Stopa suszkowata - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Objawem charakterystycznym stopy płaskiej wrodzonej jest odwrócone sklepienie podłużne stopy, wysoko ustawiona pięta i przodostopie. Choroba, jaką jest stopa suszkowata, nie ma innych objawów. Jej konsekwencją mogą być modzele na szczycie sklepienia i ból.

Stopa suszkowata leczona jest operacyjnie w wyspecjalizowanych ośrodkach. Już w pierwszych dniach życia dziecka podejmuje się leczenie zachowawcze, konieczne przez zabiegiem, który przeprowadza się w ciągu pierwszych miesięcy po porodzie.

Większość dzieci po urodzeniu ma płaskie stopy. Jest to całkiem normalne, gdyż zanim kości się w pełni uformują, większość stopy i kostki składa się z tkanek miękkich, tłuszczu i chrząstki stawowej. Sklepienie stopy nie jest jeszcze zaznaczone. Gdy dziecko zaczyna uczyć się chodzić, deformacja zaczyna być widoczna.

Jakie są przyczyny stopy suszkowatej? Mogą to być predyspozycje genetyczne – ryzyko stopy suszkowatej jest większe, gdy w rodzinie występowały jej przypadki. Inne przyczyny deformacji wiążą się z nieprawidłowym połączeniem kości, więzadeł i tkanek miękkich wewnątrz stopy. W przypadku stopy suszkowatej kości są normalne, ale podtrzymujące ją więzadła są zbyt luźne.

• Płaskostopie poprzeczne – charakterystyka, przyczyny, metatarsalgia, leczenie
• Płaskostopie u dzieci
• Ból śródstopia – ból kości, deformacje, ucisk na nerw, inne przyczyny, leczenie

Objawy stopy suszkowatej w większości przypadków najczęściej nie występują. U dzieci ze stopą suszkowatą szybciej zdzierają się buty, ale najmłodsi nie odczuwają żadnych dolegliwości związanych z tym schorzeniem. Gdy problem jest bardziej zaawansowany, pacjent może się skarżyć na zmęczenie i ból stóp, szczególnie po całym dniu stania. Może to ograniczać jego aktywność.

W najgorszych przypadkach u cierpiącego na stopę suszkowatą tworzą się odciski w miejscu kontaktu stopy z podłożem. Brak stabilności w stawie może sprawić, że stopa nie będzie w stanie równo rozkładać ciężaru ciała.

Rzadko zdarza się, że stopa suszkowata pogarsza się wraz z wiekiem. Nadmierny nacisk na otaczające tkanki miękkie może prowadzić do przemieszczenia rzepki, halluksów oraz wykrzywienia kolana i biodra.

Diagnostyka stopy suszkowatej opiera się głównie na badaniu fizykalnym. Podczas tego badania lekarz ocenia słabość lub sztywność mięśni oraz ruchomość poszczególnych części i kości stopy. Pomocna może się również okazać ocena wzoru zużycia obuwia. Niekiedy lekarz zleca badania obrazowe, takie jak zdjęcie rentgenowskie, tomografię komputerową lub obrazowanie rezonansu magnetycznego w celu dokonania oceny stopnia zaawansowania stopy suszkowatej, jednak zazwyczaj badania te nie są potrzebne.

Aby sprawdzić, czy ma się stopę suszkowatą, można zrobić prosty test w domu. Wystarczy zamoczyć gołą stopę w wodzie, a następnie postawić ją na kartce papieru. Osoba z płaskostopiem pozostawi na kartce ślad całej stopy.

Zazwyczaj wrodzona stopa płaska nie wymaga żadnej interwencji lekarza. W większości przypadków koryguje się samoistnie jeszcze w dzieciństwie. Aby przyspieszyć ten proces, warto zachęcać małe dzieci do chodzenia boso. W ten sposób kształtuje się kości i stawy oraz wzmacnia mięśnie. Leczenie stopy suszkowatej u starszych dzieci i dorosłych obejmuje zaopatrzenie się w dobrze wyprofilowane obuwie lub wkładki do butów, a także rehabilitację. Znacznie rzadziej w przypadku stopy suszkowatej przeprowadza się operację.

Źródła

1. Zasady postępowania w przypadku podejrzenia wady płodu lub rozpoznania wady u noworodka
2. Jankowski A. Kompendium pediatrii praktycznej, Cornetis, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61415-06-0
3. Marczyński W. (red.), Ortopedia pediatryczna, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-053-5
4. Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6