Rdest ptasi – właściwości, stosowanie i środki ostrożności

Rdest ptasi, inaczej wróble języczki czy świńska trawa, to roślina należąca do rodziny rdestowatych. Jest pospolitym chwastem, ale i rośliną leczniczą. Można ją stosować zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie, przy wielu dolegliwościach. Jakie są właściwości lecznicze rdestu? Jakie środki ostrożności należy zachować podczas jego stosowania?

Rdest ptasi to roślina o właściwościach leczniczych.Rdest ptasi to roślina o właściwościach leczniczych.
Źródło zdjęć: © Adobe Stock

Co to jest rdest ptasi?

Rdest ptasi (Polygonum aviculare L.), to jednoroczna lub dwuletnia roślina z rodziny rdestowatych (łac. Polygonaceae). Występuje powszechnie na całym świecie. Jest postrzegana jako pospolity chwast.


DLA CIEBIE
Prof. Bożena Muszyńska: Grzyby to żywność pierwszej kategorii

Rośnie niemal wszędzie, głównie na podwórzach, przydrożach, nad rzekami. Jest chętnie spożywany przez ptactwo domowe, do czego nawiązuje jej nazwa. Inne określenia to: rdest różnolistny, wróble języczki, świńska trawa, podorożnik.

Jak wygląda rdest ptasi?

Rdest ptasi jest niedużą, zazwyczaj płożącą się rośliną, która ma drobne, wąskie i tępo zakończone liście. Jest niewysoka. Jej łodyga, podzielona na krótkie odcinki za pomocą węzłów, gdy jest lekko wzniesiona, ma zwykle około 50 cm długości.

W kątach liści rdestu ptasiego znajdują się białe lub lekko czerwone kwiaty z zielonymi akcentami. Kwitnie od czerwca do października, jest samopylna.

Właściwości lecznicze rdestu ptasiego

Rdest ptasi to nie tylko chwat, ale i roślina lecznicza. Surowiec zielarski stanowi ziele rdestu ptasiego (Herba Polygoni avicularis), który zawiera flawonoidy i ich pochodne (m.in. kwercetynę, hiperozyd, i awikularynę), krzemionkę rozpuszczalną, garbniki, kwasy polifenolowe, sole mineralne i śluzy zbudowane z podstawowych cukrów oraz witaminy (A, C, K).

Rdest ptasi zwiększa wydalanie moczu. To dlatego jest traktowany jako środek moczopędny. Jego aktywność w tym zakresie ma związek z obecnością flawonoidów, które hamują zwrotne wchłanianie wody w nerkach i nasilają diurezę. Wykazują także łagodne działanie rozkurczowe na drogi żółciowe.

Rdest ptasi odnajduje się także w kosmetologii. Preparaty zawierające ekstrakt z rośliny podrażnienia skóry (także im zapobiegają), wzmacniają cebulki włosowe i przywracają włosom blask.

Kiedy stosować rdest ptasi?

Rdest ptasi jest stosowany wewnętrznie przy:

  • kamicy nerkowej, skąpomoczu, zaburzeniach pracy nerek jako środek moczopędny,
  • biegunce (jako środek hamujący),
  • chorobie reumatycznej, stosowany w postaci okładów do łagodzenia objawów schorzenia, także w dnie moczanowej i miażdżycy,
  • zaburzeniach ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia, niestrawność, uczucie ciężkości po jedzeniu, w łagodnych przypadkach niewydolności wątroby i osłabionym wydzielaniu żółci,
  • zaburzeniach stężenia glukozy i cholesterolu we krwi,
  • w kaszlu i przy infekcjach układu oddechowego, gdyż zawarte w niej śluzy działają powlekająco na śluzówkę gardła. Roślina wykazuje również działanie przeciwdrobnoustrojowe,
  • schorzeniach płucnych.

Warto pamiętać, że zawarte w rdeście flawonoidy zwalczają wolne rodniki, hamują proces starzenia się komórek, wykazując przy tym działanie przeciwnowotworowe.

Nie bez znaczenia jest także obecna krzemionka, która wpływa na szczelność i elastyczność ścian naczyń krwionośnych. Dzięki temu wyciąg z rdestu działa przeciwkrwotocznie w drobnych krwawieniach wewnętrznych).

Rdest ptasi jest również stosowany zewnętrznie przy:

  • oparzeniach i uszkodzeniach skóry (jako środek do przemywania),
  • krwawiących, źle gojących się ranach.

Jak stosować rdest ptasi?

Z ziela rdestu ptasiego można przygotować napar lub odwar. By przygotować:

  • napar, niewielką ilość wysuszonego ziela rdestu należy zalać gorącą wodą i pozostawić na 10 minut,
  • odwar, wystarczy zalać wysuszony surowiec szklanką letniej wody i gotować. Po 10 minutach odwar należy przecedzić i ostudzić.

Wyciąg z ziela rdestu ptasiego zawierają także różne leki oraz suplementy diety. Można je kupić w aptekach.

Rdest ptasi – przeciwwskazania, skutki uboczne i środki ostrożności

Przeciwwskazaniem do stosowania ziela rdestu jest ciąża i okres karmienia piersią, nadwrażliwość na którąkolwiek substancję zawartą w surowcu oraz poważne choroby serca. Rdest ptasi nie jest zalecany dzieciom.

Podczas kuracji mogą pojawić się działania niepożądane. Najczęstsze skutki uboczne to alergie skórne lub zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Podczas długotrwałego stosowania ekstraktu z ziela rdestu pojawia się ryzyko spadku stężenia tiaminy (witamina B1) w organizmie.

To dlatego w przypadku, gdy istnieje konieczność przewlekłego stosowania preparatów zawierających świńską trawę, należy skontaktować się z farmaceutą lub lekarzem. Być może konieczna jest bowiem suplementacja witaminy B1.

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie