Plemniki przyczyną niepłodności!

Problemy z płodnością są we współczesnym społeczeństwie coraz częściej spotykane. Dotyczą nie tylko kobiet – panowie również mają obecnie obniżoną płodność. Możliwe, że w dużym stopniu odpowiada za to zanik pewnego specyficznego białka, które pozwala plemnikom sprawnie się poruszać. Tak przynajmniej sugerują wyniki przeprowadzonych niedawno badań.

Znaczenie białka DEFB126

Produkowane w jądrach mężczyzny plemniki mają do przebycia bardzo długą drogę, zanim dotrą do komórki jajowej. Natura wyposażyła je w kilka specyficznych elementów budowy, które usprawniają ich przemieszczanie się i umożliwiają doprowadzenie do zapłodnienia. Jednym z tych elementów jest pokrywające plemniki białko, działające trochę jak „zasłona maskująca”. Jego specyfika pozwala męskim komórkom rozrodczym penetrować śluz w drogach rodnych kobiety, unikając jednocześnie jej systemu odpornościowego.

Kiedy otoczka białkowa nie jest wystarczająca, prawdopodobieństwo zapłodnienia może drastycznie spadać – być może, jak sugerują badacze, właśnie to odpowiada za niepłodność lub zmniejszoną płodność u znacznej części mężczyzn na całym świecie.

Wyniki badań nad niepłodnością

Międzynarodowy zespół, którym kieruje Gary Cherr – profesor w Bodega UC Davis Marine Laboratory – odkrył niepokojące zjawisko, występujące prawdopodobnie u mężczyzn na całym świecie. Chodzi o wadliwy gen, który sprawia, że plemniki pozbawione są otoczki białkowej – nie mogą więc skutecznie przemieszczać się i zapładniać komórki jajowej. DEFB126 jest produkowane w najądrzach – strukturach, w których plemniki dojrzewają i są przechowywane po wytworzeniu ich w jądrach. Tam właśnie powinny zostać pokryte warstwą tego białka, zanim jeszcze zostaną użyte do zapłodnienia. Wadliwe geny powodują zaburzenie tego mechanizmu, co w efekcie niestety sprawia, że otoczka białkowa jest zbyt cienka lub prawie wcale nie występuje. Naukowcy podejrzewają, że nosicielem tego wadliwego genu może być nawet aż jedna czwarta wszystkich mężczyzn.

Błędy genetyczne a niepłodność

Badacze pracowali nad białkiem DEFB126 w celu opracowania nowej metody antykoncepcji, opartej na naturalnych mechanizmach płodności. W trakcie testów używano próbek pobranych od mężczyzn z USA, Wielkiej Brytanii i Chin. Podobne efekty dało sprawdzenie próbek pochodzących z Japonii i Afryki. Podczas analizy budowy plemników odkryto, że deficyt tego właśnie białka prowadzić może do niepłodności u mężczyzny. Pewne zaskoczenie wzbudził jednak fakt, że 25% wykorzystywanych próbek posiadało dwa błędy genetyczne, powodujące zaburzenia otoczki białkowej plemnika, a aż u połowy stwierdzono wadliwość jednego z odpowiadających za to genów. Istotne jest to, że plemniki bez otoczki białkowej wyglądają pod mikroskopem właściwie dokładnie tak, jak te prawidłowe, zdolne do zapłodnienia. Są również tak samo ruchliwe w próbce, dlatego obecnie prowadzone badania spermy mężczyzn mogły dawać po prostu mylne wyniki – wskazując prawidłowy rozwój plemników poza drogami rodnymi kobiety.

Zebrane w trakcie badań informacje posłużą najprawdopodobniej do opracowania nowych metod terapii dla par, które bezskutecznie starają się o dziecko. Jak dotąd, w przypadku aż 70% panów przyczyny niepłodności nie dawały się jasno określić – bardzo prawdopodobne, że to brak białkowej otoczki plemnika odpowiada za sporą część tych przypadków.