Fibrynogen

Fibrynogen jest jednym z czynników krzepnięcia krwi. Należy do białek osocza. Wytwarzany jest w wątrobie. Fibrynogen zaangażowany jest w końcowej fazie procesu krzepnięcia. Przechodzi w białko fibrylarne – fibrynę (inaczej włóknik), które współtworzy skrzep krwi. Badanie fibrynogenu znalazło zastosowanie w diagnostyce DIC (zespół rozsianego wewnątrznaczyniowego wykrzepiania), a także w monitorowaniu jego leczenia. To badanie krwi wykonuje się także, gdy pojawiają się długotrwałe krwawienia o nieznanej etiologii. Wysoki poziom fibrynogenu oznaczany jest, gdy występują infekcje, stany zapalne, choroby serca. Niski poziom fibrynogeny występuje w wyniku niedożywienia lub gdy współistnieje nabyty lub wrodzony brak syntezy fibrynogenu.

Jak wygląda badanie fibrynogenu i kiedy jest wykonywane?

Krew jest zwykle pobierana z żyły od wewnętrznej strony łokcia. Obszar nakłucia zostaje oczyszczony specjalnym środkiem dezynfekującym. Przed badaniem nie jest wymagane żadne specjalne przygotowanie, ale jak każde badanie krwi powinno się je wykonywać na czczo. Lekarz może zlecić to badanie, w przypadku wystąpienia problemów z krzepnięciem krwi.
Badanie fibrynogenu wykonywane jest u osób, u których pojawiają się epizody niewyjaśnionych krwawień, szczególnie przedłużające się krwawienia. Jego pomiar przeprowadzany jest jako badanie pomocnicze w diagnostyce zespołu rozsianego wewnątrznaczyniowego wykrzepiania (DIC) łącznie z badaniem PT, aPTT, liczbą płytek krwi, d-dimerów czy badaniem produktów degradacji fibryny (FDP).

Objawy mogące świadczyć o DIC są wskazaniem do wykonania tego badania i są to:

• krwawienia z dziąseł; 
• nudności; 
• wymioty; 
• bóle brzucha i mięśni; 
• zmniejszenie ilości wydalanego moczu.

Badanie fibrynogenu, oprócz diagnozowania DIC, stosowane jest również do oceny jego leczenia. Czasami, ale bardzo rzadko, to badanie krwi wykonywane jest w celu monitorowania zaawansowania choroby przewlekłej, np. wątroby, a także stosowane jest, łącznie z badaniem białka C-reaktywnego, do oceny ryzyka rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego. Oznaczanie poziomu fibrynogenu bywa przeprowadzane również w diagnostyce wrodzonego niedoboru czynników krzepnięcia krwi lub ich nieprawidłowego działania, a także do monitorowania układu krzepnięcia u osób z wykrytym nabytym zaburzeniem krzepnięcia.

Wyniki badania fibrynogenu

Prawidłowy poziom fibrynogenu we krwi wynosi 200 - 500 mg/dl, (2 - 5 g/l). Zakresy wartości mogą się nieznacznie różnić pomiędzy poszczególnymi laboratoriami.

Niski poziom fibrynogenu
Niski fibrynogen występujący przewlekle może być spowodowany:

• brakiem produkcji fibrynogenu (nabytym lub wrodzonym);
• chorobami wątroby;
• niedożywieniem.

Gwałtowny spadek poziomu fibrynogenu może być wynikiem jego dużego zużycia, np. w przebiegu zespołu rozsianego wykrzepiania naczyniowego (DIC) lub niektórych nowotworów. Obniżony poziom fibrynogenu pojawia się także w wyniku częstej transfuzji krwi, ponieważ wraz z czasem przechowywana krew traci fibrynogen. Do innych czynników powodujących niski poziom fibrynogenu należy, np. nadmierna aktywność białek proteolitycznych, odpowiedzialnych za rozkład fibrynogenu i fibryny. Do obniżenia stężenia fibrynogenu w osoczu przyczynia się także zażywanie androgenów, sterydów anabolicznych, barbituranów i niektórych leków fibrynolitycznych.

Wynik niższy niż prawidłowy może być związany również z istnieniem nieprawidłowego fibrynogenu. Dzieje się tak w rzadkiej chorobie jaką jest dysfibrynogenemia. W wyniku mutacji geny powstaje nieprawidłowe białko i funkcja fibrynogenu jest zaburzona.

Wysoki poziom fibrynogenu
Wysoki fibrynogen związany jest zaś z reakcjami zapalnymi lub uszkodzeniem tkanek (tzw. białko ostrej fazy).

Główne przyczyny podwyższonego poziomu fibrynogenu to:

• ostre infekcje;
• nowotwory i ziarnica złośliwa (choroba Hodgkina);
• choroba wieńcowa i zawał mięśnia sercowego;
• stany zapalne, np. reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie kłębuszków nerkowych;
• udar mózgu;
• urazy.

Podwyższenie poziomu fibrynogenu związane jest także z ciążą, paleniem papierosów, zażywaniem doustnych środków antykoncepcyjnych, estrogenów i hormonalną terapią zastępczą.