Antromastoidektomia

Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Antromastoidektomia jest zabiegiem wykonywanym w celu ochrony słuchu przy zapaleniu wyrostka sutkowatego lub w powikłaniach ostrego zapalenia ucha wewnętrznego. Jest to zabieg laryngologiczny, podczas którego lekarz otwiera wyrostek sutkowaty i usuwa jego zawartość. Wyrostek sutkowaty znajduje się w obrębie dolnej części kości skroniowej. Po zabiegu za małżowiną uszną powstaje wyczuwalne wgłębienie o wielkości około 2 cm.

Kiedy zalecana jest operacja antromastoidektomia?

Zabieg antromastoidektomii jest zabiegiem, który wykonany w odpowiednim czasie chroni przed rozprzestrzenianiem się procesu zapalnego na kość skroniową oraz przeciwdziała utracie słuchu jako jednego z powikłań ostrego zapalenia wyrostka sutkowatego i ostrego zapalenia ucha środkowego, które przebiega z powikłaniami. Ponadto zabieg antromastoidektomii wykonuje się w następujących przypadkach:

• zapalenia wyrostka sutkowego (objawiające się bólem w okolicy ucha, wyciekiem ropnym z ucha, obrzękiem, stępieniem słuchu, gorączką i osłabieniem);
• ostrego zapalenia ucha środkowego;
• przewlekłego zapalenia ucha środkowego;
• pierwszego etapu innych operacji.

Zabieg ma na celu powstrzymanie dalszego rozprzestrzeniania się stanu zapalnego. Niepodjęcie żadnych kroków w wymienionych przypadkach może doprowadzić do uszkodzenia słuchu oraz wystąpienia powikłań wewnątrzcząsteczkowych.

Przebieg operacji antromastoidektomii

Pacjent poddawany jest znieczuleniu ogólnemu, ponieważ jest to zabieg bolesny. W odległości około 1 cm od przyczepu małżowiny usznej, lekarz wykonuje łukowate nacięcie. Następnie używa sterylnego narzędzia (zwanego raspatorem), którym oddziela kość od włóknistej błony chroniącej kość od zewnątrz (tzw. okostna). Następnie usuwa powierzchniowe i głębsze warstwy tkanki kostnej wyrostka sutkowego używając mikroskopu i sterylnych dłut laryngologicznych. Po dotarciu do wnętrza jamy sutkowej, chirurg usuwa komórki powietrzne wyrostka sutkowego. Kolejnym etapem zabiegu jest sprawdzenie stanu blaszek kostnych środkowego i tylnego dołu czaszki oraz zatoki esowatej. Jeśli rozpoznane są zmiany chorobowe w obrębie tych części ciała, blaszki są wycinane, a zatoka odsłaniana. Do tamowania krwawienia używa się 1-metrowej tasiemki z gazy (tzw. seton), która jest usuwana po kilku dniach od operacji. Po zdjęciu gazy, pod znieczuleniem pacjentowi zakłada się, tzw. „opatrunek głęboki”. W miejscu po usuniętej tkance powstaje nowa tkanka łączna.

Powikłania po operacji antromastoidektomii

Jak każda operacja, a szczególnie taka, która przeprowadzana jest w małym polu zabiegowym i musi być wykonana z ogromną precyzją, niesie ze sobą pewne ryzyko powikłań pooperacyjnych. Zabieg ten wymaga dużej precyzji. Nieumiejętne przeprowadzenie zabiegu może doprowadzić do osłabienia lub utraty słuchu. Ponadto mogą wystąpić powikłania związane ze znieczuleniem ogólnym, jednak przy zastosowaniu dzisiejszych środków znieczulenia ogólnego oraz aparatury i odpowiedniego przygotowania lekarza anestezjologa, powikłania związane ze znieczuleniem ogólnym należą do rzadkości. Zabieg antromastoidektomii jest także często wstępem do zabiegów otolaryngologicznych.