Popularny barwnik nadzieją dla chorych. Może hamować zwłóknienie wątroby

Lawsonia bezbronna (Lawsonia inermis) to roślina, z której liści i pędów pozyskuje się hennę – naturalny pigment nadający włosom i skórze odcień od pomarańczowego po mahoniowy.

Nowe odkrycie pokazuje jednak, że ten sam barwnik może mieć właściwości lecznicze. Zespół naukowców z Japonii wskazuje, że substancja o nazwie lawson (2-hydroksy-1,4-naftochinon) może hamować procesy prowadzące do zwłóknienia wątroby.

Zobacz także: Słodki wróg wątroby. Lepiej unikać, bo prowadzi do stłuszczenia narządu

Zwłóknienie wątroby rozwija się wskutek długotrwałego uszkadzania komórek przez alkohol, wirusy, leki czy choroby autoimmunologiczne. Zaawansowana postać choroby dotyka około 3-4 proc. populacji, a dostępne metody leczenia wciąż są bardzo ograniczone.

Kluczową rolę odgrywają tu tzw. komórki gwiaździste wątroby (HSC) – w normalnych warunkach wspierają regenerację, ale gdy zostają nadmiernie aktywowane, zaczynają produkować zbyt dużo kolagenu i tkanki włóknistej.

Zespół prof. Tsutomu Matsubary i dr Atsuko Daikoku opracował system badań przesiewowych, który pozwala wykrywać substancje wpływające na te komórki. Wśród skutecznych związków znalazł się właśnie lawson, który hamował ich nadaktywność. W badaniach na myszach odnotowano spadek poziomu markerów włóknienia, takich jak YAP, αSMA czy COL1A, a jednocześnie wzrost ekspresji cytoglobiny – białka o działaniu przeciwutleniającym, co sugeruje, że komórki te powracają do stanu spoczynku, kiedy nie działają na rzecz zwłóknienia.

Zobacz także: "Wątroba w tej maszynie dosłownie żyje". Nawet 40 h poza ciałem

- Obecnie opracowujemy system dostarczania, który będzie transportował leki do aktywowanych komórek gwiaździstych i udostępnimy go pacjentom z włóknieniem wątroby - zapowiedział prof. Matsubara. Jak dodaje, kontrolowanie aktywności fibroblastów, w tym HSC, mogłoby pozwolić nie tylko na zatrzymanie, ale nawet odwrócenie skutków choroby.

Jeśli dalsze badania potwierdzą skuteczność lawsonu u ludzi, naturalny pigment znany z farbowania włosów może stać się przełomem w terapii chorób wątroby.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Polska Agencja Prasowa