Zmiany w aptekach od 1 stycznia. Pacjenci zauważą je po cenach leków

Ministerstwo Zdrowia w grudniu poprzedniego roku zapowiedziało kolejne poszerzenie dostępu do nowoczesnego leczenia, szczególnie w onkologii i chorobach rzadkich.

W wykazie leków refundowanych od 1 stycznia 2026 r. pojawiło się łącznie 24 nowych terapii: 9 onkologicznych i 15 nieonkologicznych, w tym 8 dedykowanych chorobom rzadkim. Z informacji MZ wynika, że 17 terapii będzie finansowanych w programach lekowych, a 7 w refundacji aptecznej. Jedna terapia o wysokim poziomie innowacyjności ma być opłacana w ramach subfunduszu TLI.

Równolegle resort kontynuuje finansowanie wcześniejszych terapii – od ostatniego ogłoszenia wydano 585 decyzji. – Kontynuacja refundacji nie jest procesem technicznym – to wydanie nowej decyzji, wiążące się z zabezpieczeniem kosztów na 2–3 lata, w zależności od rodzaju leku. Robimy to tak, aby ocenić efektywność kosztową i skuteczność terapii, tak aby środki były wykorzystywane rozsądnie, a pacjenci mieli dostęp do nowych terapii – skomentowała wiceminister Katarzyna Kacperczyk podczas prezentacji nowej listy.

Zobacz także: Zmiany na liście refundacyjnej. Za ten lek zapłacimy dwa razy więcej

Wśród przykładów nowych pozycji na liście znalazły się zarówno terapie onkologiczne, jak i nieonkologiczne.

Terapie onkologiczne:

• epkorytamab – w leczeniu od 3. linii dorosłych chorych na chłoniaka grudkowego,

• brentuksymab vedotin – w leczeniu 1. linii dorosłych chorych na chłoniaka Hodgkina,

• tislelizumab – w różnych wskazaniach (m.in. niedrobnokomórkowy rak płuca oraz rak przełyku/żołądka lub połączenia żołądkowo-przełykowego),

• erybulina – w leczeniu miejscowo zaawansowanego lub przerzutowego raka piersi.

Terapie nieonkologiczne:

• rysdyplam – stosowany w rdzeniowym zaniku mięśni (SMA), w nowej postaci ułatwiającej dawkowanie,

• iptakopan – w leczeniu dorosłych chorych na nocną napadową hemoglobinurię,

• rADAMTS13 (Adzynma) – enzymatyczna terapia zastępcza w wrodzonej zakrzepowej plamicy małopłytkowej (finansowanie w ramach TLI).

Refundacja apteczna (wybrane pozycje):

• nowy rodzaj opatrunku finansowany w leczeniu przewlekłych owrzodzeń,

• lek trójskładnikowy: beklometazon + formoterol + glikopironium – w POChP i astmie,

• produkt złożony: ramipril + indapamid – w nadciśnieniu,

• warianty terapii prewencyjnych z tikagrelorem.

Zobacz także: Nowa lista refundacyjna, ale bez pilnie potrzebnych leków. "Jesteśmy w sytuacji bez wyjścia"

Od 1 stycznia 2026 r. refundacją mają zostać objęte pierwsze odpowiedniki leków oryginalnych we wszystkich kategoriach dostępności refundacyjnej. – Aby zwiększyć dostępność tańszych leków dla pacjentów i jednocześnie zapewnić możliwość korzystania z innowacyjnych terapii, staraliśmy się znaleźć balans między wprowadzaniem leków innowacyjnych a generycznych. Wszystkie odpowiedniki mają taką samą skuteczność i biorównoważność jak leki oryginalne – zaznaczyła wiceminister.

Wśród przykładów wymieniono m.in. midazolam (ostre, przedłużone napady drgawkowe), bromek glikopironium (POChP), lewodopę z karbidopą (choroba i zespół Parkinsona), denosumab (osteoporoza), adrenalinę (anafilaksja), a także trójtlenek arsenu, omalizumab, eltrombopag, denosumab w zapobieganiu powikłaniom kostnym w chorobie nowotworowej oraz aflibercept w wybranych chorobach siatkówki.

Za niektóre leki pacjencji zapłacą więcej niż w poprzednim roku. Od 1 stycznia 2026 r. trzeba będzie zapłacić więcej za wykonanie leku recepturowego.

Jak informuje serwis Mgr.farm, ryczałt za taki lek jest ustawowo powiązany z płacą minimalną. Odpłatność pacjenta wynosi 0,50 proc. minimalnego wynagrodzenia (z zaokrągleniem do jednego miejsca po przecinku). Ponieważ od 2026 r. minimalne wynagrodzenie ma wynieść 4 806 zł, ryczałt wzrośnie do ok. 24,0 zł (0,5 proc. × 4 806 zł = 24,03 zł), podczas gdy obecnie to 23,3 zł.

W praktyce rachunek może być jeszcze wyższy. Od 2024 r. obowiązują limity finansowania surowców do receptury ustalane przez NFZ. Jeśli apteka kupi składniki drożej niż limit, pacjent dopłaca różnicę między ceną zakupu a limitem – oprócz samego ryczałtu.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Ministerstwo Zdrowia
2. Polska Agencja Prasowa
3. Mgr.farm