Nawet o 44 proc. słabszy wzrost bakterii. Tak zadziałał popularny sok

Cierpki sok trudno uznać za oczywistego sprzymierzeńca zębów. Zespół prof. Christine Wu z University of Illinois w Chicago postanowił jednak sprawdzić, jak wpływa on na aktywność bakterii płytki nazębnej. Wyniki opisano w "Scientific Reports".

– Większość ludzi uważa, że sok żurawinowy jest bardzo kwaśny, a zatem może nie mieć korzystnego wpływu na zdrowie jamy ustnej. Nasze badanie wykazało coś zupełnie przeciwnego – podkreśla prof. Christine Wu.

Uwagę badaczy przyciągają proantocyjanidyny, czyli PAC. Te obecne w owocach związki mogą utrudniać drobnoustrojom przyleganie do powierzchni. Wcześniejsze doświadczenia laboratoryjne sugerowały, że ograniczają również rozwój Streptococcus mutans. Bakterie te uczestniczą w tworzeniu płytki nazębnej i wytwarzają kwasy sprzyjające powstawaniu próchnicy.

W dwóch badaniach krzyżowych uczestniczyło ośmioro dorosłych oraz czternaścioro dzieci. Każda osoba podczas oddzielnych wizyt testowała trzy płyny: niesłodzony, stuprocentowy sok żurawinowy, napój zawierający 27 proc. soku z dodatkiem cukru oraz wodę.

Przed pobraniem próbek uczestnicy przez dobę nie wykonywali zabiegów higienicznych w jamie ustnej. Naukowcy zbierali płytkę z jednej strony uzębienia, a następnie ochotnicy płukali usta badanym płynem i go połykali. Po 30 minutach pobierano materiał z drugiej strony. Dalsze pomiary prowadzono w laboratorium.

Po kontakcie z czystym sokiem ponowny wzrost bakterii w próbkach był średnio o około 44 proc. mniejszy u dorosłych i o 33 proc. u dzieci niż przed jego spożyciem. Ograniczona była również produkcja kwasów. Nie oznacza to jednak, że w ustach uczestników ubyło tyle samo bakterii: oceniano ich późniejszą aktywność w warunkach laboratoryjnych.

Podobnego, istotnego statystycznie efektu nie uzyskano po słodzonym napoju ani wodzie. Możliwym wyjaśnieniem przewagi czystego soku jest wyższa zawartość PAC. Autorzy zaznaczają jednak, że bezpośrednio tego nie sprawdzili.

Do takiego wniosku jest jeszcze daleko. Łącznie przebadano zaledwie 22 osoby, a próbki pobierano krótko po wypiciu płynu. Nie oceniano, czy regularne spożywanie soku zmniejsza liczbę ubytków ani jak wpływa na zęby w dłuższej perspektywie.

Wynik nie rozstrzyga też kwestii bezpieczeństwa kwaśnego napoju dla szkliwa. Mniejsza produkcja kwasów przez bakterie i kwasowość samego soku to odrębne zagadnienia.

Cierpki smak może dodatkowo zniechęcać do picia, zwłaszcza dzieci. Naukowcy rozważają więc preparaty z substancjami słodzącymi, które nie sprzyjają próchnicy. Ich przydatność wymaga jednak kolejnych badań.

Na razie obserwacje dotyczą reakcji płytki nazębnej na konkretny produkt, a nie skuteczności nowej metody ochrony przed próchnicą.

Źródło: Nature, Poradnik Zdrowie