Powiększone źrenice u dziecka – kiedy powinny niepokoić?

Powiększone źrenice u dziecka występują w różnych sytuacjach. To najczęściej reakcja naturalna. Warto pamiętać, że średnica tych naturalnych otworów oka zlokalizowanych przed soczewką nie jest stała i wynosi od 3 do 8 milimetrów.

Wielkość źrenic, które odpowiadają za ilość światła padającego na siatkówkę i chronią wnętrze gałki ocznej przed nadmierną ilością oświetlenia, zmienia się w zależności od oświetlenia oraz skurczów mięśni zwieracza i rozwieracza źrenicy.

Regulacja ilości światła, które pada na siatkówkę, umożliwia praca dwóch mięśni tęczówki. To zwieracz źrenicy, który znajduje się przy brzegu źrenicy mięśnia oraz mięsień rozwieracz źrenicy ułożony promieniście.

W warunkach prawidłowych zwężenie źrenicy ma miejsce po bezpośrednim skierowaniu na nią źródła światła (tzw. reakcja bezpośrednia) i po oświetleniu źrenicy drugiego oka (reakcja konsensualna).

Powiększone źrenice to naturalna reakcja organizmu nie tylko na źródło światła, ale również na:

• stres,
• silne bodźce emocjonalne, podniecenie,
• działanie leków doustnych,
• działanie kropli do oczu, które blokują działanie układu przywspółczulnego (przed badaniem oka często aplikuje się krople do oczu, które powiększają źrenice),
• zatrucie lekami takimi jak: alkaloidy tropanowe (atropina, skopolamina, hioscyna), leki przeciwhistaminowe (prometazyna), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki porażające akomodację (tropikamid, homatropina), cholinolityki (bromokryptyna, biperyden) czy pochodne fenotiazyny (chlorpromazyna, perazyna, prometazyna),
• zażywanie substancji psychoaktywnych: kokainy, amfetaminy, LSD lub marihuany oraz dopalaczy,
• spożycie alkoholu wskazujące na głębokie upojenie alkoholowe,
• spożycie roślin, takich jak bieluń dziędzierzawa, pokrzyk wilcza jagoda, lulek czarny lub psianka.

Rozszerzone źrenice u dziecka mogą także wskazywać na wysoki poziom serotoniny. Problemy zdrowotne i różne objawy, które pojawiają się przy zbyt dużym poziomie substancji to zespół serotoninowy.

Gdy dziecko ma tylko rozszerzone źrenice (nie pojawiają się żadne dolegliwości i niepokojące symptomy), odpowiedzialny może być tryptofan. To prekursor serotoniny (zwanej hormonem szczęścia) oraz melatoniny (to hormon regulujący fizjologiczny sen).

Przyczyn powiększonych źrenic u dzieci i dorosłych jest wiele. Niektóre z nich są związane ze schorzeniami neurologicznymi. Zdarza się, że jest to objaw:

• neuroinfekcji wirusowej lub bakteryjnej,
• urazu czaszkowo-mózgowego, wstrząśnienia mózgu,
• rozległego udaru niedokrwiennego lub krwotoku w pniu mózgu,
• zaburzenia przytomności,
• guza pnia i podstawy mózgu,
• ogniska rozmiękania w śródmózgowiu,
• tętniaka w okolicy pnia mózgu (silne poszerzenie źrenic).Powiększone źrenice, które nie reagują na światło obserwuje się również w:
• encefalopatii Wernickego.
• kile,
• zatruciu jadem kiełbasianym,
• polineuropatii błoniczej.Powiększone źrenice u dziecka może być także związane z chorobami okulistycznymi, takimi jak:
• infekcja gałki ocznej,
• uszkodzenie nerwu okoruchowego,
• stan zapalny przedniego odcinka oka.

Źrenice człowieka powinny mieć taki sam rozmiar. Czasem jednak zdarza się, że poszerzona jest wyłącznie źrenica jednego oka. Anomalia nie zawsze jest objawem choroby. Decyduje o tym różnica szerokości. Gdy ta nie przekracza 0,6 mm - nie powinna niepokoić. Stan taki nazywa się anizokorią fizjologiczną.

Objawem choroby może być pojawienie się wyraźnej różnicy w szerokości źrenic. Oznaką procesu chorobowego jest różnica średnic wynosząca ponad 1 mm. Patologia może dotyczyć zarówno gałki ocznej, jak i mięśni zwieracza oraz rozwieracza źrenicy bądź ich unerwienia.

Jednostronne powiększenie źrenicy jest zwykle symptomem:

• migrenowego bólu głowy,
• ostrego napadu jaskry zamkniętego kąta,
• zakończenia napadu drgawkowego,
• tępego urazu gałki ocznej i mechanicznego uszkodzenia mięśnia zwieracza źrenicy,
• guza mózgu,
• neuroinfekcji,
• tętniaka mózgu,
• niecałkowitego porażenia III nerwu czaszkowego na skutek urazu czaszkowo-mózgowego,
• niedokrwienia pnia mózgu,
• zespołu Adiego.