Wody płodowe – rola w czasie ciąży, zaburzenia objętościowe

Wody płodowe otaczają płód znajdujący się w macicy i odgrywają ważną rolę w rozwoju dziecka ponieważ stanowią jego środowisko rozwoju.  Należy wymienić następujące funkcje wód płodowych:

• dają możliwość swobodnego poruszania się dziecku w łonie matki,
• ochraniają płód przed bodźcami zewnętrznymi (stanowią amortyzator),
• chronią przed wahaniami temperatury,
• wspomagają prawidłowy rozwój organów wewnętrznych, mięśni i kości,
• chronią przed bezpośrednim kontaktem worka owodniowego z płodem,
• umożliwiają prawidłowy rozwój płuc i układu oddechowego,
• wspomagają prawidłowy rozwój układu wydalniczego,
• chronią pępowinę, która jest kanałem transportującym składniki odżywcze przed uszkodzeniami.

Objętość wód płodowych wraz z rozwojem ciąży wzrasta do 34-36 tygodnia ciąży. Im bliżej porodu ich objętość stopniowo się zmniejsza. W warunkach fizjologicznych wody płodowe mają około 1 litra objętości. Istnieją jednak sytuacje w których ich objętość może być wyższa lub niższa. Te stany mogą doprowadzić do chorób płodu lub problemów podczas porodu.

Nieprawidłowe objętości wód płodowych zostały określone jako:

• małowodzie – wówczas gdy ich objętość w 32-34 tygodniu ciąży jest mniejsza niż 500 ml. Ta wada może wskazywać na nieprawidłowy rozwój układu moczowego u dziecka (na przykład agenezję nerek). Wówczas obserwuje się u matki zbyt mały brzuch. Może to prowadzić do problemów podczas porodu jak również poronienia. Istniej też ryzyko wystąpienia wad układu oddechowego u dziecka. Leczenie polega przede wszystkim na monitorowaniu stanu dziecka poprzez częstsze wykonywanie USG.
•  bezwodzie – wówczas gdy objętość płynu owodniowego jest mniejsza niż 100 ml,

• wielowodzie - kiedy objętość wód płodowych w III trymestrze ciąży wynosi więcej niż 2000 ml. Może ono powstawać zarówno w przypadku nieprawidłowości występujących u matki jak również u dziecka. Zdarza się , że wielowodzie powstaje ja skutek cukrzycy ciążowej lub infekcji. Jeśli pojawia się na skutek problemów z płodem to przyczyny mogą być takie jak: wady ośrodkowego układy nerwowego, niedrożność przewodu pokarmowego, obrzęk uogólniony płodu lub wrodzona toksoplazmoza. Zdarza się, że wody płodowe wyciekają drogami rodnymi. Wielowodzie może też prowadzić do występowania problemów z porodem lub poród przedwczesny. Leczenie polega na przeprowadzaniu USG a także wykonaniu analizy kariotypów w celu stwierdzenia obecności lub braku wad genetycznych.