Oparzenia oka
Oparzenia oka, termiczne lub chemiczne, należą do najbardziej niebezpiecznych obrażeń gałki ocznej i grożą stałą utratą wzroku. Substancje żrące mogą wywoływać ograniczone lub rozlane uszkodzenia rogówki, spojówki oraz głębszych struktur oka. Skutki oparzeń zależą od rodzaju i stężenia roztworu, odczynu pH, czasu działania oraz temperatury substancji.
W tym artykule:
Przyczyny oparzeń gałki ocznej
Urazy oka występują najczęściej wskutek kontaktu z substancjami chemicznymi. Jakie środki mogą powodować oparzenia oka?
- Zasady – takie substancje, jak wapno gaszone, wapno niegaszone, zaprawa murarska, w przypadku kontaktu z okiem prowadzą do najcięższych oparzeń, powodując martwicę rozpływaną w wyniku rozpuszczenia tkanek i penetracji substancji żrącej w głąb struktur oka. Spojówka staje się zielonkawa, a rogówka – porcelanowo-biała.
- Kwasy – oparzenia kwasami nie są aż tak groźne, jak te wywołane przez wodorotlenek wapnia. Kwasy bowiem powodują ścinanie się (koagulację) białka rogówki, co zapobiega uszkodzeniu głębiej położonych struktur oka.
- Promieniowanie ultrafioletowe – ból oczu może pojawić w kilka godzin po ekspozycji na działanie lampy w solarium, a nawet w wyniku patrzenia na intensywnie odbijające się promienie słońca od tafli wody czy śniegu.
- Gorące gazy i płyny – oparzenia mają najczęściej charakter powierzchowny. Oparzona skóra powiek zachowuje się tak samo, jakby do oparzenia doszło na innym fragmencie ciała.
Objawy oparzeń gałki ocznej
Najbardziej oczywistym objawem chemicznych i termicznych oparzeń oczu jest silny ból oka oraz niepokój i strach osoby, u której doszło do urazu narządu wzroku. Dodatkowo oparzeniom mogą towarzyszyć takie objawy, jak:
- światłowstręt,
- uporczywe łzawienie,
- pogorszenie ostrości wzroku,
- kurcz i obrzęk powiek,
- oparzenia skóry wokół oczu,
- przekrwienie i zaczerwienienie oczu,
- zmętnienie rogówki,
- zblednięcie spojówki.
Postępowanie przy oparzeniach oczu
Rozpoznanie rodzaju oparzenia następuje na podstawie wywiadu i rozmowy ze świadkami wydarzenia oraz obserwacji charakterystycznych objawów. W przypadku oparzeń gałki ocznej najważniejsza jest jak najszybsza interwencja. Szybka pomoc może mieć decydujące znaczenie co do zachowania zdolności widzenia oraz decyduje o dalszych rokowaniach. Kiedy dochodzi do oparzenia chemicznego, trzeba wypłukać toksyczną substancję z oka, czyli obficie przemywać urażone oko roztworem soli fizjologicznej lub zwykłą wodą przez przynajmniej pół godziny.
Kiedy do oka dostała się zaprawa murarska lub suche wapno, należy odchylić powieki osoby poszkodowanej i za pomocą wacika albo patyczka do uszu usunąć zalegające w kącikach oczu oraz pod powiekami pozostałości substancji drażniącej. Nie wolno zasłaniać oczu opatrunkami, gdyż uniemożliwiają one swobodne wypływanie wraz z łzami szkodliwych substancji na zewnątrz oka. W przypadku poparzeń termicznych (np. promieniami UV) oko należy obficie polewać zimną wodą w celu jego schłodzenia. Oparzenie oka długo się goi. Dochodzi często do zbliznowaceń i utraty wzroku. Każde oparzenie powinien obejrzeć lekarz okulista.
Źródła
- Nagłe schorzenia narządu wzroku - wskazówki dla lekarza pierwszego kontaktu
- Niżankowska M. H. Okulistyka - podstawy kliniczne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3224-6
- Kański J.J. Diagnostyka kliniczna w okulistyce, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60290-84-2
- Kański J.J., Nischal K. Okulistyka. Objawy i różnicowanie, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-60-2
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
