UE szykuje podatek od niezdrowej żywności. Nowy plan ma ochronić serca Europejczyków

Bruksela chce działać zdecydowanie, bo schorzenia kardiologiczne nadal pozostają najczęstszą przyczyną śmierci w krajach UE. Komisja w projekcie podkreśla, że Europa zbyt długo skupiała się na leczeniu, a za mało na profilaktyce.

Żywność bogata w tłuszcze, sól i cukier jest jednym z kluczowych czynników napędzających otyłość, cukrzycę i nadciśnienie. UE powołuje się na liczne dane epidemiologiczne wskazujące, że regularne spożywanie takich produktów sprzyja przewlekłemu stanowi zapalnemu i zaburza gospodarkę metaboliczną, a to prosta droga do zawałów i udarów.

Nowy podatek ma spełniać funkcję zdrowotną, nie fiskalną. Komisja argumentuje, że skłoni konsumentów do wyboru zdrowszych produktów, a producentów zmotywuje do reformulacji receptur. W dokumencie zapisano, że rozwiązanie ma być zaprojektowane tak, by "wywoływać zmianę zachowań bez nadmiernego obciążania gospodarstw domowych".

Zobacz także: Myślisz, że wiesz, co jest w kebabie? Aktualne oferty zdumiewają

Plan dla Zdrowia Serca ma być odpowiednikiem wcześniejszej europejskiej strategii onkologicznej, ale skupionej na chorobach układu krążenia. Bruksela proponuje trzy filary działania – prewencję, wczesne wykrywanie oraz leczenie.

Do 2035 roku UE chce osiągnąć znaczący spadek śmiertelności kardiologicznej, zwiększyć wykrywalność nadciśnienia do 70 proc. oraz poprawić kontrolę cukrzycy i otyłości do poziomu 80 proc..

Komisja przekonuje, że bez radykalnych działań nie uda się zahamować lawinowego wzrostu zachorowań. Część planu obejmuje także walkę z nałogami – do 2027 roku KE zamierza zaproponować nowe przepisy dotyczące kontroli wyrobów tytoniowych i nikotynowych, które mają doprowadzić do zmniejszenia odsetka palaczy poniżej 5 proc. do 2040 roku.

W 2026 roku Komisja chce przedstawić nowe rekomendacje dotyczące badań przesiewowych w kierunku chorób serca. Chodzi o ujednolicenie standardów i zwiększenie liczby osób diagnozowanych w odpowiednim czasie. Elementem planu mają być również wyspecjalizowane centra kardiologiczne w całej Unii oraz inwestycje w technologie oparte na sztucznej inteligencji.

KE zapowiada utworzenie 20-milionowego inkubatora, który pozwoli testować systemy wspierające wczesne wykrywanie chorób sercowo-naczyniowych. Kolejne środki mają trafić na badania nad dietą, nowymi technologiami medycznymi i analizą wpływu przetwarzania żywności na zdrowie.

Choroby układu krążenia powodują w krajach UE ponad 1,7 mln zgonów rocznie i generują koszt liczony w setkach miliardów euro. Komisja podkreśla, że walka z tymi schorzeniami wymaga całościowego podejścia. Podatek od żywności ultraprzetworzonej ma być jednym z elementów układanki, ale Bruksela zapowiada, że to dopiero początek zmian.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Europa