Zainfekowanych jest ponad 80 proc. Polaków. Groźny krewny opryszczki

Ludzki wirus cytomegalii (HCMV – human cytomegalovirus) to przedstawiciel rodziny herpeswirusów, do której należą także wirusy opryszczki i ospy wietrznej. Podobnie jak jego "krewniacy", HCMV raz wniknąwszy do organizmu, pozostaje w nim na zawsze. Dane wykazują, że ponad 80 proc. Polaków jest nim zainfekowanych, choć większość z nas nawet o tym nie wie.

- Wirus HSV, czyli wirus opryszczki pospolitej, należy do rodziny herpeswirusów, które powodują zakażenia latentne. Oznacza to, że po zakażeniu którymkolwiek z wirusów z tej rodziny, m.in. wirusem HSV, wirusem ospy wietrznej, EBV czy cytomegalii, patogen pozostaje już na zawsze w organizmie. Ukrywa się w różnych miejscach: w układzie nerwowym albo w limfocytach B - wyjaśniała w rozmowie z WP abcZdrowie immunolog i wirusolog prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska z UMCS w Lublinie.

Zakażenie u osób zdrowych najczęściej przebiega bezobjawowo lub przypomina lekkie przeziębienie. Jednak nie oznacza to, że wirus jest całkowicie niegroźny - jego obecność może stanowić poważne zagrożenie dla osób z obniżoną odpornością oraz kobiet w ciąży.

U niektórych osób może powodować objawy grypopodobne: gorączkę, osłabienie, bóle mięśni, powiększenie węzłów chłonnych, a czasem zapalenie gardła. U osób z osłabioną odpornością może prowadzić do zapalenia siatkówki, płuc, wątroby czy mózgu. U noworodków zakażenie wrodzone może powodować małogłowie, niedosłuch, żółtaczkę, powiększenie wątroby i śledziony oraz opóźnienie rozwoju.

W sytuacjach, gdy układ odpornościowy jest osłabiony – na przykład u pacjentów po przeszczepach, przy celowym obniżeniu odporności, lub u osób z HIV/AIDS - HCMV może doprowadzić do poważnych powikłań. Szczególnym zagrożeniem jest także dla rozwijającego się płodu. Wirus przenika przez łożysko i może uszkodzić układ nerwowy dziecka.

Wrodzone zakażenie cytomegalią może skutkować:

• utratą słuchu,

• uszkodzeniem wzroku,

• a nawet upośledzeniem umysłowym.

Uszkodzenia te są nieodwracalne i mają ogromny wpływ na jakość życia dziecka oraz jego dalszy rozwój.

Zobacz też: Te wirusy kochają pocałunki. Wystarczy chwila, by uszkodzić mózg

HCMV może przez długi czas pozostawać w organizmie w stanie uśpienia – to tzw. faza latentna. Od czasu do czasu wirus "budzi się", przechodząc w fazę aktywną. Tę właściwość zawdzięcza specyficznemu genomowi, który potrafi przyczepić się do chromosomów gospodarza, zapewniając sobie przetrwanie.

Wirus cytomegalii ma zdolność infekowania różnych typów komórek, m.in. krwiotwórczych komórek macierzystych czy prekursorów neuralnych – tych, z których powstają później komórki nerwowe. Uważa się, że jego obecność w tych komórkach może być odpowiedzialna za neurologiczne objawy zakażeń wrodzonych.

Obecnie nie istnieje skuteczna metoda leczenia zakażenia HCMV w fazie latentnej. Leki przeciwwirusowe mogą działać tylko na aktywną postać wirusa, dlatego tak ważne jest prowadzenie dalszych badań nad mechanizmem jego przetrwania i namnażania.

Chociaż wirus cytomegalii rzadko daje o sobie znać u zdrowych osób, jego skala występowania i potencjalne konsekwencje zdrowotne czynią go istotnym problemem. Profilaktyka, edukacja oraz monitoring zakażeń u osób szczególnie narażonych mogą pomóc zminimalizować ryzyko powikłań związanych z tym cichym, ale niebezpiecznym intruzem.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• M. Cannon, D. Schmid, T. Hyde, "Review of cytomegalovirus seroprevalence and demographic characteristics associated with infection", 2010, Reviews in Medical Virology,

• S. Griffiths, C. Emery, "Cytomegalovirus: the stealth virus", 1997, The Lancet,

• M. Sinclair, "Human cytomegalovirus: Latency and reactivation in the myeloid lineage", 2008, Journal of Clinical Virology,

• T. Goodrum, "Human cytomegalovirus latency: approaching the Gordian knot", 2016, Annual Review of Virology,

• S. Boppana, K. Ross, W. Fowler, "Congenital cytomegalovirus infection: clinical outcome", 2013, Clinical Infectious Diseases,

• M. Reddehase, "Antigens and immunoevasins: opponents in cytomegalovirus immune surveillance", 2002, Nature Reviews Immunology.