Gastrostomia

Lek. Tomasz Makos
Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Gastrostomia to zabieg mający na celu umieszczenie drenu w niewielkim nacięciu brzucha pacjenta, który ma trudności z przyjmowaniem pokarmów w naturalny sposób. Gastrostomia zakładana jest najczęściej pacjentom ze zwężeniem przełyku, z chorobą nowotworową utrudniającą połykanie lub u pacjentów z zaburzeniami połykania. Przez dren będzie podawany choremu specjalny pokarm.

Wskazania i przygotowanie do gastrostomii

Dreny do bezpośredniego wprowadzania pokarmu do żołądka są zakładane z różnych powodów. Mogą one zostać założone chwilowo lub na dłużej. Zabieg zalecany jest dla osób z chorobami przełyku:
  • Dzieci z wrodzonymi wadami układu pokarmowego (usta, przełyk, żołądek),
  • Chorych mających problemy z połykaniem, np. po udarze mózgu,
  • Pacjentów, którzy nie są w stanie przyjąć odpowiedniej ilości pokarmu w naturalny sposób, 
  • Osób z wadą polegającą na połykaniu dużej ilości powietrza podczas jedzenia.
Przed wykonaniem zabiegu należy poinformować lekarza o obecnych lub przebytych chorobach płuc i serca oraz o występujących reakcjach alergicznych na jakikolwiek składnik leków. Cukrzyk prawdopodobnie będzie musiał zmienić podawaną dawkę insuliny w dniu zabiegu. Na tydzień przed zabiegiem należy zrezygnować z przyjmowania aspiryny i przeciwzapalnych leków. Zabieg wymaga przynajmniej 2-dniowego pobytu w szpitalu (dzień zabiegu i jeden dzień po zabiegu). Osiem godzin przed zabiegiem należy zrezygnować z picia i jedzenia.

Przebieg gastrostomii i zalecenia po zabiegu

Przed zabiegiem pacjentowi podaje się środek przeciwbólowy, środek uspokajający oraz antybiotyk. Dodatkowo pacjent dostaje miejscowe znieczulenie w miejscu, gdzie zostanie umieszczony dren. Podczas zabiegu lekarz umieszcza endoskop w przełyku i żołądku. Na endoskopie znajduje się mała kamera, która pomaga określić, gdzie można umiejscowić dren. Następnie lekarz wykonuje małe nacięcie w ścianie brzucha, w którym zostanie umieszczona rurka. Lekarz używa szwów, aby zamknąć ranę z drenem. Przezskórna endoskopowa gastrostomia trwa od 30 do 45 minut.

Po zabiegu pacjent pozostaje pod obserwacją personelu medycznego, który szybko reaguje w razie wystąpienia takich komplikacji jak infekcje czy krwotoki. Nacięcie zostaje zakryte opatrunkiem, który będzie musiał być odpowiednio często wymieniany. Dietetycy informują pacjenta, jak należy postępować po operacji. Przez kilka dni po zabiegu pacjent może odczuwać bolesność w miejscu założenia rurki. Rana na brzuchu goi się średnio przez 5-7dni. Założony dren może pozostać w ciele pacjenta nawet przez 2-3 lata, czasami musi być wymieniony już po paru miesiącach. Możliwe powikłania po zabiegu to:
  • Problemy z oddychaniem oraz reakcje alergiczne (związane z podaniem środka znieczulającego),
  • Krwotoki,
  • Infekcje.
Co pacjent ze wszczepionym drenem musi koniecznie wiedzieć?
  • Jak dbać o skórę, w którą została wszczepiona rurka.
  • Jakie są objawy stanu zapalnego.
  • Co robić, jeśli rurką wypadła lub została wyrwana.
  • Jakie są objawy zablokowania rurki i w jaki sposób należy ją odetkać.
  • W jaki sposób i co umieszczać w rurce.
  • Jak ukryć dren pod ubraniem.
  • Jak można opróźnić żołądek.
  • Które czynności mogą być kontynuowane.
Pacjent omawia te zagadnienia (i inne) z lekarzem i dietetykiem. Poprzez gastrostomię pacjentowi podawany jest pokarm w formie płynnej - specjalnie do tego celu przygotowne odżywki lub zmiksowany pokarm. Właściwa pielęgnacja drenu umożliwia jego prawidłowe funkcjonowanie i zapobiega wystąpieniu powikłań.
Przypisy
Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X

Artykuły Gastrostomia

Przezskórna endoskopowa gastrostomia (ang. Percutaneous endoscopic gastrostomy - PEG) to zabieg endoskopowy, polegający na umieszczeniu w żołądku sondy poprzez ściany jamy brzusznej. Stosuje się ...

Narzędzia służą do wstawiania przezskórnej endoskopowej gastrostomii.

Gastroskopia to badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego, podczas którego do przewodu pokarmowego wprowadza się rurę endoskopu zaopatrzoną na końcu w kamerę, co pozwala na ...

Obraz z badania gastroskopowego - widoczne żylaki przełyku.

Zabiegi

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »