Polacy tych leków zażywają coraz więcej. Rośnie problem

Według prof. Marcina Wojnara z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, w Polsce nie obserwujemy jeszcze epidemii fentanylu, ale rośnie problem związany z lekami zawierającymi tramadol i oksykodon. Są to substancje uzależniające, na które organizm szybko rozwija tolerancję, co może prowadzić do stałego zwiększania dawek, a w dalszej konsekwencji – do przedawkowania.

- Fentanyl czy inne syntetyczne opioidy pojawiają się tam, gdzie istnieje zapotrzebowanie na środki opioidowe. U nas takiej potrzeby prawie nie ma, bo z jednej strony jest u nas wciąż dostępna heroina, więc osoby od niej uzależnione mogą ją względnie łatwo zdobyć, a z drugiej strony mamy doustne opioidowe leki przeciwbólowe – powiedział prof. Wojnar Polskiej Agencji Prasowej. – Z roku na rok obserwujemy wzrost sprzedaży tych leków. Mamy problem z doustnymi opioidami, ale nie z fentanylem – dodał.

Również dane Ministerstwa Zdrowia potwierdzają rosnącą sprzedaż tramadolu i oksykodonu. Z szacunków prof. Wojnara wynika, że wyżej wymienione substancje w 2024 roku przyjmowało codziennie nawet ok. 470 tys. Polaków – ale tylko 25 proc. z nich na receptę. Pozostali zdobywają je nielegalnie, np. przez internet.

Ekspert przestrzega przed powtórzeniem scenariusza znanego z USA, gdzie nadmierne przepisywanie opioidowych leków przeciwbólowych doprowadziło do kryzysu zdrowotnego. Nie oznacza to potrzeby wyeliminowania tych leków – leczenie bólu jest istotne, ale niezbędne jest stosowanie w tym celu rozsądnych, bezpiecznych dla pacjenta rozwiązań, które posiadamy.

Oprócz opioidowych leków przeciwbólowych na rynku zaczynają pojawiać się nitazeny – syntetyczne opioidy o wysokiej toksyczności, które nigdy nie trafiły do lecznictwa. W Polsce w 2023 roku zabezpieczono ponad 12 tys. tabletek metonitazenu, w których przemyt mogą być zaangażowane polskie gangi.

Zobacz też: WHO alarmuje. Fałszywy lek może być już w całej Europie

Z raportu Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom wynika, że w Polsce jest ok. 15 tys. problemowych użytkowników opioidów. Chociaż w rzeczywistości skala ta może być o wiele większa. Zdaniem prof. Wojnara większe zagrożenia zdrowotne w dalszym ciągu stanowi uzależnienie od nikotyny, alkoholu oraz leków uspokajających. Odpowiedzialna polityka lekowa i ograniczenie dostępności nielegalnych opioidów mogą pomóc uniknąć kryzysu, który dotknął USA.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. PAP