Padaczka skroniowa – objawy, przyczyny i leczenie

Padaczka skroniowa (ang. temporal lobe epilepsy, TLE) to rodzaj padaczki ogniskowej. Ta przewlekła choroba neurologiczna cechuje się nawracającymi napadami padaczkowymi. Odpowiadają za nie gwałtowne i synchroniczne wyładowania komórek nerwowych.

Epilepsja, inaczej nazywana padaczką, jest schorzeniem mózgu o podłożu neurologicznym. U osób chorujących na padaczkę ogniskową obserwuje się najczęściej napady częściowe, to jest takie, w których nadmierne i synchroniczne wyładowania neuronów powstają w określonym miejscu w mózgu, tak zwanym ognisku padaczkowym. W przypadku padaczki skroniowej ognisko padaczkowe znajduje się w płacie skroniowym.

Padaczka skroniowa jest chorobą, za którą może odpowiadać wiele czynników. W wielu przypadkach ma ona podłoże genetyczne, co oznacza, że wywoływać ją mogą mutacje genów (około 40-60% epilepsji).

Inne czynniki to przebyty udar, uraz głowy w okolicy płata skroniowego, nadużywanie alkoholu czy zażywanie narkotyków. Epilepsja skroniowa ujawnia się w wieku dziecięcym lub nastoletnim. Dotyczy także dorosłych (padaczka skroniowa jest najczęściej spotykanym zespołem padaczkowym u dorosłych).

Wyróżnia się dwa rodzaje padaczki skroniowej. To:

• MTLE (medial temporal lobe epilepsy), która dotyczy około 80 procent napadów epilepsji. To padaczka o początku w przyśrodkowej części płata skroniowego. Ten typ często współwystępuje z padaczką lekooporną.
• LTLE (lateral temporal lobe epilepsy), która ma początek w przedniej części powierzchni bocznej płata skroniowego. Ten rodzaj padaczki objawia się poprzez drgawki toniczno-kloniczne, które dotykają całe ciało.

Choć u każdej osoby napady padaczki skroniowej wyglądają inaczej, wyodrębniono kilka typowych dla niej objawów. Charakterystyczne jest, że:

• Pojawia się aura padaczkowa. Pojęcie to obejmuje tak zwane objawy wstępne.
• Atakowi towarzyszą napady nieświadomości. Pacjent zastyga nieruchomo, nie reaguje na sygnały i bodźce z otoczenia. Obserwuje się zaburzenia świadomości o różnym nasileniu, objawiające się częściową utratą kontaktu z otoczeniem.
• Występują omamy smakowe, węchowe, wzrokowe, słuchowe.
• Pojawiają się objawy psychiczne: uczucie nierealności, déjà vu (już widziane), déjà vecu (już przeżywane) czy depersonalizacja.
• Występują objawy trzewne: uczucie dławienia się, nudności, zblednięcie, uczucie pełności w nadbrzuszu, rozszerzenie źrenic, szybkie bicie serca (tachykardia).
• Osoby chore mogą odczuwać zmienne, intensywne uczucia: szczęścia, euforii, ale i strachu bądź agresji.
• Obserwuje się zaburzenia ruchowe: pocieranie palcami, niecelowe ruchy kończyn, cmokanie.

Objawy padaczki skroniowej mogą różnić się także w zależności od tego, której półkuli padaczka dotyczy. Padaczka skroniowa lewostronna przeważnie zaczyna się od zaburzeń ruchowych, zaś padaczka skroniowa prawej półkuli mózgu – symptomami wegetatywnymi.

U osób chorujących na padaczkę skroniową występują napady częściowe proste, napady częściowe złożone i napady częściowe, wtórnie uogólnione. Gdy atak padaczki skroniowej mija, zwykle pojawia się ból głowy i zmienny, często przedłużający się stan splątania.

Padaczka skroniowa u dzieci

Epilepsja skroniowa u dzieci często przeradza się w padaczkę Rolanda, na co wpływają czynniki genetyczne oraz proces dojrzewania mózgu. Wówczas napady pojawiają się najczęściej podczas snu dziecka, a drgawki toniczno-kloniczne obejmują całe ciało. Gdy atak pojawi się w ciągu dnia, zwykle obejmuje pół twarzy dziecka.

W terapii padaczki wykorzystuje się leki na padaczkę (leki przeciwpadaczkowe nowej generacji). Ich działanie polega na zapobieganiu nadmiernemu pobudzeniu komórek nerwowych.

Zdecydowanie rzadziej rozważa się postępowanie neurochirurgiczne, polegające na usunięciu przedniej części płata skroniowego. Rozważa się je, gdy napady utrzymują się pomimo leczenia farmakologicznego (padaczka skroniowa często jest lekooporna).

Warto wiedzieć, że częstotliwość napadów zmniejsza dieta ketogeniczna wprowadzana pod nadzorem neurologa i dietetyka.

Ważne jest także, by osoba chorująca na padaczkę zawsze miała przy sobie opaskę informacyjną o chorobie i z danymi kontaktowymi do bliskiej osoby oraz przyjmowane leki przeciwdrgawkowe.