Zapalenie wsierdzia

Zapalenie wsierdzia oznacza stan zapalny wewnętrznej błony wyścielającej serce, czyli wsierdzia. Zapalenie najczęściej pojawia się w zastawkach serca, niciach ścięgnistych oraz mięśniach brodawkowatych. Zapalenie wsierdzia może być infekcyjne (powstałe wskutek zakażenia bakteriami lub grzybami) lub reumatyczne (powstałe wskutek gorączki reumatycznej).

1. Przyczyny, objawy i powikłania zapalenia wsierdzia

Zapalenie wsierdzia w blisko 80 proc. przypadków wywołuje gronkowiec złocisty. Chorobę mogą powodować także paciorkowiec zieleniejący, dwoinka zapalenia płuc i dwoinka rzeżączki, a w 10 proc. przypadków jest to paciorkowiec kałowy. Rzadko przyczyną zapalenia wsierdzia jest zakażenie grzybicze – grzybami Candida albicans i Aspergillus, a jeszcze rzadziej patogenem wywołującym zapalenie wsierdzia są chlamydie, mykoplazmy czy riketsje. Bakterie i inne mikroorganizmy wywołujące zapalenie zwykle przedostają się do wsierdzia poprzez jamę ustną, np. zepsute zęby czy choroby przyzębia.



Na zapalenie wsierdzia szczególnie narażone są osoby:

  • mające wszczepione sztuczne lub biologiczne zastawki serca;
  • mające stymulator serca;
  • mające wrodzone lub nabyte wady serca (np. niedomykalność zastawki);
  • cierpiące na kardiomiopatię przerostową;
  • poddawane cewnikowaniu serca;
  • uzależnione od narkotyków zażywanych dożylnie.

Niecharakterystyczne objawy stanu zapalnego toczącego się we wsierdziu to:

  • gorączka,
  • nadpotliwość,
  • nocne poty,
  • zimne ręce i stopy,
  • ból pleców,
  • osłabienie,
  • spadek masy ciała,
  • przyśpieszenie akcji serca.

Bardzo rzadko występuje objaw charakterystyczny dla zapalenia wsierdzia – są to guzki Oslera (bolesne grudki pojawiające się na stopach i dłoniach). W przypadku, gdy zajęte jest prawe serce, mogą pojawić się zapalenie płuc, osłabienie i gorączka. Jeśli zapalenie zajmie lewe serce, pojawiają się objawy niewydolności serca oraz zatory.



Zapalenie wsierdzia wywołuje powstawanie w dotkniętym obszarze złogów z płytek krwi, bakterii i fibrynogenu, tzw. wegetacji. Nawarstwianie się tych niekorzystnych substancji i toksyn może doprowadzić nawet do uszkodzenia serca – np. przedziurawienia zastawek, zerwania nici ścięgnistych, powstania przetok, tętniaków zapalnych, ropni okołozastawkowych oraz zatorów. Jeśli powstaną takie schorzenia serca, wywołują one patologiczne szmery w sercu, które są możliwe do zauważenia podczas osłuchiwania chorego.

2. Leczenie zapalenia wsierdzia

Aby skutecznie leczyć zapalenie wsierdzia, należy je przede wszystkim poprawnie zdiagnozować. Do diagnozy zwykle nie wystarczają objawy, gdyż są one bardzo niecharakterystyczne. Przeprowadza się echokardiogram, a także – jeśli podejrzewa się infekcyjne zapalenie wsierdzia – badanie krwi w kierunku bakterii wywołujących tę chorobę oraz wykonuje się posiew na obecność różnych bakterii.

Zapalenie wsierdzia wymaga specjalistycznego leczenia. Pacjent powinien leżeć i odpoczywać, aż do poprawy jego stanu. Ważne w tym przypadku jest także zapobieganie wystąpieniu schorzenia u osób, które są na nie szczególnie narażone, np. z wadami serca. Powinny one szczególnie dbać o higienę jamy ustnej, aby zęby nie stały się źródłem infekcji. Warto pamiętać, że jeśli zapalenie wsierdzia nie jest leczone, kończy się śmiercią.

Małgorzata Kamińska, Anna Szozda,

Polecane wideo:

Bibliografia

  • Banasiak W., Opolski G., Poloński L. (red.), Choroby serca - Braunwald, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-30-9
  • Janion M. Kardiologia, Wydawnictwo Stachurski, Kielce 2005, ISBN 83-88592-35-1
  • Kahn G. Choroby serca. Diagnostyka i terapia, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-50-5

Źródła zewnętrzne

Kardiologia

Komentarze (2)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Zapalenie wsierdzia
Okulistyka

Zapalenie spojówek

Zapalenia spojówek są jednymi z najczęstszych dolegliwości, jakie dotykają nasze oczy. Mogą one przebiegać jako izolowane zapalenie o różnej etiologii (infekcyjnej lub nieinfekcyjnej) lub jako składowa ogólnoustrojowej infekcji np. zapalenie spojówek...

Choroby jamy ustnej

Zapalenie dziąseł

Stan zapalny dziąseł jest pierwszym i stosunkowo prostym w leczeniu stopniem choroby dziąseł. Może być spowodowane płytką nazębną lub inaczej – filmem bakteryjnym, czyli bezb

Laryngologia

Zapalenie gardła

Zapalenie gardła to ostry stan zapalny błony śluzowej i tkanki limfatycznej gardła. Najczęściej występuje u małych dzieci (4-7 lat), które nie mają jeszcze w pełni wykształconej odporności. Ból gardła atakuje szczególnie w porze jesienno-zimowej. Za chore...

Kobiece problemy

Zapalenie macicy

Zapalenie macicy może obejmować błonę śluzową macicy lub szyjkę macicy, ewentualnie dotyczyć obu tych obszarów. Zapalenie macicy może miećcharakter ostry lub przewlekły. Może być spowodowane przez różne czynniki, np. podrażnienie macicy, stosowanie leków...

Kardiologia

Zapalenie osierdzia

Zapalenie osierdzia łączy się bezpośrednio z zapaleniem serca (niekiedy używa się zamiennie określenia zapalenie mięśnia sercowego). Najprościej mówiąc, jest to stan zapalny blaszek osierdzia, który może mieć różne przyczyny. Przy powstałym stanie zapalnym...

Kobiece problemy

Zapalenie pochwy

Zapalenie pochwy należy do najczęstszych problemów ginekologicznych, z którymi zmagają się kobiety na każdym etapie swojego życia. Zapalenie pochwy jest stanem, który pojawia się w chwili zaburzenia prawidłowej równowagi flory bakteryjnej okolic intymnych....

Prostata

Zapalenie prostaty

Zapalenie prostaty

Zapalenie prostaty nazywane jest także zapaleniem gruczołu krokowego lub zapaleniem stercza. Jest to choroba występująca zazwyczaj u mężczyzn w wieku ok. 40-50 lat. Sygnałem zapalenia prostaty, zgłaszanym przez dużą grupę mężczyzn, jest trudność w oddawaniu...

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Zapalenie przyusznic

Ślinianki, inaczej gruczoły ślinowe, należą do układu trawiennego i są odpowiedzialne za wydzielanie śliny. Człowiek posiada duże gruczoły ślinowe, a także kilkaset małych gruczołów rozsianych w błonie śluzowej jamy ustnej, jak również gardła, krtani...

Laryngologia

Zapalenie zatok

Zatoki przynosowe to jamy powietrzne łączące się z jamą nosa przez naturalne otwory w jej bocznej ścianie. Zatoki odgrywają rolę w zapewnieniu ochrony cieplnej i mechanicznej oczodołów i mózgu oraz zwiększenia wytrzymałości kości twarzoczaszki. Biorą...

Układ pokarmowy

Zapalenie trzustki

Zapalenie trzustki

W ostatnich miesiącach o chorobach trzustki zrobiło się głośniej. Po publikacji informacji w mediach o znanych przypadkach śmiertelnego raka trzustki wśród celebrytów i aktorów, le