Ten efekt zaobserwowano u osób zmagających się z poważnymi problemami zdrowia psychicznego. W tej grupie pacjentów proces starzenia komórkowego zazwyczaj przebiega znacznie szybciej niż w populacji ogólnej.
Czym są telomery i dlaczego są ważne?
Telomery to struktury chroniące zakończenia naszych chromosomów, które naukowcy często porównują do plastikowych końcówek sznurowadeł. Podczas każdego podziału komórki ulegają one skróceniu – im człowiek jest starszy, tym krótsze stają się jego telomery.
"Schizofrenia to nienawiść do siebie". Otylia słyszy głosy
Długość tych struktur nie zależy jednak wyłącznie od metryki. Wykazano, że osoby z poważnymi problemami zdrowia psychicznego, takimi jak psychozy, schizofrenia czy choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD), doświadczają przyspieszonego skracania telomerów. Ponieważ struktury te są wrażliwe na czynniki środowiskowe oraz dietę, badacze z King’s College London postanowili sprawdzić, czy spożywana z umiarem kawa może spowolnić ten proces u pacjentów psychiatrycznych.
Przebieg i wyniki badania
W eksperymencie wzięło udział 436 osób, spośród których 259 chorowało na schizofrenię, a pozostali na inne zaburzenia afektywne (w tym depresję psychotyczną i chorobę dwubiegunową). Uczestników podzielono na cztery grupy w zależności od dziennego spożycia kawy:
- osoby niepijące jej w ogóle,
- pijące 1–2 filiżanki,
- pijące 3–4 filiżanki,
- wypijające ponad 5 filiżanek dziennie.
Podczas analizy naukowcy pobrali od pacjentów krew, by zmierzyć długość telomerów w leukocytach. Uwzględniono przy tym czynniki modyfikujące, takie jak wiek, płeć, pochodzenie, stosowane leki oraz palenie papierosów (które przyspiesza metabolizm kofeiny).
Wyniki okazały się jednoznaczne: osoby wypijające 3–4 filiżanki kawy dziennie cieszyły się znacznie dłuższymi telomerami niż te, które po napar nie sięgały wcale. W przeliczeniu na wiek biologiczny, ich komórki były "młodsze" o około 5 lat.
Uwaga na nadmiar. Więcej nie znaczy lepiej
Naukowcy jednocześnie ostrzegają przed przesadą. U osób, które przekraczały dawkę czterech filiżanek dziennie, dobroczynny efekt całkowicie zanikał. Nadmierne ilości kofeiny mogą bowiem działać odwrotnie do zamierzonego celu – sprzyjają powstawaniu szkodliwych reaktywnych form tlenu (stresu oksydacyjnego), co w konsekwencji przyspiesza niszczenie i skracanie telomerów.
Badacze przypominają, że międzynarodowe instytucje zdrowia, w tym amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) oraz brytyjski National Health Service (NHS), określają bezpieczną dzienną dawkę kofeiny dla zdrowego dorosłego człowieka na maksymalnie 400 mg. Odpowiada to właśnie około 4 standardowym filiżankom kawy.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
