Przerost lewej komory – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Przerost lewej komory (left ventricular hypertrophy, LVH) jest patologią, która może prowadzić do niedotlenienia lub niedokrwienia lewej komory serca. Rozpoznaje się ją, gdy grubość którejś ze ścian organu przekracza granice normy (od 0,6 do 1,1 cm).

Nieprawidłowość polega na zwiększeniu grubości ścian organu oraz zmianach strukturalnych mięśnia. Przerost może obejmować tylko jedną część mięśnia sercowego, lewą komorę i lewy przedsionek (czyli jedną ze stron) lub cały organ.

Serce zbudowane jest z dwóch przedsionków (prawy i lewy) oraz dwóch komór serca (prawa i lewa). Do przedsionków wpływa krew: do lewego – dotleniona krew z płuc, do prawego – pozbawiona tlenu krew z organizmu.

Z komór zaś krew wypływa (jest wyrzucana): z prawej – do płuc, gdzie ulega utlenowaniu, z lewej do innych części organizmu (krew jest bogata w tlen). Aby serce działało prawidłowo, wszystkie części mięśnia sercowego muszą spełniać swoją rolę. Bardzo ważna jest również kurczliwość narządu, jak i relaksacja lewej komory serca.

Lewa komora serca zmienia swoją grubość w sytuacji, gdy wzrasta obciążenie serca. Aby organ mógł pompować krew, lewa komora musi kurczyć się znacznie mocniej niż zwykle. To sprawia, że jej włókna ulegają pogrubieniu.

Przerost lewej komory serca najczęściej spowodowany jest przez nadciśnienie tętnicze, zwłaszcza zaniedbane bądź źle leczone, ale również wady zastawkowe, kardiomiopatię przerostową, cukrzycę i zwężenie zastawki aorty.

Przerostowi lewej komory sprzyjają również czynniki środowiskowe, takie jak:

• otyłość,
• dieta bogata w sole i konserwanty,
• przewlekły stres,
• nadużywanie alkoholu,
• przyjmowanie niektórych leków.

Zdarza się, że zmiany grubości ścian serca nie są związane z chorobą. Obserwuje się to u sportowców poddawanych intensywnym i długotrwałym treningom, co zmusza serce do wzmożonej pracy.

Osoby, u których stwierdza się przerost lewej komory, nie zawsze odczuwają objawy nieprawidłowości. Nie istnieją też typowe symptomy przerostu mięśnia lewej komory. Dolegliwości są związane z konsekwencjami przerostu, takimi jak niedokrwienie serca, zaburzenia rytmu czy niewydolność serca. Oznacza to, że mogą pojawiać się:

• duszności,
• gorsza tolerancja wysiłku,
• stałe poczucie zmęczenia,
• bóle w klatce piersiowej, zwłaszcza po wysiłku,
• kołatanie serca,
• zawroty głowy.

Przerost lewej komory najczęściej stwierdza się najczęściej u dorosłych, w dzieci rzadziej. W ich przypadku to konsekwencja wystąpienia wady wrodzonej serca, takiej jak ubytek przegrody międzykomorowej, przetrwały przewód tętniczy czy niedomykalność zastawki aortalnej.

W przypadku powiększenia lewej komory serca pacjent często nie odczuwa żadnych objawów. Nieprawidłowości wskazujące na patologię wykazują badania, takie jak EKG (elektrokardiografia) czy echokardiografia (echo serca). Im szybciej zostanie podjęta diagnostyka i postawione rozpoznanie, tym szybciej można rozpocząć terapię, co zwiększa szanse na wyleczenie.

Przerost lewej komory serca jest groźny. Zwiększa ryzyko zarówno zawału serca, jak i udaru mózgu. Mogą pojawić się zaburzenia relaksacji lewej komory serca czy niewydolność lewej komory serca. Przerośnięta lewa komora serca wymaga leczenia.

W przypadku stwierdzenia przerostu lewej komory serca najważniejsze jest ustalenie przyczyny patologii, a następnie leczenie choroby, która ją wywołała. I tak u osób zmagających się z nadciśnieniem tętniczym czy cukrzycą konieczne jest unormowanie wartości ciśnienia tętniczego krwi oraz glikemii.

To ważne, ponieważ terapia może nie tylko zahamować przerost, ale i doprowadzić do jego częściowego lub całkowitego cofnięcia. Podaje się również różne leki, takie jak inhibitory konwertazy angiotensyny, blokery receptora dla angiotensyny (sartany), blokery kanału wapniowego, beta-blokery czy leki moczopędne.

Podjęcie działań jest ważne, ponieważ nieleczona powiększona lewa komora serca może nieść za sobą poważne skutki, w tym całkowitą niewydolność części organu.

Warto nadmienić, że u niektórych pacjentów występuje przerost nie lewej, a prawej komory serca.