67 proc. Polaków ma za wysoki cholesterol. Istnieje skuteczny sposób na jego zbicie

Badanie opublikowane w "Journal of General Internal Medicine" wykazało, że pełne wdrożenie leczenia statynami i innymi lekami obniżającymi LDL mogłoby w skali roku zapobiec nawet 100 tys. zawałów serca i 65 tys. udarów w samych Stanach Zjednoczonych.

Co więcej, ryzyko poważnych incydentów sercowo-naczyniowych spadłoby o blisko jedną trzecią, a tysiące osób uniknęłyby zabiegów wszczepienia bajpasów. Autorzy analizy zwracają uwagę także na wymierny efekt ekonomiczny – oszczędności rzędu ponad 30 mld dolarów rocznie.

Zobacz także: Oto nowe normy cholesterolu i lipdów. Ten poziom niesie ryzyko konsekwencji zdrowotnych

Analiza objęła niemal 5 tys. dorosłych Amerykanów i ujawniła, że:

• wśród osób, które nigdy nie przeszły zawału czy udaru, 47 proc. kwalifikowało się do leczenia, lecz tylko 23 proc. faktycznie je stosowało,

• w grupie pacjentów po poważnym incydencie sercowo-naczyniowym terapię otrzymywało 68 proc., choć zgodnie z wytycznymi z 2018 roku powinna ją stosować cała populacja tej grupy.

Podobny problem widoczny jest w Polsce. Dane z badania WOBASZ II wskazują, że aż 67 proc. dorosłych Polaków ma podwyższony poziom cholesterolu całkowitego, co odpowiada blisko 20 mln osób.

Jednocześnie 62 proc. chorych nie zdaje sobie sprawy z istnienia schorzenia, a spośród tych, którzy otrzymali diagnozę, 17 proc. w ogóle nie podjęło leczenia. Skuteczna terapia – rozumiana jako osiągnięcie docelowych wartości LDL – obejmuje jedynie około 6 proc. osób z hipercholesterolemią.

W grupach wysokiego ryzyka, np. po zawale lub udarze, cele terapeutyczne udaje się osiągnąć u zaledwie 25-30 proc. pacjentów. Skutki tak dużej luki w leczeniu są poważne. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego choroby układu krążenia odpowiadają za około 46 proc. wszystkich zgonów w Polsce.

Każdego roku dochodzi do około 80 tys. zawałów serca i ponad 70 tys. udarów mózgu. Narodowy Fundusz Zdrowia szacuje, że około 60 proc. dorosłych Polaków ma stężenie cholesterolu wykraczające poza normę, co znacząco podnosi ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Zdaniem badaczy przyczyn należy szukać w kilku obszarach: różnicach w szkoleniu lekarzy, braku spójności we wdrażaniu wytycznych, barierach finansowych, ograniczonym dostępie do specjalistów oraz indywidualnych preferencjach pacjentów.

Problemem pozostaje również niewystarczająca świadomość społeczna – wielu chorych nie wie, że wysoki cholesterol przez lata nie daje objawów, a jednocześnie po cichu uszkadza naczynia krwionośne.

Jak podkreśla główny autor badania dr G. Caleb Alexander, wyeliminowanie różnic między zaleceniami a praktyką mogłoby radykalnie poprawić zdrowie publiczne. Z kolei prof. Seth S. Martin dodaje, że skuteczniejsza edukacja pacjentów, lepsze badania przesiewowe i stsowoanie się do zaleceń lekarskich to klucz do zmniejszenia liczby zgonów i powikłań.

Wysoki poziom cholesterolu we krwi przez długi czas zwykle nie daje żadnych wyraźnych objawów, dlatego nazywany jest "cichym zabójcą". Jednak z biegiem lat może prowadzić do różnych dolegliwości związanych z układem krążenia.

Najczęstsze objawy, które mogą świadczyć o wysokim cholesterolu, to:

• bóle i drętwienia kończyn dolnych podczas chodzenia (tzw. chromanie przestankowe), wynikające ze zwężenia tętnic nóg,

• częste bóle i zawroty głowy, związane z ograniczonym przepływem krwi do mózgu,

• uczucie ciężkości i bóle w klatce piersiowej, zwłaszcza podczas wysiłku, co może być oznaką dusznicy bolesnej,

• łatwe męczenie się i zadyszka przy niewielkim wysiłku,

• żółtawe grudki pod skórą (tzw. kępki żółte, czyli złogi cholesterolu), które mogą pojawić się np. na powiekach, w okolicach stawów czy ścięgien,

• problemy z koncentracją i pamięcią, które mogą być skutkiem przewlekłego niedokrwienia mózgu.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. PAP
2. WOBASZ
3. GUS
4. NFZ