Zbadali wpływ psychiki na serce. Niepokojące wnioski

Autorzy raportu przeanalizowali wyniki licznych badań i metaanaliz, z których wynika, że problemy, takie jak depresja, schizofrenia, zespół stresu pourazowego czy zaburzenia lękowe silnie wpływają na zdrowie serca.

W przypadku schizofrenii ryzyko choroby sercowo-naczyniowej rośnie aż o 95 proc., przy ciężkiej depresji o 72 proc., a przy PTSD o 61 proc. U osób z fobiami wzrost ryzyka sięga 70 proc., natomiast choroba afektywna dwubiegunowa zwiększa je o 57 proc.

Co istotne, zaburzenia psychiczne są jedną z głównych przyczyn przedwczesnej śmierci. Pacjenci cierpiący na ciężkie choroby psychiczne żyją średnio 10–20 lat krócej niż osoby zdrowe psychicznie. Statystyki wskazują, że odpowiadają one za 14 proc. zgonów na świecie, czyli blisko 8 mln przypadków rocznie.

Eksperci podkreślają, że zależność jest obustronna. Choroby psychiczne zwiększają ryzyko niewydolności serca, choroby niedokrwiennej czy udarów, ale także odwrotnie – osoby z rozpoznaną chorobą układu krążenia są nawet czterokrotnie bardziej narażone na rozwój depresji czy zaburzeń lękowych.

Pacjenci kardiologiczni cierpiący dodatkowo na problemy psychiczne mają gorsze rokowania – częściej doświadczają kolejnych incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca czy udar mózgu, a ich ryzyko zgonu jest wyższe niż u chorych bez zaburzeń psychicznych.

Zobacz także: Naukowcy potwierdzają skuteczność. Te preparaty łagodzą lęk i bezsenność

Na tę zależność wpływają zarówno czynniki behawioralne, jak i biologiczne. Osoby z zaburzeniami psychicznymi częściej prowadzą niezdrowy styl życia – rzadziej podejmują aktywność fizyczną, gorzej się odżywiają, mają problemy ze snem, częściej palą papierosy i nadużywają alkoholu.

Te czynniki sprzyjają rozwojowi otyłości, cukrzycy i zaburzeń lipidowych, które są znanymi elementami ryzyka sercowo-naczyniowego.

Z biologicznego punktu widzenia kluczowe są: przewlekły stan zapalny, zaburzenia układu nerwowego autonomicznego, nadciśnienie tętnicze, oporność na insulinę oraz zmiany w procesach krzepnięcia krwi. To mechanizmy, które prowadzą do trwałego obciążenia układu sercowo-naczyniowego.

Dodatkowo, część leków stosowanych w psychiatrii, np. neuroleptyki, może nasilać przyrost masy ciała i zaburzenia metaboliczne, potęgując ryzyko kardiologiczne.

Raport zwraca także uwagę na problemy organizacyjne i społeczne. Pacjenci z zaburzeniami psychicznymi częściej napotykają trudności w dostępie do lekarzy – wynika to z barier finansowych, stygmatyzacji, izolacji społecznej, a także niższego poziomu wiedzy o zdrowiu. Trudniej im również przestrzegać zaleceń medycznych i utrzymać zdrowe nawyki.

Dr Viola Vaccarino podkreśla, że jedynie interdyscyplinarne podejście może skutecznie poprawić rokowania pacjentów.

- Ścisły związek między zdrowiem psychicznym a sercowo-naczyniowym uzasadnia wprowadzenie zmian w systemie opieki zdrowotnej, które będą bardziej przyjazne dla tej grupy chorych – zaznacza.

W jej ocenie najlepszym rozwiązaniem byłoby tworzenie zespołów opiekuńczych łączących psychiatrów, kardiologów, pielęgniarki oraz pracowników socjalnych.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. PAP