Jaskra a zaćma

Jaskra i zaćma to choroby narządu wzroku o różnych podłożach i dotykające różnych części oka. Zaćma (katarakta) powoduje zmętnienie soczewki oka, natomiast jaskra, wywołana zbyt wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym, powoduje uszkodzenie nerwu wzrokowego. Zarówno zaćma, jak i jaskra mogą być wrodzone i nabyte. Zaćmę można leczyć tylko operacyjnie, natomiast jaskrę także za pomocą leków, chociaż stosowane są również chirurgiczne operacje leczenia jaskry. Obie te choroby oczu mogą wywołać ślepotę.

Różnice między zaćmą a jaskrą

Obie te choroby oczu przy braku diagnozy i leczenia mogą doprowadzić do ślepoty. Ich etiologia, przebieg, objawy i leczenie są jednak inne. Zaćma powoduje zmętnienie soczewki oka. Ta choroba oczu występuje zarówno jako choroba wrodzona, jak i nabyta - wywołać ją może cukrzyca (a konkretnie retinopatia cukrzycowa), uraz gałki ocznej, promieniowanie, a także długotrwałe stosowanie sterydów. Znana jest także zaćma starcza, czyli zmętnienie soczewki związane z wiekiem, pojawiające się po 60. roku życia. Zaćma może się pojawić również jako powikłanie jaskry.

W przypadku zaćmy nabytej źrenica blednie, a w przypadku zaćmy wrodzonej jest całkowicie biała. Początkowo widzenie jest zamglone i rozmazane, chory może mieć problemy z oceną odległości. Zaćma u dzieci wywołuje także często zez i oczopląs. U dorosłych zaćmę można rozpoznać także po problemach z poruszaniem się, niewywołanych zaburzeniami ruchu. Zaćma nie objawia się bólem oczu. Przy braku leczenia następuje ślepota.

Jaskra jest z kolei wywołana zbyt wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym. Może się pojawić u osób po 40. roku życia, znana jest także jaskra wrodzona, pojawiająca się wskutek wad anatomicznych oka. Czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia tej choroby są:

• nadciśnienie tętnicze,
• problemy z krążeniem,
• migrenowe bóle głowy,
• występowanie jaskry w rodzinie,
• duże wady wzroku,
• urazy gałki ocznej,
• retinopatia cukrzycowa,
• stosowanie kortykosterydów,
• stosowanie leków parasympatykolitycznych.

Ciśnienie wewnątrzgałkowe może się podnosić stopniowo lub gwałtownie. W związku z tym wyróżniamy jaskrę ostrą i podostrą. Jaskra z gwałtownym zamknięciem kąta przesączania wywołuje nagłe i silne objawy:

• silny ból oczu,
• silny ból głowy,
• kolorowe obręcze widziane wokół źródeł światła,
• nudności,
• wymioty,
• pocenie się.

Jaskra podostra, czyli jaskra z otwartym kątem przesączania, ma łagodniejszy i trudniejszy do zdiagnozowania przebieg. W jej wyniku kąt przesączania jest zwężony, ale nie zamknięty. Objawy pojawiają się i znikają, nie są też tak gwałtowne jak ostry atak jaskry. Chory także widzi kolorowe kręgi wokół źródeł światła. Ma ponadto problemy z ostrością wzroku.

Leczenie jaskry a leczenie zaćmy

Zaćma i jaskra mogą być leczone za pomocą operacji chirurgicznych. Zaćma jest jednak leczona wyłącznie operacyjnie. Zmętniała soczewka oka jest zastępowana sztuczną. Obecnie nie zastępuje się całej soczewki, a jedynie jej środek. Pozwala to na uzyskanie dość dobrej ostrości widzenia po operacji. W przypadku wymiany całości soczewki dochodzi zazwyczaj do bardzo dużej nadwzroczności w granicach 8, a nawet 16 dioptrii.

Jaskra początkowo leczona jest farmakologicznie. Leki przeciwjaskrowe obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe. Są one stosowane w formie kropli do oczu. W przypadku ich nieskuteczności należy zdecydować się na operację laserową lub tradycyjną.