glukoza we krwi

Glukoza to organiczny związek chemiczny, który jest podstawowym składnikiem zapewniającym człowiekowi energię. Jest zaliczana do grupy cukrów prostych, dzięki którym prawidłowo funkcjonują wszystkie narządy i organy wewnątrz organizmu.

Dostarczana jest do organizmu głównie wraz z pożywieniem. Wytwarzana jest także w procesie glukoneogenezy, który zachodzi w wątrobie i nerkach. Jej stężenie w organizmie reguluje hormon zwany insuliną. Wytwarzany jest w trzustce.

Zadaniem insuliny jest wychwytywanie cząsteczek glukozy i rozprowadzanie jej po całym organizmie. W ten sposób dostarczana jest energia.

Poziom glukozy zwiększa się wraz z jedzeniem słodkich przekąsek, owoców, produktów zbożowych, a także wielu innych elementów codziennego menu. Jeśli trzustka nie działa prawidłowo lub jeśli dostarczamy do organizmu za dużo cukru, może mieć to bardzo poważne konsekwencje.

Zarówno niedobór, jak i nadmiar glukozy we krwi może powodować problemy ze zdrowiem i być bezpośrednią przyczyną rozwoju cukrzycy.

Nieprawidłowości w produkcji i magazynowaniu glukozy we krwi widać poprzez szereg charakterystycznych objawów. Podstawą do wykonania badań w kierunku oceny jej stężenia jest ciągłe zmęczenie i stany przedomdleniowe lub częste zawroty głowy i utrata przytomności.

Charakterystycznym objawem zaburzeń poziomu glukozy we krwi jest także ciągłe pragnienie i nagła utrata lub wzrost wagi. Dodatkowo może pojawić się wzmożona potliwość, mroczki przed oczami i nadmierne oddawanie moczu.

Nieprawidłowości związane z poziomem glukozy są często spotykane w ciąży, mówi się wówczas o tzw. ciąży cukrzycowej.

Badanie na poziom glukozy we krwi jest jednym z badań profilaktycznych, ponieważ pozwala wykryć nie tylko cukrzycę, ale także zaburzenia pracy trzustki, a nawet dużo poważniejsze choroby i zapobiec ich dalszemu rozwojowi.

Aby zachować odpowiedni poziom glukozy we krwi, należy przede wszystkim dbać o odpowiednią dietę, picie wody i aktywność fizyczną. Wówczas możemy mieć pewność, że zachowamy zdrowie na dłużej, a ewentualne nieprawidłowości będą niewielkie i łatwe do zlikwidowania.

Często podjadasz słodycze? Tak zmniejszysz łaknienie na słodkie

Często podjadasz słodycze? Tak zmniejszysz łaknienie na słodkie

Czasem ochota na coś słodkiego pojawia się nagle i trudno jej się oprzeć, nawet po sycącym posiłku. Dlaczego mózg tak często domaga się cukru, choć ciało wcale go nie potrzebuje? Odpowiedź kryje się w mechanizmach, które można poznać i skutecznie okiełznać.
Jessie Inchauspé na Impact'26. Autorka "Glukozowej rewolucji" zmieniła podejście do zdrowia metabolicznego

Jessie Inchauspé na Impact'26. Autorka "Glukozowej rewolucji" zmieniła podejście do zdrowia metabolicznego

W maju 2026 roku stolica Wielkopolski będzie gościć inspirującą pisarkę. Na scenie prestiżowego kongresu Impact'26 wystąpi Jessie Inchauspé – autorka bestsellerowej "Glukozowej rewolucji". Francuska badaczka, znana też jako Glucose Goddess, zrewolucjonizowała podejście do zdrowia metabolicznego, łącząc naukę, biohacking i praktyczne rozwiązania dla codziennego życia.
Magdalena Pietras Magdalena Pietras
Te napoje wpływają na raka jelita grubego. Nowe badania potwierdzają

Te napoje wpływają na raka jelita grubego. Nowe badania potwierdzają

Najnowsze badania naukowców z University of Texas MD Anderson Cancer Center wskazują, że mieszanka glukozy i fruktozy, charakterystyczna dla słodzonych napojów, może bezpośrednio sprzyjać przerzutom w zaawansowanym nowotworze.
Aleksandra Zaborowska Aleksandra Zaborowska
Nie są słodkie, ale uważaj. Powodują największe wyrzuty insuliny

Nie są słodkie, ale uważaj. Powodują największe wyrzuty insuliny

Wyrzut insuliny większości osób kojarzy się z jedzeniem słodyczy, jednak nie tylko one mogą powodować nagłe skoki tego hormonu. Insulina reguluje poziom glukozy we krwi, a jej nadmierne wahania powodują gromadzenie się tkanki tłuszczowej, napady głodu i problemy metaboliczne. Ciekawostką jest fakt, że niektóre jedzenie, mimo braku słodkiego smaku, może znacząco podnosić poziom cukru we krwi. Na liście znajdują się chociażby produkty skrobiowe czy nabiał.
Przez 2 tygodnie pili sok pomarańczowy. Potem ich przebadano

Przez 2 tygodnie pili sok pomarańczowy. Potem ich przebadano

Choć wielu Polaków woli gasić pragnienie sokiem pomarańczowym niż wodą mineralną, nie zawsze jest to dobry wybór. Słoneczna pogoda zachęca, by sięgnąć po szklankę orzeźwiającego płynu, ale naukowcy radzą, by z nim nie przesadzać. Co się dzieje, gdy pijemy go za dużo?
Katarzyna Prus Katarzyna Prus
Najgorszy wybór śniadaniowy. Nigdy nie jedz tego rano

Najgorszy wybór śniadaniowy. Nigdy nie jedz tego rano

Choć pączki i słodkie bułeczki to kusząca opcja na śniadanie, mogą prowadzić do zdrowotnej katastrofy. Jeśli będziemy po nie sięgać regularnie, zwiększamy ryzyko poważnych chorób. Czym to grozi?
Efekt brzasku – objawy, przyczyny i zapobieganie

Efekt brzasku – objawy, przyczyny i zapobieganie

Efekt brzasku to termin oznaczający wzrost stężenia glukozy we krwi w godzinach porannych. Najczęściej występuje w źle kontrolowanej chorobie cukrzycowej. Przyczyną jest fizjologiczny wyrzut hormonów, których szczyt wydzielania ma miejsce podczas snu, między godziną 3 a 6 rano. Dlaczego tak się dzieje? Czy można temu zapobiegać?
Glukoza - przebieg badania, wyniki, hiperglikemia, glukoza w moczu

Glukoza - przebieg badania, wyniki, hiperglikemia, glukoza w moczu

Glukoza jest konieczna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Sprawdzenie stężenia glukozy w próbce krwi jest bardzo istotne i może pomóc w diagnostyce wielu chorób. Każdy wynik wykraczający poza normę należy skonsultować z lekarzem. Jaka jest prawidłowa ilość glukozy? Co oznacza hiperglikemia oraz hipoglikemia? Czy glukoza w moczu to powód do obaw? Jak wygląda badanie glukozy w ciąży?
Paula Komendarczuk Paula Komendarczuk
Hemoglobina – definicja, badanie i normy. Za wysoka lub za niska hemoglobina

Hemoglobina – definicja, badanie i normy. Za wysoka lub za niska hemoglobina

Hemoglobina ma ogromne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. To ona odpowiada między innymi za przenoszenie tlenu w ludzkim ciele. Dzięki niej krew ma czerwony kolor. Poziom hemoglobiny jest jednym z wyników otrzymywanych po wykonaniu podstawowego badania krwi – morfologii. Szkodliwy jest zarówno jej nadmiar, jak i niedobór. Jakie są funkcje hemoglobiny? Za co odpowiada? Co oznacza niska hemoglobina?
Kinga Olchowy Kinga Olchowy
Katarzyna Kurek Katarzyna Kurek
Kwas mlekowy - powstawanie, oznaczanie stężenia, kwas mlekowy u sportowców

Kwas mlekowy - powstawanie, oznaczanie stężenia, kwas mlekowy u sportowców

Stężenie kwasu mlekowego w surowicy jest czułym parametrem, świadczącym o niedokrwieniu tkanek obwodowych. Parametr ten ma dużą wartość rokowniczą w ostrych stanach przebiegających ze wstrząsem, ale wzrasta też w innych sytuacjach np. przy stosowaniu niektórych leków, nadużyciu alkoholu etylowego czy u pacjentów z cukrzycą. Oznaczanie stężenia kwasu mlekowego wykonywane jest również w medycynie sportowej i pozwala na optymalne zaplanowanie przebiegu treningu.
Wysoka glukoza

Wysoka glukoza

Glukoza jest podstawowym źródłem energii naszego organizmu. Jest to cukier prosty, który składa się z sześciu atomów węgla. Jego stężenie wykrywa się na podstawie badania krwi. Niekiedy jej poziom jest za wysoki i ma to złe konsekwencje dla naszego zdrowia. Do pomiaru glukozy należy przystąpić na czczo. Każdy, nawet najmniejszy posiłek, może wywołać nieprawidłowy wynik. Prawidłowy wynik glukozy to ten, który znajduje się w granicach 70-110 mg/dl. Podwyższona glukoza ma wartość 120 mg/dl.
Glukometr - badanie, rodzaje, leczenie cukrzycy

Glukometr - badanie, rodzaje, leczenie cukrzycy

Glukometr jest niezbędnym urządzeniem do kontrolowania poziomu cukru we krwi. Cukrzyca to jedna z głównych chorób cywilizacyjnych. Na świecie każdego roku umiera około 3,2 mln ludzi z powodu powikłań wywołanych cukrzycą. W Polsce na cukrzycę cierpi około 1,5 miliona osób. Niestety chorych może być więcej, ponieważ nie każdy z nas jest świadomy swojej choroby. Najczęściej diabetycy zgłaszają się do lekarza dopiero po kilku latach od pojawienia się pierwszych objawów. Wczesne rozpoznanie choroby i kontrolowanie jej rozwoju glukometrem daje duże szanse na uniknięcie powikłań cukrzycowych.
Prawidłowy poziom cukru we krwi - normy, badanie, glukometr

Prawidłowy poziom cukru we krwi - normy, badanie, glukometr

Sprawdzanie poziomu cukru we krwi jest szczególnie ważne zwłaszcza w przypadku diabetyków, którzy muszą stale kontrolować glikemię. Taki rodzaj badania wykorzystywany jest w profilaktyce w kierunku cukrzycy, w jej rozpoznawaniu. Poprzez badanie poziomu cukru we krwi odbywa się również kontrola cukrzycy. Stężenie glukozy we krwi wykonywane jest w stanach hipoglikemii, tzn. przy zbyt niskim stężeniu glukozy we krwi. Poziom glikemii powinno wykonywać się, gdy pojawiają się takie objawy, jak: postępujące zmęczenie, nadmierne pragnienie, częste oddawanie moczu, zaburzenia widzenia, niewyjaśniony spadek masy ciała, stany zapalne narządów płciowych, stany zapalne skóry.
Anna Krzpiet Anna Krzpiet
Paula Komendarczuk Paula Komendarczuk
Hipoglikemia – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, dieta

Hipoglikemia – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, dieta

Hipoglikemia to stan, w którym poziom glukozy we krwi spada poniżej prawidłowych wartości. Glukoza jest podstawowym źródłem energii dla komórek w organizmie, zwłaszcza dla mózgu. Kiedy stężenie cukru we krwi staje się zbyt niskie następuje pogorszenie samopoczucia, a w skrajnych przypadkach hipoglikemia może prowadzić do utraty przytomności, a nawet śpiączki. Jakie są różnice między hipoglikemią a objawami normalnego głodu?
Paula Komendarczuk Paula Komendarczuk
Test z glukagonem

Test z glukagonem

Test z glukagonem jest czułą metodą wykazania zaburzenia wydzielania endogennej insuliny przez komórki beta trzustki. Metoda ta używana jest w celu wczesnego wykrycia upośledzenia czynności wewnątrzwydzielnicznej trzustki, zwłaszcza u pacjentów potencjalnie zagrożonych rozwinięciem cukrzycy typu 1, a ponadto w zestawieniu z innymi badaniami test z glukagonem jest pomocny w ustaleniu, czy pacjent choruje na 1 czy 2 typ cukrzycy. Jest to bardzo ważne badanie, zważając na coraz większą liczbę osób chorych na cukrzycę.
Poziom glukozy na czczo - wysoka glikemia poposiłkowa, monitorowanie glikemii

Poziom glukozy na czczo - wysoka glikemia poposiłkowa, monitorowanie glikemii

Kluczową kwestią w leczeniu cukrzycy jest właściwe kontrolowanie stężenia glukozy we krwi. Prawidłowe wyrównanie cukrzycy zapobiega rozwojowi ostrych i przewlekłych powikłań cukrzycy. Podstawowe kryteria stosowane w ocenie skuteczności leczenia cukrzycy to stężenie glukozy na czczo oraz poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c). Ostatnie badania dowodzą jednak, że wartości glikemii poposiłkowej mają większy wpływ na rozwój powikłań niż poziom glukozy na czczo czy też średnia glikemia w ciągu doby.
Stężenie glukozy we krwi - normy, hipoglikemia, hiperglikemia, diagnostyka i monitorowanie

Stężenie glukozy we krwi - normy, hipoglikemia, hiperglikemia, diagnostyka i monitorowanie

Stężenie glukozy odnosi się do ilości cukru w płynach ustrojowych, najczęściej w osoczu krwi. Poziom ten wyraża się w miligramach na decylitr (mg/dL) lub milimolach na litr (mmol/L). Stężenie glukozy we krwi jest jednym z kluczowych wskaźników stanu glikemicznego organizmu. Pozwala także na zdiagnozowanie cukrzycy, czyli choroby charakteryzującej się zaburzeniami gospodarki glukozowej. Jakie są normy stężenia glukozy we krwi? Jakie są konsekwencje wysokiego lub niskiego stężenia glukozy?
Paula Komendarczuk Paula Komendarczuk
Indeks glikemiczny (IG) - charakterystyka, korzyści zdrowotne, produkty

Indeks glikemiczny (IG) - charakterystyka, korzyści zdrowotne, produkty

Indeks glikemiczny (IG) to skala, która ocenia, jak szybko po spożyciu danego pokarmu poziom cukru we krwi wzrasta. Wiedza ta jest szczególnie przydatna dla pacjentów z cukrzycą, osób dbających o utratę lub utrzymanie wagi oraz sportowców, ale może być stosowana przez każdego, kto chce świadomie kontrolować swoją dietę. Jakie znaczenie ma indeks glikemiczny? Czy indeks glikemiczny ma wpływ na kontrolę wagi?
Paula Komendarczuk Paula Komendarczuk
Test obciążenia glukozą - przebieg badania, wskazania, normy

Test obciążenia glukozą - przebieg badania, wskazania, normy

Test obciążenia glukozą (OGTT - Oral Glucose Tolerance Test), inaczej zwany doustnym testem tolerancji glukozy, to badanie stosowane w diagnostyce cukrzycy. Polega na tym, że po podaniu glukozy pacjentowi, bada się reakcje jego organizmu - jak szybko regulowany jest poziom cukru we krwi oraz jak szybko następuje wydzielanie insuliny. Doustny test tolerancji glukozy pozwala na zdiagnozowanie choroby metabolicznej, jaką jest cukrzyca, a także cukrzyca ciężarnych
Fruktozamina

Fruktozamina

Fruktozamina, inaczej izoglukozamina, to glikowane białka osocza krwi. Badanie fruktozaminy, dostępne od lat 80. XX w., służy do retrospektywnej oceny poziomu glukozy we krwi. Badanie poziomu fruktozaminy wykonywane jest jako badanie kontrolne w cukrzycy. Pomocne jest szczególnie w ocenie skuteczności leczenia, gdy zastosowany jest nowy schemat leczenia cukrzycy. Jeżeli istnieje ryzyko, że oznaczenie hemoglobiny glikowanej może być niewiarygodne, zaleca się wówczas wykonanie oznaczenia stężenia fruktozaminy. Badanie wykonywane jest także u kobiet ciężarnych, u których pojawiła się cukrzyca ciężarnych.
Dobowy profil glikemii

Dobowy profil glikemii

Dobowy profil glikemii wyznacza się poprzez pomiar stężenia glukozy we krwi, za pomocą glukometru, kilkakrotnie w ciągu doby. Tego typu samokontrola cukrzycy jest pomocna nie tylko w korygowaniu dawki insuliny, ale i w ustalaniu, czy złe samopoczucie w danym momencie, było spowodowane hipo- czy hiperglikemią. Diabetycy leczeni insuliną powinni dokonywać oznaczenia dobowego profilu glikemii przynajmniej raz w tygodniu. Wyniki pomiarów powinni wpisywać do dzienniczka samokontroli. Chorzy na cukrzycę typu II, nieleczeni insuliną, powinni wykonywać dobowy profil glikemii przynajmniej raz w miesiącu.
Sprawdź poziom glukozy telefonem komórkowym!

Sprawdź poziom glukozy telefonem komórkowym!

„Słodkie życie” z cukrzycą nie jest wcale takie słodkie – konieczne są bowiem regularne badania glukozy, dzięki którym chory zna swój stan zdrowia i może kontrolować chorobę. Konieczność dokonywania wielokrotnych badań poziomu cukru, wiążących się z naruszeniem ciągłości skóry, wymaga stosunkowo sterylnych warunków. Sama procedura też zresztą do najprzyjemniejszych nie należy, co często powoduje znacznie rzadsze wykonywanie badania przez chorych na cukrzycę.