Cynk we krwi

Cynk pełni w organizmie wiele ważnych funkcji. Jego źródłem w diecie są ryby, mięso, jajka, warzywa, ziarna i mleko. Niedobór cynku we krwi może być niebezpieczny dla zdrowia, dlatego też, w razie pojawienia się objawów niedoboru tego pierwiastka, ważne jest wykonanie badania poziomu cynku we krwi. Dzienne zapotrzebowanie na cynk różni się w zależności od wieku i płci. Więcej cynku potrzebują także kobiety ciężarne i karmiące. Badanie na poziom cynku może opierać się także na analizie pierwiastkowej włosa.

Spis treści

Dlaczego powinniśmy wykonać badanie na poziom cynku?

Cynk stanowi składnik około 70 enzymów odpowiadających za wiele procesów zachodzących w organizmie.

Do funkcji cynku należy między innymi:

kierowanie kurczliwością mięśni;
produkowanie insuliny;
zachowywanie czynności prostaty i narządów rozrodczych;
wspomaganie pracy mózgu;
regulacja ciśnienia krwi oraz rytmu pracy serca;
regulacja poziomu cholesterolu we krwi.

Oprócz tego cynk sprzyja poprawie metabolizmu, gojeniu ran, ochronie plamki żółtej przed zwyrodnieniami. Dodatkowo poprawia sprawność intelektualną oraz bierze udział w ochronie organizmu przed infekcjami.

Dzienne zapotrzebowanie na cynk różni się w zależności od wieku i płci:

Dzienne zapotrzebowanie cynku na osobę
niemowlęta i noworodki	5 mg
dzieci do 10. lat	10 mg
mężczyźni	16 mg
kobiety	13 mg
kobiety w ciąży	16 mg
kobiety karmiące	21 mg

Badanie poziomu cynku we krwi pomaga wykryć jego niedobór, czyli stan, który wiąże się z poważnymi konsekwencjami dla zdrowia. Osoby narażone na niedobór cynku powinny uzupełniać jego poziom poprzez przyjmowanie suplementów diety.
Badanie poziomu cynku we krwi jest jednym z parametrów mierzonych podczas badania krwi. W celu dokonania pomiaru należy pobrać krew z żyły łokciowej, po czym oddać próbkę do analizy laboratoryjnej. Poziom cynku można także wykonać poprzez analizę włosa.

Normy poziomu cynku we krwi

Prawidłowy poziom cynku we krwi mieści się w granicach 70 - 102 µmol/l.
Na stan niedoboru cynku w organizmie szczególnie narażone są kobiety stosujące antykoncepcję hormonalną, osoby odchudzające się oraz wegetarianie. W wyniku niedoboru tego pierwiastka dochodzi do natychmiastowego spowolnienia procesów wzrostu. Pojawiają się objawy starzenia się skóry, gospodarka hormonalna zostaje zaburzona, a aktywność enzymów zahamowana.

Wśród objawów niedoboru cynku można wyróżnić:

kurzą ślepotę;
spadek libido;
brak apetytu;
choroby skóry;
karłowatość;
łamliwość paznokci;
wypadanie włosów;
zmęczenie;
suchość oczu.

Zbyt wysoki poziom cynku we krwi natomiast występuje rzadko i nie stanowi zbyt dużego zagrożenia dla zdrowia. Może się on pojawić w wyniku przedawkowania suplementów diety zawierających ten pierwiastek, a także po spożyciu owoców i warzyw opryskanych preparatami cynkowymi. Biorąc pod uwagę fakt, iż cynk nie kumuluje się w organizmie, jego nadmiar jest z niego wydalany. Negatywny wpływ nadmiaru cynku polega przede wszystkim na ograniczaniu wchłaniania miedzi i żelaza oraz przyspieszeniu wydalania tego ostatniego z organizmu, co może prowadzić do niedokrwistości.

Przypisy

Sikorski Z.E. Chemia żywności - odżywcze i zdrowotne właściwości składników żywności, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2009, ISBN 978-83-204-3630-3

Wawer I. (red.), Leki i mikroskładniki odżywcze, MedPharm, Wrocław 2011, ISBN 978-83-60466-84-1

Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Linki zewnętrzne

Zawartość i biodostępność witamin i pierwiastków śladowych w dietach wegetariańskich

Artykuły Cynk we krwi

Cynk w diecie

Zdrowa dieta to podstawa prawidłowego funkcjonowania organizmu. Owoce , warzywa , chude mięso, rośliny strączkowe, pełnoziarniste pieczywo, orzechy i ryby – zdrowe jedzenie jest niezbędne dla ...

Żelazo we krwi

Żelazo we krwi jest ważnym parametrem w diagnozie różnych chorób. Pomiar stężenia tego mikroelementu pozwala na zdiagnozowanie choroby, jaką jest wrodzona hemochromatoza. Badanie stężenia żelaza ...

Anemia, inaczej niedokrwistość to zmniejszona ilość hemoglobiny we krwi, która jest najczęściej spowodowana niedoborem żelaza. Około 80% wszystkich rodzajów anemii wynikają właśnie z braku tego pierwiastka w organizmie. Główne przyczyny niedoboru żelaza to: niewłaściwa dieta uboga w mięso i warzywa zielone, typu szpinak czy sałata oraz duża utrata krwi z organizmu, np. w wyniku obfitych menstruacji. Czynniki, które wpływają na niski poziom żelaza to również upośledzenie wchłaniania z układu pokarmowego. Utrata krwi może być wynikiem poważnych obrażeń i urazów. Najczęściej dotyczy kobiet w młodym wieku, które mają zaburzenia miesiączkowania. Bardzo często problemy z krwawieniem pojawiają się u kobiet po menopauzie.<br />
<br />
Niedobór żelaza u mężczyzn pojawia się po przebytych zabiegach, np. usunięciu żołądka,  jelita lub w przebiegu niektórych dolegliwości, np. choroby Leśniewskiego Cohna, choroby trzewnej. Dodatkowo, dieta uboga w fosforany i szczawiany jest również przyczyną niedoboru żelaza u wielu panów.

Aminotransferaza alaninowa

Aminotransferaza alaninowa (ALAT) jest enzymem wewnątrzkomórkowym, którego poziom określany jest podczas analiz biochemicznych krwi. Najwyższe stężenie tego enzymu występuje w wątrobie i w ...

Aminotransferaza asparaginowa

Aminotransferaza asparaginowa (inaczej aminotransferaza asparaginianowa, transaminaza asparaginianowa, w skrócie AspAT, AST, GOT lub SGOT) to enzym, który znajduje się głównie w komórkach wątroby, ...

Stężenie cynku w moczu

Stężenie cynku w moczu może zmieniać się u różnych osób. Warto go jednak badać, ponieważ zbyt wysoki poziom cynku w moczu może świadczyć o niektórych chorobach, np. wątroby czy jelit.

Sód we krwi

Prawidłowe stężenie sodu mieści się w granicach 135 - 145 mmol/l. Sód jest elektrolitem płynu pozakomórkowego. Jego nadmiar we krwi jest wywołany odwodnieniem, nadmierną utratą wody przez skórę, ...

Kreatynina we krwi

Kreatynina jest to produkt degradacji kreatyny , czyli substancji, która stanowi w mięśniach nośnik energii (ulega ona ufosforylowaniu do fosfokreatyny, która zawiera wysokoenergetyczne wiązania, ...

Leczenie niewydolności nerek wymaga kompleksowej opieki medycznej. W jej skład wchodzą takie elementy jak: zapobieganie chorobom układu krążenia, leczenie przyczynowe przewlekłej niewydolności nerek, hamowanie postępu oraz zapobieganie powikłaniom przewlekłej niewydolności nerek, przygotowanie do leczenia nerkozastęczego oraz leczenie chorób współistniejących.<br />
<br />
Do działań mających na celu zahamowanie postępowanie tej choroby należą zaś takie części składowe leczenia jak: ograniczanie ilości białka w diecie, ale jednocześnie zapobieganie niedożywieniu białkowo-kalorycznemu,zapewnienie odpowiedniego bilansu wodno-elektrolitowego i zwalczanie kwasicy nieoddechowej, leczenie niedokrwistości, zapobieganie zaburzeniom gospodarki wapniowo-fosforanowej i ich leczenie,unikanie leków neurotoksycznych,zapewnienie drożności dróg moczowych,zaprzestanie palenia tytoniu czy normalizacja ciśnienia tętniczego, zmniejszenie białkomoczu oraz wyrównanie metaboliczne cukrzycy, leczenie hiperlipidemii. Wszystkie one mają uchronić chorego przed koniecznością leczenia nerkozastęczego w przyszłości.<br />
<br />
Więcej o tej chorobie opowie doktor Joanna Pazik, nefrolog.

Mocznik we krwi

Mocznik we krwi jest parametrem umożliwiającym ocenę funkcji nerek . Związek ten jest końcowym produktem rozkładu białek i wytwarzany jest głównie w wątrobie. Stężenie mocznika w surowicy zależy ...

Potas we krwi

Potas we krwi ma duże znaczenie w organizmie, gdyż jest elektrolitem śródkomórkowym. Potas odpowiedzialny jest za prawidłowe funkcjonowanie układu mięśniowego oraz nerwowego, wpływa na ...

Chlorki we krwi

Obdarzony ładunkiem ujemnym anion chlorkowy razem z dodatnim kationem sodowym są najważniejszymi jonami płynu pozakomórkowego organizmu. Około 88% chloru lokalizuje się w przestrzeni wodnej ...

Amylaza we krwi

Amylaza jest enzymem hydrolitycznym wytwarzanym główne przez trzustkę. Trafia do soku trzustkowego, a z nim do światła przewodu pokarmowego, gdzie bierze udział w trawieniu wielocukrów, przede ...

Białko C

Badanie biochemiczne krwi obejmuje analizę składników osocza (zasadniczego, płynnego składnika krwi, w którym znajdują się składniki morfologiczne). Osocze transportuje cząsteczki niezbędne ...

Białko całkowite we krwi

Białko całkowite we krwi to zbiór wszystkich frakcji białek krwi, takich jak: albuminy, globuliny, fibrynogeny, lipoproteiny, glikoproteiny i wiele innych. Dotąd poznano ponad 300 białek ...

Kwas moczowy we krwi

Kwas moczowy jest produktem degradacji puryn, czyli zasad azotowych wchodzących w skład kwasów nukleinowych DNA i RNA. Degradacja ta zachodzi w hepatocytach wątroby pod wpływem działania różnych ...

Bilirubina całkowita we krwi

Bilirubina to produkt metabolizmu hemu, znajdującego się w krwinkach czerwonych. W osoczu krwi znajduje się zarówno bilirubina wolna jak i bilirubina sprzężona. Obie te frakcje składają się na ...

Niedobór cynku

Cynk jest mikroelementem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Niedobór cynku obniża odporność organizmu oraz powoduje zaburzenia płodności u mężczyzn.

Badanie stężenia glukozy

Badanie poziomu glukozy we krwi to badanie prowadzone w profilaktyce w kierunku cukrzycy , w jej rozpoznawaniu. Kontrola cukrzycy odbywa się także poprzez badanie cukru we krwi. Stężenie glukozy ...

Glukometr jest przyrządem służącym cukrzykom do pomiaru poziomu glukozy we krwi.

Peptyd C

Badanie poziomu peptydu C we krwi wykorzystywane jest w monitorowaniu produkcji endogennej insuliny. Peptyd C odłączany jest od cząsteczki proinsuliny podczas przekształcania jej do insuliny w ...

Szacuje się, że zapadalność na cukrzycę wynosi w naszym kraju 0,3%. W tym jej insulinozależna odmiana stanowi aż 10% wszystkich przypadków. Kiedy może pojawić się ta choroba? Otóż okazuje się, że daje ona o sobie znać zwłaszcza w okresie dzieciństwa i dojrzewania. Jednak ryzyko jej rozwoju istnieje także w starszym wieku.<br />
<br />
Cukrzyca charakteryzuje się hiperglikemią i skłonnością do kwasicy ketonowej, dlatego wymaga leczenia. W tym celu stosuje się insulinę.<br />
<br />
Jeśli chodzi o drugi typ cukrzycy nosi ona nazwę insulinoniezależna, a jej występowanie związane jest ściśle z otyłością, dlatego obserwuje się tendencje zwyżkową u osób po 30 roku życia. Do tego zapadalność na tą odmianę cukrzycy wzrasta wraz z wiekiem do 70 r.ż., a następnie maleje. Chorobowość w Polsce wynosi 1,6-3,7%. W tym przypadku także występuje tu hiperglikemia, jednak nie wykazuje ona tendencji do kwasicy ketonowej. Jeśli zaś chodzi o leczenie to również wskazana jest tutaj insulinoterapia.<br />
<br />
Jak wygląda zapadalność na tę chorobę? Odpowiedzi udziela prof. Edward Franek, endokrynolog.

Badanie krwi w ocenie czynności nerek

Zaburzenia czynności nerek mają swoje odzwierciedlenie w wynikach badań laboratoryjnych – badań moczu , ale także analiz krwi . Choroby nerek wiążą się nie tylko z upośledzonym wydalaniem wody i ...

Badania krwi mogą wykryć wiele nieprawidłowości w funkcjonowaniu organizmu.

Dobowy profil glikemii

Dobowy profil glikemii wyznacza się poprzez pomiar stężenia glukozy we krwi , za pomocą glukometru, kilkakrotnie w ciągu doby. Tego typu samokontrola cukrzycy jest pomocna nie tylko w korygowaniu ...

Stężenie glukozy w osoczu po spożyciu pokarmu określane jest mianem glikemii poposiłkowej (PPG). Zazwyczaj rośnie ono 10 minut po rozpoczęciu jedzenia. Dzieje się tak wskutek wchłaniania wodorowęglowodanów. Jeśli chodzi o jej stężenie to w przypadku  zdrowych osób glikemia po nocnym 8-10-godzinnym okresie nieprzyjmowania pokarmu wynosi zazwyczaj 70--110 mg/dl (glikemia na czczo), zaś maksymalna wartość jest obecna 60 minut po rozpoczęciu spożywania pokarmów (rzadko przekracza 140 mg/dl i powraca do wartości sprzed posiłku w czasie 2-3 godzin). Przedłużenie czasu trwania PPG i jednocześnie podwyższenie jej wartości powoduje hamowanie wytwarzania glukozy w wątrobie, zaburzenia wydzielania insuliny i glukagonu, a także wątrobowego wychwytu glukozy. Dzieje się tak u osób chorych na cukrzycę typu 1 i 2.<br />
<br />
Jeśli chodzi o czynniki od których zależy PPG to można wymienić tu: wydzielanie insuliny i glukagonu, a także ich  wpływ na metabolizm glukozy w wątrobie i tkankach obwodowych oraz wchłanianie wodorowęglanów.<br />
<br />
Dlaczego pomiar glikemii poposiłkowej jest tak istotny? Na to pytanie odpowie ekspert - prof. dr hab. Waldemar Karnafel, diabetolog.

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin