Powikłania niskiego ciśnienia krwi – omdlenia i upadki, zaburzenia koncentracji, objawy niedokrwienia narządów

Zarówno zbyt wysokie, jak i zbyt niskie ciśnienia krwi prowadzą do bardzo poważnych powikłań. Krew jest nośnikiem tlenu po organizmie, a prawidłowe wartości ciśnienia odpowiadają za dostarczenie go do każdej komórki naszego organizmu. Dla pracy ustroju najważniejszy jest ośrodkowy układ nerwowy i jego główny element – mózg.

W sytuacji gdy ciśnienie krwi jest zbyt niskie, do mózgu nie dociera odpowiednia ilość tlenu. Skutkuje to zawrotami głowy i omdleniami. Są one najgroźniejsze w pozycji stojącej, a warto pamiętać, że pewien rodzaj hipotonii, hipotonia ortostatyczna, pojawia się właśnie przy przyjęciu pozycji stojącej z leżącej lub siedzącej. Hipotonia ortostatyczna dotyczy nawet 30% osób po 70. roku życia.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Czy niskie ciśnienie jest groźne dla zdrowia? - odpowiada lek. Łukasz Wroński
• O czym świadczy niskie ciśnienie krwi? - odpowiada lek. Tomasz Budlewski
• Jak leczyć niskie ciśnienie? - odpowiada dr n. med. Małgorzata Żach-Muzolf

Nagłe omdlenia prowadzą do upadków, a te są szczególnie groźne u seniorów. Mogą bowiem prowadzić do poważnych urazów czaszkowo-mózgowych, a także złamań. Ma to przede wszystkim związek ze zmianami osteoporotycznymi. Najgroźniejszym rodzajem złamania jest złamanie szyjki kości udowe. Bardzo rzadko seniorom udaje się odzyskać pełną sprawność po tego typu urazie. Najczęściej prowadzi ono do przewlekłego unieruchomienia i inwalidztwa.

Niedotlenienie mózgu prowadzi także do zaburzeń koncentracji. To z kolei najczęściej jest najbardziej uciążliwe dla osób aktywnych zawodowo.

Jeśli dana osoba reaguje spadkiem ciśnienia, np. na zmieniające się warunki atmosferyczne, może spróbować jakoś „podnieść” sobie ciśnienie.

Najważniejsze jest wypijanie odpowiedniej ilości wody – co najmniej 1,5 l na dobę. Prowadzi to do zwiększenia objętości płynów ustrojowych i w konsekwencji wzrostu ciśnienia. Warto także wypić napój kofeinowy, kawę lub napój energetyczny, które obkurczą naczynia krwionośne, również doprowadzając na drodze innego mechanizmu do podwyższenia ciśnienia krwi .

Niskie ciśnienie krwi wywiera także niekorzystny efekt ogólnoustrojowy, doprowadza bowiem do niedokrwienia i niedotlenienia praktycznie wszystkich narządów.

Oczywiście jest to dużo łatwiejsze do zaobserwowania w sytuacjach skrajnych, takich jak wstrząsy, np. hipowolemiczny (efekt utraty płynów ustrojowych w wyniku krwotoku, biegunki, wymiotów czy septyczny (rozszerzenie naczyń w wyniku infekcji).

Okazuje się jednak, że nawet niewielki spadki ciśnienia krwi nie pozostaje obojętny. U osób ze stwierdzoną chorobą niedokrwienną serca, częściej może dochodzić do epizodów dusznicy.

Ciśnienie silnie oddziaływuje także na nerki, do których płynie aż 20% krwi wypompowywanej z serca. Mniejsza ilość dopływającej krwi, znacznie pogarsza ich funkcjonowanie, co można zobrazować w obniżających się parametrach wydolności nerek, głównie GFR.

Źródła

1. Pod red. P. Gajewski, Interna Szczeklika - podręcznik chorób wewnętrznych, Medycyna Praktyczna, 2014