Pantoprazol – jak stosować i na co?

Pantoprazol (łac. Pantoprazolum) to organiczny związek chemiczny, pochodna benzimidazolu i lek z grupy inhibitorów pompy protonowej stosowany w terapii choroby wrzodowej oraz refluksowej.

Inhibitory pompy protonowej są substancjami nieczynnymi farmakologicznie, tak zwanymi prolekami uaktywniającymi się w środowisku kwaśnym. Istotą działania pantoprazolu jest wybiórcze hamowanie pompy protonowej zlokalizowanej w komórkach okładzinowych żołądka poprzez łączenie się z cysteiną jednej z podjednostek enzymu. To prowadzi do zmniejszenia wydzielania jonów wodorowych do światła żołądka oraz obniżenia kwaśności soku żołądkowego.

Zmniejszanie wydzielania do żołądka kwasu solnego umożliwia:

• gojenie zmian związanych z uszkodzeniem błony śluzowej żołądka, dwunastnicy lub przełyku,
• stworzenie odpowiednich warunków umożliwiających optymalne działanie antybiotyków w przypadku usuwania Helicobacter pylori (główna przyczyna choroby wrzodowej).

Na co pantoprazol? Wskazania do stosowania substancji to:

• leczenie choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy,
• zakażenie Helicobacter pylori,
• choroba refluksowa przełyku,
• zapobieganie nawrotom choroby refluksowej przełyku,
• leczenie zespołu Zollingera i Ellisona,
• zapobieganie owrzodzeniom żołądka i dwunastnicy związanym ze stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych u osób z grup zwiększonego ryzyka wymagających długotrwałego stosowania tych leków.

Pantoprazol stosuje się według zaleceń lekarza, w zależności od wskazań leczniczych. Najczęściej przyjmuje się go rano, przed posiłkiem (choć przyjmowanie go wraz z pokarmem nie wpływa na skuteczność).

Jak szybko działa pantoprazol? Substancja czynna szybko wchłania się z przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie osiągane jest po około 2-2,5 godziny od przyjęcia leku. Po podaniu dożylnym pantoprazol zaczyna działać natychmiast, a jego dostępność biologiczna wynosi 100 proc.

Pantoprazol ulega metabolizmowi w wątrobie. Około 80 proc. dawki wydalane jest w postaci metabolitów z moczem, a pozostała ilość wraz z kałem.

W Polsce pantoprazol jest dostępny w preparatach prostych pod wieloma nazwami handlowymi. Obecnie zarejestrowanych jest wiele leków dostępnych z przepisu lekarza, jak i pantoprazol bez recepty.

Preparaty na rynku polskim zawierające pantoprazol to:

• Anesteloc (tabletki dojelitowe), Anesteloc Max (tabletki dojelitowe),
• Contix (tabletki dojelitowe), Contix ZRD (tabletki dojelitowe),
• Controloc (proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań), Controloc 20 (tabletki dojelitowe), Controloc 40 (tabletki dojelitowe), Controloc Control (tabletki dojelitowe),
• Gastrostad (tabletki dojelitowe),
• Gerdin (tabletki dojelitowe),
• IPP (proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań), IPP 20 (tabletki dojelitowe), IPP 40 (tabletki dojelitowe),
• Noacid (tabletki dojelitowe),
• Nolpaza 20 mg (tabletki dojelitowe), Nolpaza 40 mg (tabletki dojelitowe), Nolpaza Control (tabletki powlekane),
• Ozzion (tabletki dojelitowe),
• Pamyl 20 mg (tabletki dojelitowe), Pamyl 40 mg (tabletki dojelitowe),
• Panprazox (tabletki dojelitowe),
• Panrazol (tabletki dojelitowe),
• Pantopraz 20 mg (tabletki dojelitowe), Pantopraz 40 mg (tabletki dojelitowe),
• Pantoprazol Krka (tabletki dojelitowe),
• Pantoprazol Teva (tabletki dojelitowe),
• Pantoprazole Bluefish (tabletki dojelitowe),
• Pantoprazole Genoptim (tabletki dojelitowe), Pantoprazole Genoptim SPH (tabletki dojelitowe),
• Pantorena (tabletki dojelitowe),
• Panzol (tabletki dojelitowe), Panzol Pro (tabletki dojelitowe),
• Ranloc (tabletki dojelitowe), Ranloc Med (tabletki dojelitowe).

Polprazol a pantoprazol

Czy omeprazol to to samo co pantoprazol? Pantoprazol i omeprazol (Polprazol) to dwa inhibitory pompy protonowej (PPI), które działają poprzez zmniejszenie wydzielania kwasu w żołądku. Pomimo tego, że mają bardzo podobny efekt działania, są między nimi pewne różnice. Nie są to zatem leki, które można traktować jak zamienniki.

Preparaty zawierające pantoprazol nie mogą być stosowane zawsze i przez wszystkich pacjentów. Przeciwwskazaniem jest wiek (nie zaleca się stosowania u dzieci) oraz nadwrażliwość na lek.

Ze stosowaniem leku wiąże się ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Najczęstsze skutki uboczne to dolegliwości ze strony układu pokarmowego: ból w nadbrzuszu, biegunka, zaparcia, wzdęcia, bóle głowy, rzadziej niepokój, nudności, zawroty głowy, zaburzenie widzenia, świąd.