Prawo pacjenta do leczenia w szpitalu

Podstawowym dokumentem, który każdy pacjent musi mieć ze sobą, zgłaszając się do szpitala, jest skierowanie. Może je wystawić lekarz specjalista w poradni lub lekarz podstawowej opieki zdrowotnej.

Obowiązek posiadania skierowania nie dotyczy oczywiście tych sytuacji, w których do szpitala zgłasza się pacjent w stanie zagrożenia życia i zdrowia, np. ze złamaną nogą, czy też osoba w stanie przedzawałowym. Wymóg posiadania skierowania nie dotyczy również pacjentów przywożonych do szpitala przez karetkę pogotowia. W takiej sytuacji szpital ma obowiązek przyjęcia chorego i zapewnienia mu leczenia.

Jeżeli pacjent nie znajduje się w stanie zagrożenia życia lub zdrowia, wówczas leczenie w szpitalu odbywa się według kolejności zgłoszenia do placówki. Pacjentów, którzy nie mogą być od razu przyjęci na oddział umieszcza się na liście oczekujących, czyli w kolejce.

I w takim przypadku należy pamiętać o bardzo istotnej kwestii - wówczas również wymagane jest posiadanie skierowania, jednak oryginału nie trzeba mieć przy sobie. Natomiast pacjent jest zobowiązany dostarczyć oryginalny dokument nie później niż w terminie 14 dni roboczych od dnia dokonania wpisu na listę oczekujących - jeżeli tego nie zrobi, może być z niej wykreślony.

Dlaczego wprowadzono taki wymóg? Ma to przeciwdziałać sytuacji, w której jeden pacjent może zgłosić się do różnych szpitali i być zapisanym do kilku kolejek, co wpływa na ograniczenie dostępu do leczenia szpitalnego dla innych pacjentów.

Bardzo rzadko wspomina się o tym, że o miejscu w kolejce oczekujących do szpitala nie decyduje wyłącznie to, w jakim czasie zgłosimy się do placówki. Tworząc kolejkę szpital musi zakwalifikować pacjenta do konkretnej kategorii medycznej, którą ustala się w oparciu o określone kryteria.

Przy dokonywaniu kwalifikacji bierze się pod uwagę stan zdrowia pacjenta, rokowania dalszego przebiegu choroby, inne występujące dolegliwości lub choroby. Eksperci decydują również o tym, czy odsunięcie leczenia w czasie spowoduje zagrożenie wystąpienia, utrwalenia lub pogłębienia niepełnosprawności.

A co w sytuacji, gdy stan zdrowia pacjenta ulegnie pogorszeniu? Należy wtedy jak najszybciej poinformować szpital. Placówka powinna przesunąć pacjenta w kolejce. Natomiast w przypadku stwierdzenia zagrożenia zdrowia lub życia, leczenie w szpitalu powinno być podjęte natychmiast, bez względu na limit świadczeń i kolejkę osób oczekujących.

Bardzo ważne jest to, że limit świadczeń nie może prowadzić do sytuacji, w której szpital nie przyjmie osoby w stanie zagrożenia zdrowia lub życia. Liczne orzeczenia sądów, w tym Sądu Najwyższego, potwierdzają, że dla pacjenta, który znajduje się w stanie zagrożenia zdrowia lub życia, świadczenia są udzielane w szpitalu nawet wówczas, gdy skończył się limit usług medycznych określony w umowie zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia. Wyczerpanie puli świadczeń nie może być dla szpitala uzasadnieniem odmowy leczenia pacjenta w stanie zagrożenia zdrowia lub życia.

Lista oczekujących na leczenie w szpitalu stanowi integralną część dokumentacji medycznej prowadzonej przez klinikę. Kiedy wpisuje pacjenta do kolejki, ma obowiązek pisemnego poinformowania o zakwalifikowaniu go do danej kategorii medycznej i terminie rozpoczęcia leczenia w placówce. Szpital uzasadnia też przyczyny wyboru określonego terminu.

Wstępują dwie kategorie medyczne: pacjentów stabilnych i tych, którym świadczeń zdrowotnych należy udzielić pilnie. Określenie pilnie nie oznacza jednak pacjenta w stanie zagrożenia zdrowia lub życia, któremu świadczeń udziela się bez kolejki. Zawsze stan bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia będzie miał priorytet przed pilnymi pacjentami.

Warto wiedzieć, że pacjent może nie zgodzić się z zakwalifikowaniem do danej kategorii medycznej. Może wtedy złożyć skargę do właściwego oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia lub Rzecznika Praw Pacjenta.