Nie tylko geny i styl życia. Zawał serca może mieć charakter zakaźny

Zawał serca od dawna kojarzy się głównie z miażdżycą, podwyższonym cholesterolem czy stresem. Najnowsze badania wskazują jednak, że nie tylko te czynniki mogą odpowiadać za zablokowanie tętnic i dramatyczny atak serca.

Naukowcy z Finlandii i Wielkiej Brytanii wykazali, że w blaszkach miażdżycowych mogą przetrwać uśpione kolonie bakterii, które w określonych warunkach prowokują stan zapalny prowadzący do zawału serca.

Badacze odkryli, że bakterie mogą przez lata ukrywać się w strukturach zwanych biofilmami, które chronią je przed układem odpornościowym i antybiotykami. Takie skupiska pozostają "uśpione" do momentu, gdy organizm zostanie pobudzony przez infekcję wirusową lub inny czynnik zewnętrzny.

Wtedy bakterie zaczynają się namnażać, wywołując silny stan zapalny, który może prowadzić do pęknięcia blaszki miażdżycowej, powstania zakrzepu i w efekcie – zawału serca.

"Od dawna podejrzewano, że bakterie biorą udział w chorobie wieńcowej, ale brakowało jednoznacznych dowodów. Nasze badanie wykazało obecność materiału genetycznego, czyli DNA, kilku bakterii z jamy ustnej wewnątrz blaszek miażdżycowych" – mówi prof. Pekka Karhunen z Uniwersytetu w Tampere.

Aby zweryfikować swoje obserwacje, naukowcy opracowali specjalne przeciwciało pozwalające wykryć biofilm w tkance naczyniowej. Dzięki temu zaobserwowali, że u pacjentów z zawałem serca bakterie uwalniane z biofilmu pobudzają układ odpornościowy, co nasila stan zapalny i sprzyja pęknięciu blaszki.

Zobacz także: Objawy zawału serca. Mogą pojawiać się tydzień wcześniej

Odkrycie fińsko-brytyjskiego zespołu może zmienić sposób myślenia o chorobie wieńcowej i zawałach serca. Badacze podkreślają, że ich wyniki torują drogę do opracowania innowacyjnych metod diagnostycznych, terapii a w przyszłości nawet szczepionek, które mogłyby zapobiegać atakom serca.

"Znajomość mechanizmu, w którym bakterie z jamy ustnej mogą prowadzić do zawału serca, otwiera przed nami nowe możliwości terapeutyczne i profilaktyczne” – dodaje dr Laura Smith z Uniwersytetu Oksfordzkiego.

W badaniu wykorzystano próbki tkanek od osób, które zmarły nagle z powodu chorób serca, oraz pacjentów operowanych z powodu miażdżycy tętnic szyjnych i obwodowych. Analiza materiału pozwoliła naukowcom potwierdzić obecność biofilmu i związek między aktywacją bakterii a ostrym stanem zapalnym prowadzącym do zawału serca.

Zdaniem ekspertów, dalsze badania mogą doprowadzić do wprowadzenia nowych standardów w diagnostyce serca – na przykład testów wykrywających obecność bakterii w blaszkach miażdżycowych, które pozwolą przewidzieć ryzyko zawału.

To rewolucyjny kierunek w medycynie kardiologicznej, który pokazuje, że zawał serca może mieć charakter w pewnym sensie "zakaźny" i nie ogranicza się wyłącznie do klasycznych czynników ryzyka.

Źródła

1. PAP