Trwa ładowanie...

Potworniak - rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie, potworniak jajnika

Potworniak jest to nowotwór, będący wynikiem patologicznych zmian zachodzących w komórce zarodkowej. Taka komórka różnicuje się w kierunku elementów trzech listków zarodkowych, czyli wczesnego embrionalnego rozwoju dziecka. Potworniak stanowi mieszankę rozmaitych tkanek. Najczęściej przyjmuje postać torbieli skórzastej, twór stopniowo się powiększa i wykształca włosy, paznokcie oraz zęby. Może mieć także gruczoły łojowe i potowe, czasem wytwarza również hormony.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Rak jajnika - cichy zabójca"

spis treści

1. Rodzaje potworniaka

Potworniak dojrzały to nowotwór zawierający w pełni zróżnicowane tkanki endodermalne, mezodermalne i ektodermalne. Najczęściej występuje w formie torbieli skórzastej, w której znajdują się ukształtowane włosy, gruczoły potowe i łojowe, a czasami nawet szczątkowe zęby.

Zdarzało się również, że w potworniakach znajdowano bardziej złożone struktury, w tym oczy, dłonie, stopy i całe kończyny. Potworniaki dojrzałe mogą produkować hormony, takie jak serotonina czy hormony tarczycy. Przez to w organizmie chorego może dojść do zaburzenia ich równowagi.

Nowotwory te są łagodne, a najczęściej diagnozuje się je u kobiet. Szacuje się, że mogą stanowić 20% wszystkich guzów jajnika. Potworniaki niedojrzałe utworzone są z nie w pełni zróżnicowanych trzech listków zarodkowych. Mogą wydzielać gonadotropinę kosmówkową, co przyczynia się do pozytywnego wyniku testu ciążowego.

Bywa, że bierze się je za mięsaka, raka zarodkowego, neuroektodermę lub niedojrzałe struktury nabłonkowe. Zazwyczaj są złośliwe, a najczęściej diagnozuje się je u mężczyzn.

Potworniaki wrodzone to guzy przypominające potworniaki dojrzałe, które spotyka się u płodów i noworodków. Zazwyczaj tworzą narośl w okolicy kości krzyżowej i guzicznej.

Od fetus in fetu, czyli pasożytniczego płodu bliźniaczego, różnią się brakiem metameryzacji. W okresie płodowym potworniaki wrodzone mogą doprowadzić do śmierci wewnątrzmacicznej.

Widok przekrojowy zmian potworniakowych
Widok przekrojowy zmian potworniakowych

Na zdjęciu widoczny potworniak w formie dojrzałej.

zobacz galerię

2. Przyczyny potworniaka

Przyczyny rozwoju potworniaków nie są znane, jednak sformułowano wiele różnych teorii na ten temat. Jedna z nich wiąże potworniaki wrodzone z pasożytniczymi bliźniakami (tzw. fetus in fetu).

W przypadku tego typu bliźniąt jeszcze w czasie ciąży jeden płód został częściowo wchłonięty przez drugi, przez co jego funkcjonowanie stało się uzależnione od płodu, który uformował się w pełni. Jest to jednak tylko hipoteza, która nie została potwierdzona.

Potworniaki tworzące się z pluripotencjalnych komórek germinalnych lokalizują się w jądrach lub jajnikach. Z kolei potworniaki uformowane z komórek embrionalnych zazwyczaj znajdują się w czaszce, nosie, języku, szyi, śródpiersiu, przestrzeni zaotrzewnowej lub są przyczepione do kości guzicznej.

Zdarzało się jednak, że nowotwory te odkrywano również w narządach, takich jak serce czy wątroba, a także w żołądku i pęcherzu moczowym.

Potworniak jajnika to groźna choroba kobiecego układu rozrodczego.
Potworniak jajnika to groźna choroba kobiecego układu rozrodczego.

3. Co to jest potworniak jajnika?

Potworniak jajnika należy do grupy nowotworów germinalnych jajnika, to znaczy, że rozwija się z pierwotnych komórek płciowych (tzw. gonocytów), a następnie różnicuje się w tkanki płodowe o różnym stopniu zaawansowania i dojrzałości.

Zazwyczaj guz rozwija się w prawym jajniku lub obustronnie. Podział potworniaków jajnika dokonuje się biorąc pod uwagę stopień dojrzałości tkanek płodowych.

Najczęściej występującym potworniakiem jajnika jest potworniak dojrzały (łac. teratoma maturum), przyjmuje on formę łagodnej zmiany o strukturze torbielowatej, a jego wielkość wynosi do 10 centymetrów.

W dojrzałym guzie znajdują się różne struktury komórek, np. masy łoju ze splątanymi włosami, a czasem wyniosłości z wyrastającymi zębami lub zdeformowana tkanka chrzęstna.

Postać pierwotniaka niedojrzałego występuje rzadzko, najczęściej dotyczy młodych dziewcząt około 18 roku życia. Jego budowa jest lita, a stopień złośliwości jest tym wyższy, im niższa jest dojrzałość tworzących go komórek.

Dla określenia rokowania istotne jest określenie czy w guzie obecne są komórki niezróżnicowanej tkanki nerwowej, które wpływają na agresywność nowotworu.

Jakie są pierwsze objawy raka jajnika?
Jakie są pierwsze objawy raka jajnika? [7 zdjęć]

Rak jajnika najczęściej dotyczy kobiet po 50. roku życia. Jednak eksperci podkreślają, jak ważne jest,...

zobacz galerię

4. Objawy potworniaka jajnika

Potworniak jajnika bardzo często rozwija się bezobjawowo. Zdarza się, że obecność guzu może prowadzić do problemów z zajściem w ciążę. Wraz z rozwojem guz nabiera większych rozmiarów i może prowadzić do dolegliwości, takich jak:

  • dyskomfort w obrębie podbrzusza,
  • pobolewanie jamy brzusznej,
  • nudności,
  • zgaga,
  • krwawienia międzymiesiączkowe,
  • ból pleców.

Ze względu na możliwość wystąpienia skrętu szypuły torbieli mogą wystąpić ostry ból brzucha, napięcie mięśni brzucha, dreszcze, podwyższona temperatura ciała, nudności i wymioty.

5. Diagnostyka potworniaka jajnika

Do wykrycia potworniaka jajnika może dojść podczas wykonywania USG miednicy lub USG porzezpochwowego. Niektóre guzy mogą zawierać zwapnienia odpowiadające zawartości zębów, które są wykrywane podczas RTG jamy brzusznej.

Potworniak jajnika może zostać również rozpoznany całkiem przypadkowo, podczas wykonywania operacji nie związanej z tą dolegliwością.

6. Leczenie potworniaka jajnika

Leczenie potworniaków może polegać na chirurgicznym usunięciu zmiany lub poprzez wykonanie klasycznej laparotomii. W niektórych przypadkach podczas zabiegu może dojść do pęknięcia cysty i wylania się jej zawartości do jamy brzusznej, co może dać objawy chemicznego zapalenia otrzewnej.

Niedojrzały potworniak jajnika może wymagać jednostronnego usunięcia jajnika, a w przypadku kobiet po menopauzie całkowitego wycięciu macicy z przydatkami.

To musisz wiedzieć

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.