Szczepionki skojarzone

Szczepienia skojarzone są jednym z rodzajów szczepionek przeciw chorobom zakaźnym. Choć spotykamy się z jedną lub dwoma takimi szczepionkami, np. podczas uodparniania na choroby dzieci, szczepionki skojarzone występują w trzech grupach. Na jakiej zasadzie działają i czy ochraniają tak samo skutecznie, jak pojedyncze, „zwykłe” szczepionki?

1. Rodzaje szczepionek

Szczepionki mają na celu wzmocnić układ immunologiczny organizmu. Składnikiem tych preparatów biologicznych są specjalnie wyselekcjonowane antygeny. Układ odpornościowy rozpoznaje i zapamiętuje owe antygeny po to, by wytworzyć przeciw nim przeciwciała. Organizm ludzki jest zaopatrzony w tak zwaną „pamięć immunologiczną”, dzięki której układ immunologiczny może właściwie zareagować podczas kolejnego kontaktu z danym wirusem lub bakterią chorobotwórczą i nie dopuścić do rozwoju choroby.

Zobacz film: "Soki ekologiczne"

Wśród szczepionek ochronnych można wyróżnić dwa ich rodzaje ze względu na swoistość działania: pojedyncze (monowalentne) i skojarzone (poliwalentne). Pierwsze skupiają większość dostępnych, obowiązkowych i zalecanych szczepionek. Dają one odporność przeciw jednej chorobie zakaźnej, a konkretniej – wirusowi lub bakterii, które ją wywołują. Szczepionki skojarzone chronią przed szczepami większej ilości drobnoustrojów, zwykle trzech chorób zakaźnych. Powstały, by wzmocnić profilaktykę schorzeń u dzieci.

1.1. Szczepienia obowiązkowe

Obowiązkowe szczepienia ochronne
Obowiązkowe szczepienia ochronne

Dopiero od kilkunastu lat szczepienia masowe pozwalają uniknąć epidemii wielu chorób i jej śmiertelnych...

zobacz galerię

Noworodki posiadają naturalne przeciwciała, które są przekazywane dziecku podczas życia płodowego i w czasie karmienia piersią. Niestety przeciwciała te giną około 6 miesiąca życia. W tym czasie dziecko jest za słabe, aby bronić się przed szkodliwymi bakteriami. Młody układ odpornościowy trzeba wspierać szczepionkami. W pierwszych miesiącach życia dziecko przyjmuje ich najwięcej. Jest to spowodowane także tym, że tak małemu dziecku nie podaje się szczepionek w proporcjach odpowiednich dla dorosłych. Ze względu na mniejsze dawki, szczepionki znajdują się w odpowiednich porcjach i zastrzyki przeciw danej chorobie trzeba powtarzać. Jeśli rodzice decydują na podawanie maleństwu szczepionek pojedynczych, oznacza to liczbę 13 zastrzyków w ciągu pierwszych 18 miesięcy życia. Kiedy rodzice zdecydują się na podawanie szczepionek skojarzonych, liczba zastrzyków zmniejsza się do 4.

Kalendarz szczepień obowiązkowych jest bardzo obfity. Pomiędzy szczepieniami musi być zachowana stosowna przerwa, dlatego istniała obawa, że dzieci zdążą zachorować, zanim wytworzą przeciwciała. Słaby jeszcze organizm dziecka nie zawsze jest zdolny poradzić sobie z groźnym wirusem. Ponadto, jedno ukłucie jest dla dziecka mniej inwazyjne niż kilkakrotne. Wykonuje się je od chwili narodzin aż do osiągnięcia przez człowieka 19 roku życia. Większość z tych szczepionek to szczepionki monowalentne, czyli pojedyncze. Do szczepionek dla dzieci obowiązkowych należą szczepionki przeciwko: błonicy, gruźlicy, polio, krztuścowi, śwince, odrze, różyczce, tężcowi, zakażeniom Hib, a także wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

1.2. Szczepienia zalecane

Szczepienia zalecane chronią przed chorobami zakaźnymi, na przykład przed biegunkami rotawirusowymi, wirusowym zapaleniem wątroby typu A, a także typu B u osób nie zaszczepionych w dzieciństwie, przed grypą, ospą wietrzną, kleszczowym zapaleniem mózgu oraz zakażeniem wywołanym przez pneumokoki.

Jak złagodzić u dzieci ból podczas szczepień?
Jak złagodzić u dzieci ból podczas szczepień? [10 zdjęć]

Przed ukończeniem drugiego roku życia dzieci są szczepione około 20 razy, tak aby ochronić je przed najbardziej...

zobacz galerię

2. Skojarzone szczepienia dzieci

Dzieci należy szczepić, ponieważ odporność noworodka jest bardzo słaba, aby tak mały organizm potrafił sam się obronić przed wirusami, dlatego konieczne jest wspomaganie szczepionkami. Oprócz tego choroby zakaźne bardzo szybko rozprzestrzeniają się wśród dzieci i mają poważny przebieg, a niektóre mogą doprowadzić do śmierci. W końcu tylko szczepienia obowiązkowe chronią organizm dziecka przed wirusami, dzięki szczepionkom można zapobiec wielu chorobom.

Dzieciom szczepionki skojarzone podawane są trzykrotnie. Pierwsza tuż po urodzeniu – w pierwszej dobie życia – przeciw gruźlicy i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Przeciwciała nie zawsze podawane są równocześnie, częściej szczepionki dzieli przerwa. Kolejne skojarzone szczepienie ma chronić dziecko przed błonicą, tężcem i krztuścem. Podawane jest w 2, 3-4, 5-6 oraz 16-18 miesiącu życia. Ostatnia, dająca odporność na odrę, świnkę i różyczkę, przypada na 10, 11 i 12 rok życia.

Jakie istnieją grupy szczepionek skojarzonych? Szczepienia skojarzone dzielą się na trzy grupy:

Oprócz oczywistych walorów szczepionek skojarzonych (zmniejszają ilość szczepień), są one tańsze niż suma szczepionek pojedynczych. Redukują też liczbę możliwych powikłań poszczepiennych i stanowią barierę dla infekcji szybciej niż w przypadku szczepień monowalentnych.

3. Bezpieczeństwo szczepionek skojarzonych

W Polsce szczepionki skojarzone zyskują coraz większą popularność. Natomiast w krajach Unii Europejskiej i Stanach Zjednoczonych są stosowane powszechnie. Rodzice bardzo często obawiają się, że podanie szczepionki skojarzonej negatywnie wpływa na organizm dziecka. Tymczasem szczepionki skojarzone są nowoczesne i dokładnie przebadane pod względem skuteczności i powikłań poszczepiennych. Dzięki tym badaniom udowodniono, że szczepionki skojarzone są tak samo bezpieczne jak szczepionki tradycyjne.

Szczepienia dla niemowlat obowiązkowe w pierwszych miesiącach życia przeprowadzane pojedynczymi zastrzykami oznaczają ponad 10 ukłuć i ponad 10 wizyt u lekarza. Każda nowa szczepionka wiąże się z ryzykiem wystąpienia rumienia, ropnia i innych niepożądanych odczynów poszczepiennych. Dla małego dziecka oznacza stres i ból.

Szczepienia poliwalentne oznaczają tylko 4 zastrzyki i 4 wizyty u lekarza. Szczepienie skojarzone ma bardzo uważnie dobrany skład. Przede wszystkich znajdują się w niej albo zabite bakterie albo mieszanka białek i innych związków, które są charakterystyczne dla danego drobnoustroju. W ten sposób zmniejsza się ryzyko wystąpienia odczynów poszczepiennych, a sama szczepionka staje się bezpieczniejsza. Szczepionki skojarzone chronią również przed pominięciem jakiegoś szczepienia.

Pamiętajmy, że zalecane szczepienia dla noworodków to także szczepienia przeciw chorobom, które występują bardzo rzadko. Jednak nie można zrezygnować ze szczepionki przeciwko nim, ponieważ tylko szczepienia sprawiają, że groźne choroby zakaźne nie występują. Zaprzestanie szczepień może spowodować pojawienie się ognisk chorobowych a nawet epidemii. W razie wątpliwości, na jakie szczepienia się zdecydować, warto skonsultować się z lekarzem pediatrą.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!