Cyklotymia
Historia cyklotymii
Cyklotymia to utrwalone zaburzenie nastroju, wykazujące zwykle zmienne nasilenie, w których większość epizodów nie osiąga nasilenia uprawniającego do rozpoznania hipomanii lub epizodów łagodnej depresji. Cyklotymia utrzymuje się przez wiele lat, jest przyczyną distresu i trudności w codziennym funkcjonowaniu. Do rozpoznania cyklotymii u chorego wymaga się obecności niestabilności nastroju przez minimum dwa lata, podczas których pojawi się kilka epizodów subdepresji (łagodnej depresji) i hipomanii (łagodnej manii) przedzielonych okresami prawidłowego samopoczucia.
Termin „cyklotymia” nie od zawsze rozumiano jako dysfunkcje w zakresie samopoczucia. Cyklotymii bliżej było do zaburzeń osobowości niż zaburzeń nastroju. Z czego to wynikało? Mianowicie z faktu, że w terminologii psychologicznej przez wiele lat funkcjonowało pojęcie osobowości cykloidalnej (ang. cycloid personality) albo osobowości cyklotymicznej, która charakteryzuje się trwałymi, znaczącymi odchyleniami od przeciętnego poziomu nastroju. Zatem cyklotymika uważano za osobę labilną emocjonalnie, która na przemian popada albo w stan przygnębienia i smutku, albo w stan wzmożonej energii i wesołości, które są przedzielone okresami zupełnej równowagi psychicznej.
W ogóle tak naprawdę unikano używania pojęcia „cyklotymia” właśnie ze względu na niejednoznaczność terminologiczną. Słowo „cyklotymia” w XIX wieku wprowadził do słownika niemiecki lekarz Karl Kahlbaum. Według niego, cyklotymia była rozumiana jako naprzemienne wahania nastroju. Natomiast niemieccy psychiatrzy - Emil Kraepelin i Kurt Schneider - utrzymywali, że cyklotymia to choroba psychiczna, a dokładnie synonim psychozy maniakalno-depresyjnej. Z kolei Ernst Kretschmer twierdził, że cyklotymik to człowiek o określonym typie temperamentu. Obecnie termin „cyklotymia” rezerwuje się dla utrwalonych wahań nastroju.
Charakterystyka cyklotymii
Słowo „cyklotymia” wróciło do łask dzięki osobie amerykańskiego psychiatry – Hagopa Akiskala – który zalicza cyklotymię do spektrum choroby afektywnej dwubiegunowej. Cyklotymię można uznać za słabiej wyrażone w obrazie klinicznym zaburzenie afektywne dwubiegunowe. Jak manifestuje się faza łagodnej depresji i hipomanii u cyklotymika?
| FAZA SUBDEPRESJI | FAZA HIPOMANII |
|---|---|
|
abulia – trudności w podejmowaniu decyzji, apatia – brak motywacji, permanentne uczucie zmęczenia, spadek libido i brak zainteresowania seksem, zaburzenia łaknienia, zaburzenia snu (bezsenność), problemy z koncentracją uwagi i pamięcią, niska samoocena, samokrytycyzm, poczucie winy, pesymistyczne myślenie, myśli o śmierci, zaniedbywanie się, brak energii, wycofanie społeczne, ciągłe uczucie smutku, irytacja, poczucie beznadziei, poczucie samotności i braku wsparcia |
dobry humor, wesołość, poczucie szczęścia, nastrój euforyczny, skrajny optymizm, wysoka samoocena, pewność siebie, wzrost popędu seksualnego, zmniejszona potrzeba snu, pobudzenie psychoruchowe, gonitwa myśli, wielomówność, słowotok, szybka mowa, wzrost aktywności fizycznej, spadek zdolności logicznego myślenia, agresywność, wrogość, drażliwość, problemy z koncentracją uwagi, zachowania ryzykowne (nieprzemyślane wydatki, przygodny seks itp.), poczucie mocy, entuzjazm, brak samokrytycyzmu |
Cyklotymia pojawia się zwykle we wczesnej młodości, ale znane są przypadki, że niestabilność samopoczucia pojawiła się później – w wieku dojrzałym. Szacuje się, że na cyklotymię cierpi około 3-5% populacji. Zmiany nastroju są spontaniczne i nie wykazują związku z wydarzeniami życiowymi. Bez dłuższej obserwacji i bez znajomości zachowania w okresie przedchorobowym rozpoznanie może okazać się trudne do ustalenia. Ze względu na łagodność zmian nastroju (objawy nie ujawniają się tak bardzo) i tolerancję otoczenia wobec stanu wzmożonego samopoczucia, chorzy rzadko idą do lekarza. Cyklotymię należy różnicować z łagodnym przebiegiem choroby afektywnej dwubiegunowej, nawracającymi zaburzeniami depresyjnymi i zupełnie normalnymi reakcjami człowieka na sytuacje życiowe, takie jak: żałoba, utrata pracy (spadek nastroju) czy awans zawodowy (poprawa samopoczucia).
Artykuły Depresja i mania
Jak rozróżnić gorszy dzień od rzeczywistej depresji? Otóż istnieją objawy, których wystąpienie może być zapowiedzią tego problemu emocjonalnego. Jeśli zauważysz je u siebie, udaj się do specjalisty!

Depresja i mania to zaburzenia nastroju. Wiele osób traktuje depresję jako wymysł, wymówkę, która pozwoli na nieproduktywną pracę, lenistwo. Głęboki, uporczywy smutek, który nie pozwala na ...

Depresja maskowana przybiera „maski” innych dolegliwości chorobowych, np. zaburzeń snu, anoreksji, myśli natrętnych albo zaburzeń lękowych. Jak rozpoznać depresją atypową?
Aleksytymia oznacza dosłownie „brak słów dla emocji”. Inaczej bywa określana jako analfabetyzm emocjonalny albo ślepota uczuciowa. Aleksytymik myli stany uczuciowe z pobudzeniem fizjologicznym.
Według ostatnich badań naukowych, depresja w połączeniu z zażywaniem antydepresantów może przyczynić się do zwiększenia ryzyka udaru mózgu. Stwierdzenie to dotyczy w szczególności kobiet.

Antydepresanty wydawane są wyłącznie na receptę. Do głównych leków przeciwdepresyjnych należą związki trójpierścieniowe, SSRI, inhibitory monoaminooksydazy oraz stabilizatory nastroju, np. sole litu.
Wyuczona bezradność przypomina bardzo depresję. Osoby bezradne i depresyjne wierzą w swoją bezwartościowość, nieskuteczność działań, roztaczają wizję samych porażek, są bierne i apatyczne.
Depresja wśród dzieci i młodzieży to coraz częstszy problem. Niestety, brak apetytu, drażliwość, dąsy, złe wyniki w nauce odczytuje się częściej jako problem wychowawczy niż zaburzenia nastroju.
Depresja anaklityczna to rodzaj depresji u niemowląt w wyniku długotrwałego rozstania z matką. Maluch odseparowany od matki jest apatyczny, drażliwy, nie chce jeść i wykazuje zahamowania rozwoju.

Depresję endogenną nazywa się zamiennie depresją ciężką albo depresją dużą. Powstaje ona w wyniku zaburzeń biologicznych. Objawy osiowe to melancholia i utrata radości życia.

Depresja jednobiegunowa objawia się m.in. smutkiem, niską samooceną i lękiem. Przeciwieństwo depresji jednobiegunowej to depresja dwubiegunowa, inaczej zaburzenie maniakalno-depresyjne.

Epizod maniakalny to zaburzenie afektywne, które objawia się euforią, podnieceniem psychoruchowym, drażliwością i wzrostem samopoczucia. Stany maniakalne mogą wiązać się z objawami psychotycznymi.
Kto jest najbardziej narażony na depresję ? Bez wątpienia kobiety. Ryzyko depresji u kobiet jest dwukrotnie większe niż u mężczyzn. Dodatkowo bardziej narażone na depresję są kobiety rozwiedzione ...

Depresja postrzegana jest w społeczeństwie jako wstydliwa przypadłość. Znanych jest jednak wiele osób ze świata show-biznesu czy polityki, które otwarcie mówią o swojej chorobie. Wśród nich należy ...

Dzięki postępowi medycznemu rozwinęły się również metody leczenia depresji . Sposoby, które stosowano wcześniej – odpowiednia dieta, upuszczanie krwi, elektrowstrząsy i lobotomia – dziś stopniowo ...

Depresja pogarsza jakość życia chorego, ogranicza jego zdolność do pracy i nauki, wpływa na kontakty z bliskimi. Co zrobić, gdy praca przestaje być możliwa? Czy wrócić do pracy po epizodzie ...

Depresję bardzo trudno jest zdiagnozować, dopóki nie manifestują się nasilone objawy. Niestety nie ma nadal opracowanych testów laboratoryjnych czy też badań obrazowych, które pomogłyby w ...

Depresja to ciężka choroba – można ją jednak pokonać. By tak się stało, trzeba przede wszystkim zacząć się leczyć. Ten krok jest dla chorego zwykle bardzo trudny. Często, mimo coraz gorszego ...

Szacuje się, że kobiety chorują na depresję aż dwa razy częściej niż mężczyźni. Jaki jest dokładny związek depresji z płcią i czy rzeczywiście kobiety są bardziej podatne na zaburzenia nastroju? Z ...
Rozpoczęcie leczenia depresji to dla chorego może być bardzo trudny moment, wiążący się ze zgodą na wizytę u lekarza psychiatry lub lekarza pierwszego kontaktu, zrozumieniem diagnozy i akceptacją ...

Wiele osób traktuje depresję jak wyrok i poddaje się jeszcze przed rozpoczęciem leczenia. Tymczasem, chociaż choroba jest ciężka, można ją pokonać. Jednym z rodzajów depresji jest dystymia. ...
Osobowość człowieka kształtuje się przez całe jego życie pod wpływem życiowych doświadczeń. Ludzie różnią się między sobą pod względem nasilenia cech osobowości, a niektóre z nich sprzyjają ...

Samobójstwo to tragedia, która zdarza się coraz częściej. Czasem nie da się jej zapobiec, ale są również takie sytuacje, kiedy człowiek daje otoczeniu znać, że dzieje się z nim coś złego, że życie ...

Depresja to najczęściej występujące zaburzenie nastroju. Należy pamiętać, że tylko lekarz może w pełni zdiagnozować i orzec, że dany pacjent cierpi na zaburzenia nastroju. Testy psychologiczne ...
Jesteś zmęczony, nie możesz spać, boli cię głowa, serce albo żołądek, nie masz apetytu? Uważaj, to może być depresja . Ta podstępna choroba objawia się nie tylko złym nastrojem. Spadek ...

Rodzina i przyjaciele osób chorych na depresję często nie wiedzą, jak zachowywać się w ich towarzystwie, co robić, co mówić, czego unikać. Nie wiedzą, jak dana osoba zareaguje i czy nie zrobią jej ...

Depresja dotyka i kobiety, i mężczyzn. Panom trudniej jednak zdecydować się na leczenie. Bo przecież facet to twardziel, a chłopaki nie płaczą. Jak więc mogliby się przyznać do słabości? Gdyby ...

Sport to zdrowie . Czy może być panaceum na wszystkie choroby? Czy w przypadku depresji sport może poprawić samopoczucie ? Większość twierdzi, że sport gwarantuje zadowolenie z życia. Lekarze i ...

Depresja duża, depresja lękowa, depresja poporodowa, depresja sezonowa, depresja maskowana – to tylko niektóre rodzaje depresji. Klasyfikacja zaburzeń depresyjnych jest trudna i niejednoznaczna. ...

„Jest taki dzień i każdy tak ma, że czasem jest źle i jakoś nie tak, a potem jest noc i znowu jest dzień i uwierz mi, że uśmiechniesz znów się”. Tak mówią słowa piosenki i jej autor ma rację, ...

Trudno wskazać konkretne przyczyny depresji, ponieważ jest to schorzenie o wielopłaszczyznowym podłożu, stąd też istnieje kilka hipotez, które przybliżają złożoność patomechanizmu choroby. ...

Według najnowszych badań przeprowadzonych przez amerykańskich naukowców, psychoterapia kognitywna (poznawcza) jest skuteczną metodą zwalczania objawów depresji . Co więcej, okazuje się, że ...
Neurofeedback to nowoczesna metoda terapii, która według badaczy z Uniwersytetu w Montrealu może okazać się skuteczna w leczeniu depresji . Jest to terapia pokrewna do biofeedbacku, która pozwala ...

Szaro, ponuro, dzień coraz krótszy – jesień to moment, kiedy najczęściej atakuje nas depresja sezonowa. SAD (ang. Seasonal Affective Disorder) powoduje obniżenie nastroju, rozdrażnienie, senność , ...

W zależności od rodzaju depresji , nasilenie i rodzaj objawów u chorych może mieć inny charakter. Ze względu na czas trwania zaburzenia nastroju depresję dzieli się na epizod depresyjny, ...

Depresja (ang. depression ) to poważna choroba afektywna, która skutecznie obniża jakość życia. Dlatego dobrze jest zrobić wszystko, by jej zapobiec. W tym celu należy poznać, jakie są pierwsze ...

Choroba afektywna dwubiegunowa to zaburzenie psychiczne, które charakteryzuje się naprzemiennym występowaniem depresji i manii. Są to dwa zupełnie odmienne stany, które łączy jedna rzecz, a ...

Smutek , zniechęcenie, niewytłumaczalne poczucie przygnębienia i brak zrozumienia ze strony najbliższych. To tylko niektóre trudności, które towarzyszą każdego dnia osobie z dystymią. Jeszcze nie ...


