Pokrzywka przewlekła

Przyczyn pokrzywki może być wiele. Pokrzywka przewlekła może mieć podłoże immunologiczne - mówi się wówczas o tzw. pokrzywce alergicznej. Czasami pokrzywka ma jednak etiologię niealergiczną. Wśród produktów wyzwalających pokrzywkę wymienia się produkty spożywcze, m.in. ryby, kraby, ostrygi, egzotyczne owoce, a także związki chemiczne, leki, ogniska zakażenia bakteryjnego, grzybiczego czy pasożytniczego.

Dużą rolę w powstawaniu pokrzywki przewlekłej i jej utrzymywaniu się na skórze odgrywają alergeny pokarmowe, alergeny wziewne, chwiejność układu nerwowego, zaburzenia przewodu pokarmowego i utajone ogniska zakażenia, np. chore zęby czy zatoki. Czasem pokrzywkę przewlekłą wywołują leki. Najczęściej powstanie tego rodzaju pokrzywki powoduje kwas acetylosalicylowy - jest to wówczas tzw. pokrzywka aspirynowa.

Rzadko pokrzywkę przewlekłą wywołują hormony, takie jak progesteron. Wysiew zmian skórnych wiąże się ze stanem psychicznym pacjenta - stres nasila lub wywołuje objawy choroby. Bąble pokrzywkowe dość szybko ustępują po usunięciu czynnika wywołującego.

Pokrzywka o charakterze przewlekłym trwa z reguły dłużej niż 6 tygodni. Dotyczy głównie osób dorosłych. Mechanizm jej powstawania najczęściej jest niealergiczny. Może być jednak wywołana uczuleniem na alergeny - zwykle pokarmowe albo wziewne - lub związana z zakaźnymi ogniskami wewnątrzustrojowymi czy schorzeniami układu pokarmowego (robaczyce).

Pokrzywka charakteryzuje się wysiewem bąbli na skórze. Bąble pokrzywkowe mogą mieć różne kształty i rozmiary. Są płaskie, odgraniczone wyraźnym brzegiem, najczęściej koloru różowego. Mogą być niewielkie i mieć do kilku milimetrów lub duże i obejmować znaczne powierzchnie skóry. Bąblom towarzyszy świąd skóry. W pokrzywce przewlekłej są to często dość duże, czerwone, swędzące plamy na skórze.

Pokrzywka pojawia się szybko i utrzymuje się zwykle kilka lub kilkanaście godzin. Zanika bez pozostawienia śladu. Pokrzywka przewlekła trwa z reguły kilka lub kilkanaście dni. W pokrzywce przewlekłej zmiany na skórze mogą pojawiać się na przestrzeni nawet kilku lat. Często bąblom pokrzywkowym towarzyszy obrzęk naczynioworuchowy, czyli obrzęk głębiej położonej tkanki podskórnej. Objawem schorzenia jest obrzęk skóry, w szczególności w okolicy oczodołów, warg, powiek, stóp i dłoni. W związku z izolowanym obrzękiem naczynioruchowym nie pojawia się świąd skóry, a jej kolor się nie zmienia. Stan ten może utrzymywać się kilka, kilkanaście godzin.

Pojawieniu się bąbli pokrzywkowych, oprócz obrzęku naczynioworuchowego, mogą towarzyszyć inne objawy, nierzadko groźne dla życia. Należą do nich: obrzęk krtani, drętwienie języka, duszność, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, niskie ciśnienie tętnicze krwi, a także wstrząs anafilaktyczny.

W leczeniu pokrzywki przewlekłej ważne jest odizolowanie pacjenta od czynnika wyzwalającego objawy choroby, np. dieta z wykluczeniem uczulającego pokarmu. W określonych przypadkach przeprowadza się odczulanie za pomocą wstrzykiwania minimalnych, stopniowo wzrastających dawek alergenu odpowiedzialnego za wystąpienie pokrzywki. Czasami - jeśli tak zaleci lekarz - korzystne jest zażywanie środków uspokajających.

Nowym rzutom choroby zapobiega się poprzez stosowanie leków antyhistaminowych. Wskazane jest również przyjmowanie leków uszczelniających naczynia, np. wapna czy rutyny. W ostrym napadzie pokrzywki często podaje się glikokortykosteroidy. W przypadku nasilonych i długotrwałych objawów oraz mało skutecznej terapii lekami antyhistaminowymi wielu pacjentów wymaga przewlekłej kortykoterapii.

Źródła

1. Leczenie pokrzywki przewlekłej i obrzęku naczynioruchowego - co jeszcze oprócz leków przeciwhistaminowych?
2. Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4154-5
3. Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3715-9
4. Kaszuba A. (red.), Leczenie chorób skóry, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-027-6