Budowa kręgosłupa u człowieka

O zdrowym kręgosłupie marzy każdy z nas. Nikt przecież nie chce bólu krzyża, bólu kręgosłupa czy stawów. Kręgosłup to główna oś i podpora szkieletu. Zbudowany jest z 33 lub 34 kręgów, które rozciągają się od głowy do kości ogonowej. Kość ogonowa to pozostałość po naszych przodkach. Nie pełni ona w kręgosłupie żadnych funkcji. Jest jednak świadectwem ewolucji człowieka.

Spis treści:
  1. 1. Budowa kręgosłupa
  2. 2. Kręgi jako podstawowe elementy kręgosłupa
  3. 3. Krążki międzykręgowe

1. Budowa kręgosłupa

W kręgosłupie wyróżniamy następujące odcinki:

  • część szyjna;
  • część piersiowa;
  • część lędźwiowa;
  • część krzyżowa;
  • część ogonowa (guziczna).

Odcinek szyjny składa się z siedmiu kręgów szyjnych, które umożliwiają poruszanie głową w różnych kierunkach. Kręgi szyjne człowieka są w kręgosłupie najmniejsze i najbardziej ruchome. Najważniejsze z nich to dźwigacz, który stanowi podporę głowy oraz obrotnik, dzięki któremu możemy wykonywać ruchy głową do przodu, do tyłu i na boki. Niżej znajduje się dwanaście par kręgów piersiowych. Kręgi te łączą się z żebrami. Dziesięć par łączy się z mostkiem, tworząc klatkę piersiową, która osłania narządy wewnętrzne (np. płuca, serce) i zapewnia swobodne oddychanie. Jeszcze niżej znajduje się pięć kręgów lędźwiowych. Są one najbardziej obciążone, gdy siedzimy lub stoimy. To od nich często zaczyna się ból kręgosłupa czy bóle pleców. Na część krzyżową składa się pięć zrośniętych ze sobą kręgów. Wraz z miednicą stanowią ochronę pęcherza moczowego i narządów układu płciowego. Najniższy odcinek ludzkiego kręgosłupa tworzą cztery albo pięć kręgów, tzw. kręgów ogonowych. Kość ogonowa nie pełni w kręgosłupie żadnych funkcji, jest pozostałością po przodkach.

2. Kręgi jako podstawowe elementy kręgosłupa

Zdrowy kręgosłup to taki, który stabilnie utrzymuje masę ciała człowieka, nie boli i nie ma żadnych uszkodzeń. Budowę kręgosłupa można porównać do wieloelementowej rury, która otacza i chroni rdzeń kręgowy.
Podstawowymi elementami kręgosłupa są kręgi. Każdy z nich stanowi osobną kość. Kręgi z kolei przypominają nieco pierścienie nałożone jeden na drugi. W środku każdego kręgu znajduje się otwór, przez który biegnie rdzeń kręgowy. Otworami międzykręgowymi odchodzą od niego korzenie nerwowe. Oddalając się od kręgosłupa, coraz bardziej się rozgałęziają. Tworzą w ten sposób sieć, która przewodzi impulsy nerwowe między mózgiem a resztą ciała. Nerwy w odcinku szyjnym odpowiadają za ręce, w piersiowym – za tułów, natomiast w lędźwiowym – za nogi. 
Każdy kręg zbudowany jest z trzonu, łuku i trzech wyrostków: jednego kolczastego i dwóch poprzecznych. Wyrostki poprzeczne sąsiadujących ze sobą kręgów tworzą stawy, pokryte chrząstką i wypełnione płynem maziowym. Funkcją tego płynu jest zmniejszenie tarcia i sprawienie, że powierzchnie stawów ślizgają się gładko i bezboleśnie przy zginaniu, prostowaniu oraz ruchach bocznych i skrętnych kręgosłupa.
Zdrowy kręgosłup jest przede wszystkim podporą ciała, ale nie tylko. Od niego zależą także pośrednio funkcje koordynowania ruchów oraz przyczepu mięśni i kończyn.

3. Krążki międzykręgowe

Kręgi porozdzielane są krążkami międzykręgowymi, które potocznie nazywamy dyskami. Krążek zbudowany jest z pierścienia włóknistego, który otacza miażdżyste jądro wypełnione galaretowatą substancją. To ono umożliwia ruchomość sąsiadujących ze sobą kręgów. Krążki utrzymują kręgi w odpowiednich odstępach, amortyzują wstrząsy, przejmują siłę nacisku i rozkładają ją równomiernie na całą powierzchnię.
Podczas leżenia na plecach, gdy kręgosłup jest odciążony, dysk nasiąka jak gąbka. Gdy siedzimy albo stoimy, oddaje płyn z powrotem. Dlatego rano, gdy dokonujemy pomiaru wzrostu, jesteśmy wyżsi o około 1 cm niż wieczorem. Niższy wzrost i zmniejszenie sprężystości kręgosłupa tłumaczy się m.in. mniejszą zdolnością krążków do pobierania wody.

Bibliografia

  • Woźniak W. Anatomia człowieka. Podręcznik dla studentów i lekarzy, Urban & Partner, Wrocław 2003, ISBN 83-87944-74-2
  • Kiwerski J., Schorzenia i urazy kręgosłupa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 978-83-200-4380-8
  • Gaździk T., Podstawy ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3317-9

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

Ból kręgu w odcinku piersiowym

Witam! Od jakiegoś czasu w odcinku piersiowym boli mnie jeden kręg. Nie jest to ból...

lek. Tomasz Stawski Porady udziela lek. Tomasz Stawski specjalista chirurgii ogólnej.
pokaż 5 następnych

Artykuły Ból kręgosłupa

Ból kręgosłupa Urazy kręgosłupa szyjnego

Urazy kręgosłupa szyjnego to bardzo niebezpieczne urazy kręgosłupa. Najczęściej są wynikiem silnego uderzenia czy przygniecenia podczas wypadków komunikacyjnych lub skoków do wody. Większość przypadków odnotowuje się w wieku 16-25...

Ból kręgosłupa Urazy kręgosłupa i rdzenia kręgowego

Urazy kręgosłupa i rdzenia kręgowego to bardzo poważne urazy. Ich przyczyną są głównie wypadki drogowe. Towarzyszą im złamania kończyn dolnych, złamania miednicy, krwiaki opłucnej, urazy głowy i narządów klatki piersiowej. Gdy dochodzi do...

Urazy kręgosłupa lędźwiowego
Ból kręgosłupa Urazy kręgosłupa lędźwiowego

Urazy kręgosłupa lędźwiowego to różnego rodzaju uszkodzenia, np. złamanie odcinka lędźwiowego kręgosłupa, jego stłuczenie lub skręcenie albo złamanie wyrostków poprzecznych w odcinku lędźwiowym. W każdym typie urazu kręgosłupa pojawia się...

Ćwiczenia na ból karku
Ból kręgosłupa Ćwiczenia na ból karku

Ból karku potrafi bardzo utrudnić życie. Po długotrwałej pracy przy komputerze, ślęczeniu nad dokumentami, czytaniu książki i utrzymywaniu głowy w jednej pozycji mogą wystąpić bóle kręgosłupa i sztywnienie karku. Aby im zapobiegać i wzmocnić...

Ból kręgosłupa Bóle karku

Bóle karku zdarzają się nam wszystkim. Zdarza się, że kark lub ramiona drętwieją i jakiekolwiek poruszanie powoduje ból. Kiedy te dolegliwości staną się codziennością, oznacza to, że mamy poważny problem i jak najszybciej powinniśmy się...

Ćwiczenia na ból pleców
Ból kręgosłupa Ćwiczenia na ból pleców

Ból pleców często daje się we znaki. Nic dziwnego. Po ośmiu godzinach pracy za biurkiem, w domu odpoczywasz przed telewizorem, wcale nie odciążając mięśni pleców. Kręgosłup stale narażony jest na wysiłek. Taki stan rzeczy skutkuje...

Ból krzyża
Ból kręgosłupa Ból krzyża

Ból krzyża może pojawić się w różnym miejscu i różne są jego przyczyny. Bóle związane z kręgosłupem należą do jednych z najnieprzyjemniejszych dolegliwości, z jakimi boryka się człowiek. Mogą wystąpić w każdym odcinku...

Ból kręgosłupa Bóle kręgosłupa w odcinku lędźwiowym

Bóle kręgosłupa w odcinku lędźwiowym to najczęściej odczuwalne bóle kręgosłupa. Uniemożliwiają one nam prawidłową postawę ciała, odpowiedni ruch, powodują dyskomfort. Ból pleców nie może być lekceważony, ponieważ czasami może...

Ból kręgosłupa Ból kręgosłupa a komputer

Czy pojawiający się ból kręgosłupa związany jest z pracą przy komputerze? Długie godziny spędzone przed komputerem powodują, że nasze plecy nierzadko dają o sobie znać. Pojawiają się bóle karku, bóle lędźwiowe czy bóle całego...

Ból kręgosłupa Rdzeń kręgowy

Rdzeń kręgowy należy do najważniejszych narządów w naszym organizmie. Jest częścią ośrodkowego układu nerwowego, przewodzącą bodźce między mózgowiem a układem obwodowym. Rdzeń kręgowy umiejscowiony jest w kanale kręgowym – kanał...

Ból kręgosłupa Sposoby na ból kręgosłupa

Akupresura to naturalna metoda leczenia, wywodząca się z Chin. Polega na dotykaniu, uciskaniu bądź opukiwaniu określonych miejsc na ciele człowieka. Przez odpowiedni ucisk różnych punktów ciała można złagodzić, a nawet całkowicie usunąć...

Ból kręgosłupa Przyczyny bólu kręgosłupa

Przyczyny bólu kręgosłupa mogą być różne. Na bóle kręgosłupa skarżą się często już młodzi ludzie, a częstość występowania tej dolegliwości wzrasta z wiekiem. Główną rolę w ich rozwoju odgrywa siedzący tryb życia, praca w...

Ból kręgosłupa Operacje kręgosłupa

Większość schorzeń kręgosłupa można wyleczyć bez użycia skalpela. Potrzebne są do tego profesjonalna rehabilitacja i leki. Niestety, zdarza się i tak, że operacja jest konieczna - wykonuje się ją jednak tylko w ostateczności, gdy wszystkie inne środki...

Ból kręgosłupa Kręgosłup szyjny a zawroty głowy

Kręgosłup szyjny a zawroty głowy – czy mają ze sobą jakieś powiązanie? Bóle głowy to bardzo nieprzyjemna dolegliwość. Często są tak silne, że nie możemy normalnie funkcjonować. Każdy, kto doświadcza tego rodzaju przykrości, ma jakąś teorię na...

Ból kręgosłupa Leczenie schorzeń kręgosłupa

Leczenie schorzeń kręgosłupa jest często długotrwałe i skomplikowane. Leczenie opiera się głównie na leczeniu zachowawczym, tzn. stosowaniu leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Wykorzystywana jest rehabilitacja, masaże lecznicze,...

Ból kręgosłupa Zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego

Zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego to choroba, która objawia się głównie niepozornym bólem karku. Taki objaw często kładziemy na karb zmęczenia. Pamiętajmy jednak, że nieleczone zwyrodnienie kręgosłupa może doprowadzić do zaburzeń w...

Ból kręgosłupa Profilaktyka bólów kręgosłupa

(...) przeciągnąć się i wykonać parę skłonów.(ból kręgosłupa, Leczenie bólu kręgosłupa, ból pleców pod...

Ból kręgosłupa Rodzaje bólu kręgosłupa

(...) ól nie zniknie w ciągu doby, należy skontaktować się z lekarzem.(ból kręgosłupa, Leczenie bólu kręgosłupa, Zwyrodnienie...

Ból kręgosłupa Domowe sposoby na ból kręgosłupa

Ból pleców, a szczególnie ból w okolicy krzyża, potrafi utrudnić życie, czasem może ograniczyć wykonywanie podstawowych czynności. Aby się go pozbyć, możesz brać leki przeciwbólowe, zmniejszające napięcie mięśni, leki...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij