Tylko 1 proc. populacji. To najrzadsza grupa krwi w Polsce
Grupa krwi może mieć kluczowe znaczenie w nagłych sytuacjach medycznych. Szczególnie dotyczy to osób z grupą, która należy do najrzadziej występujących w Polsce. Z czym wiąże się tak "wyjątkowa cecha"?
Najrzadsza grupa krwi w Polsce
Najrzadszą grupą krwi w Polsce jest AB RhD-, czyli AB Rh ujemna. Szacuje się, że ma ją około 1 proc. populacji. To znacznie mniej niż w przypadku najczęściej występującej w Polsce grupy A RhD+, którą ma około 32 proc. osób. Rzadkie występowanie grupy AB RhD- wynika z połączenia dwóch cech: samej grupy AB, która występuje najrzadziej w układzie AB0, oraz braku antygenu D, czyli ujemnego czynnika Rh.
Co oznacza rzadka grupa krwi?
Posiadanie rzadkiej grupy krwi nie oznacza choroby ani gorszego stanu zdrowia. Może mieć jednak znaczenie praktyczne, zwłaszcza wtedy, gdy pacjent potrzebuje przetoczenia krwi. W transfuzjologii dąży się do tego, by pacjent otrzymał krew zgodną co najmniej w układach AB0 i Rh.
Osoby z grupą AB bywają określane jako uniwersalni biorcy krwinek czerwonych, ponieważ w ich osoczu nie występują przeciwciała anty-A ani anty-B. W praktyce jednak zgodność krwi zawsze ocenia personel medyczny, a w przypadku osób Rh ujemnych szczególnie ważne jest dobranie krwi bez antygenu D.
Z drugiej strony osoby z grupą AB mogą oddawać krwinki czerwone przede wszystkim osobom z tą samą grupą. Ich osocze ma jednak szczególne znaczenie, ponieważ nie zawiera przeciwciał anty-A i anty-B, dlatego osocze grupy AB bywa uznawane za uniwersalne.
Dlaczego warto znać swoją grupę krwi?
Znajomość grupy krwi może być ważna przed operacją, w czasie hospitalizacji, po poważnym urazie, a także w ciąży. U kobiet ciężarnych oznaczenie grupy krwi i czynnika Rh pomaga ocenić ryzyko konfliktu serologicznego. Może on wystąpić wtedy, gdy matka ma Rh ujemne, a dziecko odziedziczy po ojcu Rh dodatnie.
Warto też pamiętać, że grupa krwi ma znaczenie dla krwiodawstwa. Centra krwiodawstwa stale monitorują zapasy poszczególnych grup, bo zapotrzebowanie może się zmieniać. Nawet jeśli dana grupa jest rzadka, nie oznacza to, że zawsze brakuje jej w bankach krwi, ale w określonych sytuacjach może być szczególnie potrzebna.
Jak określa się grupę krwi?
Grupę krwi określa się na podstawie antygenów obecnych na powierzchni czerwonych krwinek. Najważniejszy w codziennej praktyce jest układ AB0. Wyróżnia się w nim cztery podstawowe grupy: A, B, AB i 0.
W grupie A na krwinkach znajduje się antygen A, a w osoczu obecne są przeciwciała anty-B. W grupie B występuje antygen B i przeciwciała anty-A. Osoby z grupą AB mają na krwinkach oba antygeny: A i B, a w osoczu nie mają przeciwciał anty-A ani anty-B. W grupie 0 nie ma antygenów A ani B na krwinkach, ale są przeciwciała anty-A i anty-B.
Drugim ważnym oznaczeniem jest czynnik Rh. Jeśli na krwinkach czerwonych obecny jest antygen D, krew określa się jako RhD dodatnią. Jeśli go nie ma, jest to RhD ujemne. Dlatego pełny zapis grupy krwi wygląda np. tak: A RhD+, 0 RhD-, B RhD+ albo AB RhD-.
Grupa krwi jest dziedziczona po rodzicach i zasadniczo pozostaje niezmienna przez całe życie. Można ją sprawdzić w badaniu laboratoryjnym z próbki krwi. W dokumentacji medycznej szczególne znaczenie ma wynik potwierdzony, ponieważ od prawidłowego oznaczenia grupy krwi może zależeć bezpieczeństwo pacjenta.
Źródła:
- Synevo
- Krwiodawcy
- DKMS
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
