Żmija - występowanie, ukąszenie przez żmiję, pierwsza pomoc

W Polsce jedynym jadowitym wężem jest żmija zygzakowata, objęta ochroną gatunkową. Rana po jej ukąszeniu jest niewielka, czasem nawet niezauważalna. Z czasem jednak zaczyna puchnąć i boleć, co nasuwa podejrzenie ukąszenia. Co wówczas należy zrobić? Gdzie można spotkać żmiję?

Żmija - występowanie, ukąszenie przez żmiję, pierwsza pomocŻmija - występowanie, ukąszenie przez żmiję, pierwsza pomoc
Źródło zdjęć: © 123RF
Agnieszka Gotówka

Żmija – występowanie

Żmija zygzakowata występuje niemal w całej Polsce w kilku odmianach. Najczęściej w lasach nad Wisłą żyją: żmija zygzakowata jasna, szara i czarna (zwana też żmiją piekielną, spotkać ją można przede wszystkim w Górach Świętokrzyskich).

Znakiem charakterystycznym ich wszystkich jest, zgodnie z nazwą, czarny zygzak wzdłuż całego grzbietu (u czarnych osobników niewidoczny). Oczy gad ma czerwone z pionową źrenicą, zęby jadowe usadzone w górnej szczęce.

Wbrew pozorom żmije atakują tylko w sytuacji, gdy same czują się zagrożone. Gdy wyczuwają niebezpieczeństwo, skrywają się w swojej norze. Najczęściej spotkać je można na polanach, łąkach, w podmokłych lasach.

Pierwsza pomoc po ataku żmii

Żmija lubi też skrywać się w stosach kamieni i pniach drzew, stąd siadając na nich, trzeba wziąć pod uwagę, że może znajdować się w nich gad.

O wiele łatwiej jest spotkać żmiję w okresie godowym, a więc na przełomie kwietnia i maja. Wówczas samce toczą walki, oplatając się wokół siebie i unosząc przednie części ciała. Wygrywa ten osobnik, który szybciej przygniecie przeciwnika do ziemi.

Z roku na rok notuje się coraz większą liczbę żmij zygzakowatych, czemu sprzyjają łagodne zimy.

Żmija - ukąszenie przez żmiję

Rana po ukąszeniu żmii przypomina niewielkie otarcie naskórka. Jest zaczerwienione, obolałe. Z czasem puchnie, a u osób wrażliwych pojawić się mogą objawy uogólnione, np. duszności.

W takiej sytuacji też trzeba jak najszybciej zgłosić się po pomoc, by podana została surowica. Zaznaczyć jednak trzeba, że ukąszenie przez żmiję zygzakowatą bardzo rzadko prowadzi do zgonu.

Jad żmii może być niebezpieczny dla dzieci oraz osób, które znajdują się pod wpływem alkoholu. Jest to mieszanka wielu toksyn, które m.in. zmniejszają krzepliwość krwi, powodują martwicę tkanek oraz uszkadzają układ nerwowy.

Pojawić się mogą objawy takie jak: ból głowy, nudności, wymioty, biegunka, zaburzenia świadomości.

Ukąszenie przez żmiję – pierwsza pomoc

Gdy ukąsi nas żmija, przede wszystkim należy zachować spokój. Jeśli jest to możliwe, należy samodzielnie i jak najszybciej pojechać do szpitala.

W sytuacji, gdy ukąszone zostało dziecko lub osoba uczulona na jad żmii, powinno się zadzwonić po karetkę. Powiadomieni o zdarzeniu ratownicy będą mieć najpewniej przy sobie surowicę, którą podadzą pacjentowi na miejscu.

Jadu nie wolno próbować „wysysać”, a miejsca ukąszenia – smarować ani nacinać. Ranę można jedynie przemyć zimną wodą, ewentualnie unieruchomić ukąszoną kończynę.

W sytuacji, gdy ukąsi na żmija, należy zachować spokój. Wzrost poziomu adrenaliny spowoduje szybszą pracę serca i sprawi, że toksyny zaczną szybciej rozprzestrzeniać się w organizmie.

Ukąszenie przez żmiję - jak go uniknąć?

Żmija nie atakuje człowieka bez powodu. Robi to wówczas, gdy czuje się zagrożona. Gdy na swojej drodze zauważymy gada, należy spokojnie go ominąć, nie wykonując gwałtownych ruchów. Węża nie wolno niczym rzucać ani atakować, powinien sam uciec.

Wybierając się do lasu, warto też zadbać o właściwy ubiór. Najlepiej jest założyć kalosze lub wysokie buty oraz długie spodnie. Trzeba tez ostrożnie siadać na pniach i kamieniach (warto dobrze obejrzeć to miejsce).

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Magnez w tabletkach. Eksperci ostrzegają przed częstym błędem
Magnez w tabletkach. Eksperci ostrzegają przed częstym błędem
Ich cholesterol spadł. Zdecydowała popularna przekąska?
Ich cholesterol spadł. Zdecydowała popularna przekąska?
Pogoda daje się we znaki. Objawy może mieć nawet 80 proc. Polaków
Pogoda daje się we znaki. Objawy może mieć nawet 80 proc. Polaków
ZUS zwiększył kontrole ciężarnych. Polki ruszyły do sądu
ZUS zwiększył kontrole ciężarnych. Polki ruszyły do sądu
"Duży problem". Lekarz wskazuje przyczyny mrowienia rąk i nóg
"Duży problem". Lekarz wskazuje przyczyny mrowienia rąk i nóg
Zarobki lekarzy w Lublinie. Duże różnice w pensjach
Zarobki lekarzy w Lublinie. Duże różnice w pensjach
Tak może objawiać się cukrzyca. Dietetyczka wymienia sygnały
Tak może objawiać się cukrzyca. Dietetyczka wymienia sygnały
Urodziła dziecko po przeszczepie macicy od zmarłej dawczyni. Pierwsze takie narodziny w Wielkiej Brytanii
Urodziła dziecko po przeszczepie macicy od zmarłej dawczyni. Pierwsze takie narodziny w Wielkiej Brytanii
Ozempikowe zęby? Lekarka wyjaśnia, czy istnieje takie zjawisko
Ozempikowe zęby? Lekarka wyjaśnia, czy istnieje takie zjawisko
Te produkty warto jeść na czczo. Pomagają w kontroli cukru i ciśnienia
Te produkty warto jeść na czczo. Pomagają w kontroli cukru i ciśnienia
Rodzą się z wadą serca. Gdy kończą 18 lat, zaczyna się dramat
Rodzą się z wadą serca. Gdy kończą 18 lat, zaczyna się dramat
Zbiórka dla rodziców z Centrum Zdrowia Dziecka. Potrzebne są sztućce oraz naczynia
Zbiórka dla rodziców z Centrum Zdrowia Dziecka. Potrzebne są sztućce oraz naczynia