Obniżony nastrój

Obniżony nastrój uznaje się, obok spowolnienia ruchowego i redukcji tempa myślenia, za jeden z głównych objawów depresji. Stopień spadku samopoczucia decyduje o rozpoznaniu epizodu depresyjnego – łagodnego, umiarkowanego bądź ciężkiego. Każdy z nas doświadcza tzw. „dołków psychicznych”, np. na skutek porażki czy ciężkich przeżyć. Kiedy apatię i zły nastrój można uznać za przejaw gorszego samopoczucia, a kiedy brak radości życia jest już zwiastunem zaburzeń afektywnych w postaci depresji? Gdzie przebiega ta cienka granica?

Polecane wideo:

Złe samopoczucie a dystymia

Każdemu z nas od czasu do czasu zdarza się mieć zły nastrój. Nie powiódł się egzamin, zawiódł przyjaciel albo zachorowała bliska osoba – w takich okolicznościach łatwo o spadek samopoczucia i kiepski humor. Czynniki zewnętrzne inicjują zaburzenia nastroju w postaci smutku, przygnębienia, apatii, braku radości z przyjemności, melancholii. Obniżony nastrój, żal, rozpacz i poczucie straty to naturalna reakcja w sytuacji śmierci kogoś bliskiego.

Zdarza się jednak tak, że „złe” myśli i spadek samopoczucia nie wynikają z żadnych konkretnych przyczyn. Kiepski humor pojawia się pomimo braku realnych czynników, które mogłyby wywołać złe samopoczucie. Permanentny smutek powodujący trudności w codziennym funkcjonowaniu może świadczyć o depresji. Przewlekłe obniżenie nastroju często zwiastuje dystymię. Dystymia to rodzaj uporczywego spadku samopoczucia, które trwa przynajmniej dwa lata.

Osoby cierpiące na dystymię niejednokrotnie nie mają świadomości, że dzieje się z nimi „coś złego”. Ciągłe czują się zmęczone, przygnębione, smutne, zniechęcone, cierpiące. Brakuje im inicjatywy do działania, entuzjazmu, nie potrafią się cieszyć. Niejednokrotnie obniżony nastrój składają na karby cech osobowości. Takie myślenie wzmacnia dodatkowo percepcja otoczenia: „Bo on to wiecznie taki smutas, nie umie się rozluźnić”. Człowiek nabiera przekonania, że „ten typ tak ma”.

Niestety, pogorszenie nastroju nie wynika z temperamentu czy osobowości. Zaburzenia nastroju wymagają interwencji i leczenia, gdyż mogą zwiastować depresję. Często jednak ludzie z pesymistycznym nastawieniem do świata ignorują problem, gdyż na ogół są w stanie podołać codziennym obowiązkom. „Jakoś sobie radzę, to po co zawracać głowę lekarzowi”. Dystymicy, co prawda, wykonują wszystko z większym wysiłkiem i brakiem zadowolenia, mają zaburzenia snu, są zniechęceni, ale miewają też okresy dobrego samopoczucia.

Nastrój depresyjny

Ludzie często zastanawiają się: „Czy mój zły humor to tylko chwilowy spadek samopoczucia, czy już może depresja?”. Kiedy można postawić diagnozę – epizod depresyjny? O rozpoznaniu zaburzeń nastroju decyduje ilość i nasilenie objawów oraz czas ich trwania. Przeciętny człowiek kojarzy depresję z pesymizmem, lękiem, niepokojem, przygnębieniem, smutkiem, zobojętnieniem, brakiem radości.

Według klasyfikacji diagnostycznej DSM-IV, aby rozpoznać depresję, musi wystąpić co najmniej pięć symptomów z poniższej listy, które trwają przez dwa tygodnie i stanowią widoczną zmianę w porównaniu z wcześniejszym funkcjonowaniem pacjenta:

  • nastrój depresyjny przez większą część dnia, u dzieci i młodzieży – dysforia (nastrój irytacji);
  • znacząco obniżone poczucie przyjemności (spostrzegane przez innych lub odczuwane subiektywnie);
  • utrata zainteresowań;
  • znacząca utrata wagi lub przybranie na wadze;
  • bezsenność lub spanie zbyt długo;
  • psychomotoryczne pobudzenie lub spowolnienie występujące prawie każdego dnia;
  • zmęczenie lub utrata energii występujące prawie każdego dnia;
  • poczucie bezwartościowości lub nadmierne poczucie winy występujące prawie każdego dnia;
  • zmniejszona zdolność koncentracji uwagi i myślenia lub skrajne niezdecydowanie występujące prawie każdego dnia;
  • powtarzające się myśli o śmierci, myśli samobójcze bez specyficznego planu i bez próby samobójczej.

Aby postawić diagnozę depresji, powyższe objawy muszą utrudniać funkcjonowanie jednostki w ważnych sferach życia, nie mogą być reakcją na żałobę ani skutkiem zażycia narkotyków czy innej choroby somatycznej (np. niedoczynności tarczycy). Oczywiście, nie u każdego pacjenta depresja będzie manifestowała się w taki sam sposób. Jedni będą się uskarżać bardziej na zaburzenia snu, inni – na napady lęku, a jeszcze inni – na spadek libido i brak zainteresowania seksem. U niektórych nastrój depresyjny może „maskować się” w postaci dolegliwości somatycznych, np. bólu głowy czy brzucha.

Obniżenie nastroju a osobowość unikająca

W literaturze zwraca się uwagę głównie na fakt, iż zaburzenia afektywne, w tym depresja, wynikają ze spadku produkcji niektórych neuroprzekaźników, np. serotoniny i noradrenaliny. Bazą dla rozwoju depresji może być jednak pewien sposób myślenia o świecie – tzw. „czarnowidztwo”. Zaburzenia depresyjne podsuwają człowiekowi negatywne myśli i każą wierzyć, że wszystko (rzeczywistość, inni ludzie, sam chory) jest beznadziejne.

Do zachorowania na depresję i permanentnie obniżonego samopoczucia predysponują pewne cechy osobowości, np. niska samoocena, odmawianie sobie prawa do popełniania błędów, tendencje perfekcjonistyczne, zbyt wygórowane wymagania, nieśmiałość, wrażliwość emocjonalna, niska odporność na stres, poczucie powinności („muszę”, „powinienem”, „nie wolno mi”). Czasami stałe uczucie niepokoju, napięcia psychicznego i lęku można uznać za depresję czy obniżony nastrój, jednak objawy te mogą świadczyć o osobowości unikającej. Osobowość unikająca objawia się także:

  • poczuciem niższości i niedopasowania,
  • dopatrywaniem się krytyki i odrzucenia ze strony innych,
  • niechęcią do tworzenia bliskich związków,
  • unikaniem kontaktów społecznych z obawy przed odrzuceniem.

Jak widać, obniżony nastrój nie zawsze świadczy o depresji. Nie warto jednak wypłakiwać łez w zaciszu czterech ścian i godzić się na spadek jakości życia z powodu permanentnie złego samopoczucia. Kiedy doskwiera ci smutek, przygnębienie i apatia, możesz wykonać test prof. Aarona Becka, dostępny w Internecie, w celu samobadania i określenia własnego stanu psychicznego. Jeżeli wynik będzie niepokojący, warto skonsultować się ze specjalistą w poradni zdrowia psychicznego. Nie wolno bagatelizować objawów złego nastroju. Lepiej działać wcześniej i cieszyć się piękną stroną życia.

psycholog Kamila Krocz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Heitzman J., (red.), DEPRESJA – odpowiedzi na pytania, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-22-4.
  • Kramer P., Czym jest depresja?, REBIS, Poznań 2007, ISBN 978-83-7301-775-7.
  • Wolpert L., Depresja – złośliwy smutek. Jak rozpoznawać i leczyć, „Muza”, Warszawa 2001, ISBN 83-7200-798-5.

Objawy depresji

Komentarze (4)
~Paweł
~Paweł ponad rok temu

Mam dopiero 18lat ale tak jestem wszystkim zdołowany stoję w miejscu od lutego idę do szkoły robić II półrocze 1 gimnazjum ;/ Mam leki ze nie dam rady i mam chęci na wymioty dziś rano wstałem to od razu straciłem sens życia tym wszystkim jeszcze Mam już córkę, nie mam ochoty się nią zajmować wszystko jest takie beznadziejne. Jeszcze dziewczyna mnie zostawiła i znalazła sobie innego nie mam ochoty żyć jak na razie nie ma to dla mnie sensu i boje się ze coś sobie zrobię albo zwariuje ;/

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Objawy depresji
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Objawy depresji
Objawy depresji

Bezsenność w depresji

Bezsenność w depresji

, często połączone z lękiem przed kolejnym nadchodzącym dniem. Gdy towarzyszą temu typowe objawy depresji (obniżony nastrój, aktywność i napęd (...) porannym budzeniem się (bezsenność terminalna). Zaburzenia te mogą...

Objawy depresji

Poczucie bezsilności w depresji


i przyszłe działania nic nie zmienią, ogarnia ją poczucie beznadziejności i pojawiają się u niej objawy depresji. Przyjmuje się nawet hipotezę, że oczekiwanie braku kontroli oraz przekonanie, iż nastąpi coś złego lub...

Objawy depresji

Objawy i leczenie depresji

niezwykle ważne jest wsparcie najbliższych - rodziny i przyjaciół. Jakie są pierwsze objawy depresji, jakie oznaki powinny nas zaniepokoić (...) i jak przeciwdziałać zaburzeniom nastroju? Jak walczyć z depresją? Objawy...

Objawy depresji

Objawy depresyjne

, miesięcy, a nawet lat. Podstawowe objawy depresji Depresja należy do grupy zaburzeń afektywnych (nastroju). W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 jednostkę nozologiczną...

Objawy depresji

Cięcie się - samookaleczenie a depresja

Zaburzenia psychiczne są poważnymi chorobami. Wiele z nich charakteryzuje się groźnymi dla zdrowia fizycznego zachowaniami i reakcjami. Depresja często wywołuje bardzo niebezpieczne zachowania, które prowadzą do uszkodzenia ciała, takie...

Objawy depresji

Przewlekły ból głowy a depresja

Przewlekły ból głowy a depresja

. Wszystkie te objawy somatyczne mogą prowokować lub być manifestacją depresji. Objawy dużej depresji rozpoznaje się u około 57% osób chorujących na migrenę (...) , obejmujące wpływ na...

Objawy depresji

Brak chęci do życia a depresja

Życie z chorobą psychiczną jest bardzo trudne. Społeczna świadomość nadal nie jest na zadowalającym poziomie. Osoby chore psychicznie często są odsuwane i izolowane. Dzieje się tak z powodu niewiedzy otoczenia. Depresja i inne choroby...

Objawy depresji

Zmiana postrzegania a depresja

Cechą charakterystyczną człowieka, cierpiącego na depresję jest zmiana postrzegania samego siebie i negatywny obraz własnej osoby. Negatywne myśli zaburzają obraz siebie i nastawienie do przyszłości. Człowiek żywi przekonanie, że poniósł...

Objawy depresji

Depresja a układ nerwowy

Współwystępowanie depresji i chorób neurologicznych jest znaczące, a przyczyny takiego stanu nie są jednoznaczne. Jeśli weźmie się pod uwagę etiologię depresji, jako związaną m.in. z czynnikami środowiskowymi, stresem,...