Preparaty osłonowe przy antybiotykoterapii

Antybiotykoterapia niesie ze sobą jednak wiele potencjalnych zagrożeń. Stosujmy ją zatem zgodnie ze wskazaniami lekarza. Dodatkowo, niezbędne jest, aby do kuracji antybiotykowej dołączyć odpowiedni preparat probiotyczny (tzw. lek osłonowy). Jak i w jakim celu stosować leki osłonowe? Przekonajmy się...

Antybiotyki wpływają na wzrost i podziały komórek bakteryjnych zarówno patogennych (chorobotwórczych), jak i symbiotycznych (stanowiących mikroflorę jelitową). Flora bakteryjna organizmu człowieka odpowiada m.in. za odpowiedni rozkład niektórych składników pokarmowych (ich fermentację), regulację pracy jelit, produkcję witamin (z grupy B oraz witaminy K) oraz ogólną odporność organizmu. Zniszczenie tych „korzystnych" bakterii razem z bakteriami chorobotwórczymi przyczynia się do znacznego rozregulowania różnych funkcji organizmu.

Polecane wideo:

1. Dwa mechanizmy powstawania biegunki poantybiotykowej

Pierwszym, najbardziej zauważalnym objawem po stosowaniu leków przeciwdrobnoustrojowych bez suplementacji probiotykami, jest tzw. biegunka poantybiotykowa. Pojawiają się znacznie częstsze niż dotychczas wypróżnienia. Konsystencja stolców jest luźniejsza. Biegunka może pojawić się nawet już po kilku godzinach od zastosowania antybiotyku (gł. preparaty aminopenicyliny, aminopenicyliny z kwasem klawulanowym, klindamycyny). Najczęściej pojawia się ona dopiero po kilku tygodniach od rozpoczęcia terapii przeciwdrobnoustrojowej. Biegunka zwykle ma przebieg łagodny. Czasem jednak – w przypadku długiej antybiotykoterapii - dochodzi do zakażenia bakterią Clostridium difficile, co objawia się wydalaniem wodnistych stolców, zawierających śluz i krew. Wówczas objawami towarzyszącymi są: silne bóle brzucha, gorączka, zwiększenie liczby białych ciałek krwi (leukocytoza), zmniejszenie wypełnienia naczyń krwionośnych przez krew (tzw. hipowolemia) i ciężkie odwodnienie. Taki zespół chorobowy zwany jest rzekomobłoniastym zapaleniem jelit.


Inny mechanizm powstawania biegunki poantybiotykowej (tzw. patomechanizm) wskazuje na uszkadzające działanie błony śluzowej przewodu pokarmowego samych antybiotyków. Dochodzi wówczas do zaburzeń wchłaniania licznych substancji pokarmowych oraz znacznej stymulacji czynności ruchowej jelit (tzw. perystaltyki). Zniszczenie nabłonka jelit przez substancje antybiotyczne powoduje również zaburzenia transportu strawionych już cząstek odżywczych przez kosmki jelitowe do krwiobiegu. Zaburzony zostaje metabolizm soli kwasów żółciowych – następuje wzrost ilości tzw. kwasów dihydroksylowanych, czego efektem jest zwiększone wydzielanie wody do ściany jelita grubego przez jego komórki (tzw. kolonocyty). Dzięki temu stolce stają się wodniste, a pobudzona perystaltyka jelit zwiększa częstość wypróżnień. Aby zapobiec tego rodzaju objawom nieodzowne jest zastosowanie preparatów osłonowych, nawet do dwóch tygodni po zakończeniu przyjmowania antybiotyków.

2. Mechanizm immunomodulacyjnego działania probiotyków

W całym przewodzie pokarmowym występuje specjalny system tkanki limfatycznej (tkanka spełniająca funkcje odpornościowe w organizmie). System ten to tzw. GALT (gut-associated lymphoid tissue), czyli tkanka limfatyczna związana z przewodem pokarmowym. Jest ona częścią systemu MALT (mucosa-associated lymphoid tissue), czyli tkanki limfatycznej związanej z błonami śluzowymi przewodu pokarmowego. Do układu GALT należą:

W obrębie wyżej wymienionych miejsc przewodu pokarmowego organizm człowieka bezpośrednio kontaktuje się z wszelkimi ciałami obcymi pochodzącymi ze środowiska (w tym drobnoustrojami). To właśnie tutaj znajduje się większość komórek układu odpornościowego (blisko 90%). Prawidłowy stan komórek systemu GALT związany jest z aktywnością symbiotycznych bakterii jelitowych. Zaburzenie tej równowagi symbiotycznej powoduje spadek odporności na infekcje wirusowe, bakteryjne, grzybicze i pasożytnicze. Może dochodzić również do pokarmowych reakcji alergicznych.

3. Rodzaje preparatów osłonowych

Najczęściej spotykanymi w preparatach osłonowych rodzajami bakterii, są tzw. bakterie (pałeczki) kwasu mlekowego. Zaliczamy do nich bakterie Lacidophilus (L. acidophilus, L. bulgaricus, L. casei, L. delbrueckii, L. fermentum, L. helveticus, L. plantarum, L. reuterii, L. rhamnosus) oraz bakterie Bifidobacterium (B. bifidum, B. longum, B. breve, B. infantis, B. animalis, B. lactis). Obie grupy bakterii kwasu mlekowego to bakterie Gram dodatnie (w diagnostyce metodą Grama barwią się na fioletowo). Przeprowadzają one proces fermentacji węglowodanów (np. laktozy) do kwasu mlekowego. Fakt ten ma ogromne znaczenie dla osób z nietolerancją laktozy, u których cukier mleczny nie jest trawiony m.in. z powodu niedoboru enzymu zwanego laktazą. Pałeczki kwasu mlekowego za pośrednictwem systemu GALT wpływają na produkcję przeciwciał klasy A (immunoglobuliny, IgA). Przeciwciała te nie dopuszczają do przejścia antygenów (m.in. drobnoustrojów) przez błonę śluzową, a stamtąd do wnętrza organizmu człowieka. Jest to tzw. pierwsza linia obrony. Zmniejszają one również odczyny uczuleniowe.


W niektórych preparatach osłonowych możemy „spotkać" bakterie Streptococcus thermophilus. Drobnoustrój ten, zaliczany do paciorkowców, jest składnikiem gotowych probiotyków i odgrywa rolę pomocniczą wobec pałeczek kwasu mlekowego. Podobnie jak bakterie kwasu mlekowego, posiada on zdolność metabolizowania węglowodanów (na drodze fermentacji). Gatunek ten wytwarza również tzw. substancje bakteriocynogeniczne, które działają toksycznie wobec niektórych gatunków bakterii chorobotwórczych.


Na rynku aptecznym znajduje się wiele preparatów osłonowych zawierających w swoim składzie inne „korzystne drobnoustroje". Są to drożdże niepatogenne, Saccharomyces boulardii. Wykazują one szczególną skuteczność w przypadku zakażeń Clostridium difficile w przebiegu rzekomobłoniastego zapalenia jelit (jako powikłanie antybiotykoterapii). Ponadto, szczepy tych drożdży wykazują działanie przeciwzapalne w przebiegu infekcji bakterią Escherichia coli. Mechanizm działania polega na zmniejszeniu sekrecji (wydzielania) niektórych substancji zwanych interleukinami (gł. IL-8 oraz IL-6), co znacznie zmniejsza procesy zapalne. Jednocześnie następuje wzrost syntezy przeciwzapalnej interleukiny (IL-10). Dzięki znacznemu spadkowi sekrecji substancji zwanej kachektyną (TNF-alfa), nie dochodzi do rozwoju stanów alergicznych.

Redakcja abcZdrowie.pl, ponad rok temu

Antybiotyki

Polecane wideo:

Komentarze (1)
~Chilijka
~Chilijka

Witam. Ostatnio miałam duży problem z zębem. Wiadomo było, że będzie do usunięcia, ale musiałam poczekać na wizytę u dentysty. Niestety w trakcie oczekiwania na wizytę ząb zaczął boleć a miejsce wokół niego (zwłaszcza policzek) bardzo mi spuchło. W takim stanie dentysta przyjął mnie od razu. Przed zabiegiem kazał mi wziąć antybiotyk. Po usunięciu zęba przez kilka dni nadal musiałam brać ten antybiotyk. Nie pomyślałam jednak by razem z nim zażywać preparat osłonowy. Zaczęła mi dokuczać biegunka. Antybiotyki już odstawiłam. Niestety biegunkę mam nadal. Jeżeli teraz zażyję preparat osłonowy to nieprzyjemne dolegliwości minął?

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Antybiotyki
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Antybiotyki
Antybiotyki

Wysoka gorączka

Wysoka gorączka

Prawidłowa temperatura ciała dorosłego człowieka wynosi 36.6 stopni C. Jest mierzona pod pachą i wynosi 36,6-37,2 stopnie C, wzrasta po godzinach popołudniowych, jest najniższa w nocy. Określenie temperatury jest istotną czynnością w rozpoznaniu stanu...

Antybiotyki

Alternatywa dla antybiotyków

Antybiotyki to jedno z największych osiągnięć medycyny, które ostatnio przegrywa w walce z chorobami zakaźnymi. Bakterie w coraz większym stopniu (...) uodporniają się na znane antybiotyki. Naukowcy odkryli jednak terapeutyczny...

Antybiotyki

Leki roślinne jak antybiotyki

i kozieradka pospolita. Jak podkreślają naukowcy, działanie niektórych z nich przypominało działanie antybiotyków o szerokim spektrum, dzięki czemu możliwa (...) świetnie radził sobie z bakteriami, w szczególności z pałeczkami ropy...

Antybiotyki

Antybiotyki - za i przeciw

Antybiotyki - za i przeciw

Antybiotyki są skuteczne w leczeniu wielu chorób, lecz nie wolno ich nadużywać. Kiedy zawodzą wszelkie możliwości, antybiotyki okazują się jedynym (...) lekarstwem dla dzieci. Maluchy szybko wracają do zdrowia. Jednak...

Antybiotyki

Antybiotyki a słońce

Antybiotykia słońce - czy mają one na siebie wpływ? Nie zawsze się nad tym zastanawiamy. Jednak istnieje kilka antybiotyków, po których zażyciu (...) oraz stosować kremy z wysokim filtrem UV. Antybiotyki a uczulenie...

Antybiotyki

Skutki uboczne antybiotyków

Ludzkość borykała się z zakażeniami bakteryjnymi od zarania swoich dziejów. Cudowny wynalazek jakim są antybiotyki pozwolił walczyć z chorobami (...) leczona dzięki antybiotykom. Działania niepożądane ...

Antybiotyki

Wpływ antybiotyków na odporność organizmu

W naszym kraju aż trzy na 100 osób codziennie przyjmuje antybiotyki. Podczas sezonu jesienno-zimowego, liczba ta wzrasta z trzech do dwunastu (...) , dochodzi do spadku ich skuteczności. Związane jest to z wykształceniem się tzw. oporności...

Antybiotyki

Młodzi naukowcy pracują nad lekiem, który zastąpi antybiotyki

Młodzi naukowcy pracują nad lekiem, który zastąpi antybiotyki

Jak informuje Światowa Organizacja Zdrowia, nieustannie rośnie liczba typów bakterii odpornych na antybiotyki. Ostatni wynalazek naukowców z Gdyni (...) metodę, która w przyszłości może zastąpić obciążającą organizm terapię antybiotykami. Alternatywa...

Antybiotyki

Rola probiotyków w antybiotykoterapii

Preparaty osłonowe zalecane są każdej osobie na kuracji antybiotykami. Wiele ludzi zapomina o tej radzie. Inni często stosują się do zaleceń (...) , lecz tak naprawdę nie wiedzą po co przyjmują probiotyki. Nasuwa się więc pytanie, dlaczego...