Przemoc i kryzys psychiczny wśród nastolatków. Badanie pokazuje skalę problemu

Nowe polskie badanie pokazuje, jak silnie zachowania samobójcze u nastolatków łączą się z doświadczeniem przemocy oraz z ryzykami obecnymi w internecie. Zespół ekspertów przebadał w kwietniu i maju 2025 roku reprezentatywną grupę 1818 uczniów: siódmoklasistów oraz młodzież z trzecich klas szkół ponadpodstawowych. Po raz pierwszy w takim ujęciu uwzględniono nie tylko myśli i próby, ale także plany samobójcze.

Młodzież doświadcza kryzysów psychicznych Młodzież doświadcza kryzysów psychicznych
Źródło zdjęć: © Adobe Stock
Angelika Grabowska

Wyniki są niepokojące. Wśród uczniów klas VII 17 proc. deklarowało myśli samobójcze, 15 proc. – plany, a 8 proc. – próby. W starszej grupie odsetki były wyższe: odpowiednio 23 proc., 21 proc.12 proc. Badacze zwracają uwagę, że zachowania samobójcze częściej dotyczą dziewcząt. - Jeżeli zwrócimy uwagę na statystyki w ostatnich kilku latach, to zaobserwujemy, że wzrost liczby prób samobójczych wśród dziewcząt był trzykrotny - powiedziała PAP współautorka badania dr Halszka Witkowska, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego.

Zachowania samobójcze a doświadczenie przemocy

Badanie mocno podkreśla też związek między zachowaniami samobójczymi a doświadczaniem przemocy – psychicznej, fizycznej, seksualnej i rówieśniczej. Wśród siódmoklasistów z zachowaniami samobójczymi ponad 60 proc. doświadczyło więcej niż jednego rodzaju przemocy, a co najmniej jednej – 99 proc. uczniów z myślami i planami oraz 100 proc. po próbie samobójczej. W starszej grupie było to odpowiednio: ponad 50 proc. - więcej niż jeden typ przemocy oraz przynajmniej jeden rodzaj przemocy - 96 proc. z myślami, 95 proc. z planami i 97 proc. po próbie.

Co ważne, najczęściej wskazywana była przemoc psychiczna w domu, stosowana przez rodzica lub opiekuna – trudna do zauważenia, bo nie zostawia widocznych śladów, a jednocześnie wyjątkowo obciążająca. - Nie będzie siniaków, ale to nie znaczy, że dziecko nie cierpi w domu. Jednak trudno mu jest o tym opowiedzieć, trudno to opisać. To jest wstydliwy temat. Co więcej, ludziom z zewnątrz trudno zareagować na taką sytuację. Dlatego musimy być na szczególnie na ten problem uwrażliwieni - podkreśliła specjalistka.

Wpływ hejtu i mediów społecznościowych

Badanie potwierdziło też skalę innych problemów. 17 proc. badanych przyznało się do samookaleczeń (bez intencji samobójczej), częściej wśród dziewcząt. Dodatkowo wielu nastolatków ma kontakt z treściami suicydalnymi w sieci nawet bez ich wyszukiwania: dotyczyło to 39 proc. siódmoklasistów i 55 proc. starszych uczniów. U młodych osób w kryzysie takie materiały mogą pojawiać się częściej, co – zdaniem specjalistki –może pogłębiać problem. Do tego dochodzi hejt i przemoc rówieśnicza online: 20 proc. uczniów z obydwu grup wiekowych z zachowaniami samobójczymi spędza w internecie ponad 7 godzin dziennie, a obrażanie w sieci bywa udziałem zarówno rówieśników ze szkoły, jak i osób nieznanych. - Oznacza to, że media społecznościowe, w których młodzi ludzie szukają wsparcia, stają się dla nich środowiskiem jeszcze bardziej niebezpiecznym - podkreśliła suicydolog.

Nie należy bagatelizować problemów dzieci i młodzieży

Ekspertka podkreśla, że nie każdy przypadek wymaga natychmiastowej hospitalizacji, ale sygnałów ostrzegawczych nie wolno ignorować – kluczowe jest szybkie wsparcie psychologiczne, a w sytuacjach wysokiego ryzyka także pomoc psychiatryczna. - Nigdy nie należy bagatelizować problemów z jakimi dziecko do na się zgłasza. To początek drogi, dzięki której młody człowiek uczy się, że sięgnięcie po pomoc to oznaka siły, a nie słabości - podsumowała dr Witkowska.

Gdzie szukać pomocy?
Gdzie szukać pomocy? © WP abcZdrowie

Źródło: PAP

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Mit żywieniowy obalony. Jak jajka naprawdę wpływają na serce?
Mit żywieniowy obalony. Jak jajka naprawdę wpływają na serce?
CeZ zaprasza do badania nowej usługi. Poszukują pacjentów z cukrzycą
CeZ zaprasza do badania nowej usługi. Poszukują pacjentów z cukrzycą
Szpital w Płocku ogranicza odwiedziny pacjentów z powodu grypy. Apel do osób z objawami
Szpital w Płocku ogranicza odwiedziny pacjentów z powodu grypy. Apel do osób z objawami
Senior może przechodzić infekcje skąpoobjawowo. Eksperci apelują o większą czujność
Senior może przechodzić infekcje skąpoobjawowo. Eksperci apelują o większą czujność
Wirus Nipah może prowadzić do zapalenia mózgu. Tak zmniejszysz ryzyko
Wirus Nipah może prowadzić do zapalenia mózgu. Tak zmniejszysz ryzyko
Pierwsze objawy raka. Lekarz: "Powinien być to sygnał alarmowy"
Pierwsze objawy raka. Lekarz: "Powinien być to sygnał alarmowy"
Nie tylko magnez. Gorzka czekolada jest też źródłem błonnika
Nie tylko magnez. Gorzka czekolada jest też źródłem błonnika
Odkryli, co wpływa na rytm wypróżnień. Kluczowa jedna witamina
Odkryli, co wpływa na rytm wypróżnień. Kluczowa jedna witamina
Zmarł William Foege. Dzięki niemu wyeliminowano czarną ospę
Zmarł William Foege. Dzięki niemu wyeliminowano czarną ospę
Drzewa w mieście chronią serce, trawa może szkodzić. Zaskakujące wyniki badań
Drzewa w mieście chronią serce, trawa może szkodzić. Zaskakujące wyniki badań
Ma SM i straciła wzrok. Mimo to zdobywa medal za medalem. "Mówili, że to niemożliwe"
Ma SM i straciła wzrok. Mimo to zdobywa medal za medalem. "Mówili, że to niemożliwe"
Przemycają środki odurzające do szpitala. "Nie mamy narzędzi skutecznej prewencji"
Przemycają środki odurzające do szpitala. "Nie mamy narzędzi skutecznej prewencji"