Rak jelit dawał wyraźne objawy, ale lekarze je ignorowali. "Mamy dwa wymiary kryzysu"

Ewa Bakalarska od kilku lat choruje na raka jelita grubego. Kobieta błąkała się od lekarza do lekarza aż przez 8 miesięcy, zanim rozpoczęła leczenie.

- Pierwsze objawy pojawiły się latem 2023 r. Miałam wrażenie, że mam biegunkę, ale miałam trudności z wypróżnieniem, zdarzało się to dosyć często - opisuje pacjentka.

Przyznaje, że było jej trudno dostać się do lekarza rodzinnego, więc skorzystała z prywatnej sieci, licząc, że to przyspieszy cały proces. Stało się jednak inaczej, choć nie spodziewał się, że czeka ją prawdziwa odyseja diagnostyczna.

- Objawy były na tyle bagatelizowane, że usłyszałam, że mam sobie zrobić kompot ze śliwek. W końcu, kiedy objawy nie mijały, któryś z lekarzy zlecił kompleksowe badania - opowiada, nie kryjąc emocji pani Ewa.

Okazało się, że pacjentka ma powiększone jajniki. Lekarz rodzinny, do którego udało jej się w końcu dostać, zlecił kolejne badania na markery nowotworowe, a potem skierował do ginekologa.

Pani Ewa przyznaje, że w sumie konsultowało ją aż trzech ginekologów. Ostatecznie dostała skierowanie na operację usunięcia jajników. - Przy czym każdego z tych ginekologów alarmowałam, że bardzo bolał mnie brzuch, miałam ogromne dolegliwości. Każdy odpowiadał, że z jego punktu widzenia nie powinnam czuć bólu i bezrefleksyjnie zapisywał coraz silniejsze środki przeciwbólowe. Żaden z nich nie zainteresował się tym bólem - podkreśla pacjentka.

Dopiero w grudniu 2023 roku, kiedy kobieta zgłosiła się na operację, ginekolog zainteresował się narastającymi dolegliwościami bólowymi i zlecił kolonoskopię. Wyniki przyszły 17 stycznia. Okazało się, że guz na jelicie jest już tak duży, że zatyka światło jelita. - Ja już wtedy prawie w ogóle nie mogłam się już wypróżniać - przyznaje pani Ewa.

Dopiero wtedy dostała od lekarza rodzinnego kartę DiLO. - A przecież we wrześniu miałam już wyniki markerów nowotworowych, można było działać wcześniej - podkreśla pacjentka.

Ostatecznie po kolejnych badania i konsultacjach, kobieta usłyszała, że w jej przypadku konieczny jest zabieg wyłonienia stomii, a po operacji czeka ją chemioterapia. Lekarz nie powiedział jej jednak, gdzie ma się zgłosić, jak szukać ośrodka i jak będzie przebiegał proces leczenia. Zrozpaczona pacjentka poprosiła w końcu o pomoc lekarza, którego ma w rodzinie. Choć operacja powiodła się, chemioterapia, która rozpoczęła się w kwietniu 2024 roku to już leczenie paliatywne.

- Mamy dwa wymiary kryzysu. Pierwszy to stracony czas: za długi czas do postawienia diagnozy i za częste rozpoznania w zaawansowanym stadium, a także za długi czas do rozpoczęcia leczenia - zaznacza wicedyrektorka Onkofundacji Alivia Joanna Frątczak-Kazana odnosząc się do nowego raportu (na podstawie badania ankietowego, które objęło 229 pacjentów onkologicznych zdiagnozowanych w ubiegłym roku), który został zaprezentowany podczas poniedziałkowej konferencji "Jak wygląda sytuacja w polskiej onkologii z perspektywy pacjentów?". 

Z nowego raportu Alivii wynika, że 37 proc. pacjentów czekało na diagnozę powyżej 3 miesięcy, 19 proc. powyżej 6 miesięcy, a tylko 27 proc. poniżej miesiąca. - Im dłuższa diagnostyka, tym bardziej zaawansowany nowotwór - podkreśla Frątczak-Kazana. 

Dodaje, że tylko w przypadku 27 proc. badanych otrzymało diagnozę na wczesnym etapie. - Ci, którzy czekali na diagnozę (czas od zgłoszenia lekarzowi pierwszych objawów do postawienia diagnozy - red.) powyżej 3 i 6 miesięcy są diagnozowani w stadium zaawansowanym, z przerzutami. To 47 proc. pacjentów - podkreśla wicedyrektorka Onkofundacji Alivia.

Ponadto z nowego raportu wynika, że leczenie zaczyna się szybciej, ale wciąż za późno. 75 proc. badanych rozpoczęło leczenie w okresie poniżej 2 miesięcy, natomiast 25 proc. powyżej 3 miesięcy. Pewien zwiastun pozytywnych zmian to spadek oczekiwania powyżej 6 miesięcy o pięć punktów procentowych.

Raport wskazuje też m.in. na niedostateczną komunikację między lekarzem i pacjentem oraz niewykorzystany potencjał koordynatorów, którzy mają wspierać pacjenta onkologicznego w całym procesie. - 32 proc. wciąż niemal jedna trzecia ocenia źle i bardzo źle proces diagnostyki, a 20 proc. - proces leczenia (nie chodzi o jego efekty, ale subiektywne odczucia dotyczące całego procesu - red.) - dodaje Frątczak-Kazana.

Katarzyna Prus, dziennikarka Wirtualnej Polski