Oksytocyna przy porodzie

Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Monika Łapczyńska - położna, fizjoterapeuta, instruktorka szkoły rodzenia, masażystka I stopnia, instruktor rekreacji ruchowej, absolwentka Warszawskiego...

Podawanie oksytocyny przy porodzie jest konieczne, gdy organizm ciężarnej produkuje zbyt małą ilość tego hormonu. Odpowiada on bowiem za skurcze macicy i przyspieszenie akcji porodowej. W przypadku niewielkiej produkcji oksytocyny zaleca się podanie ciężarnej kroplówki zawierającej odpowiednie stężenie tego hormonu. Działanie takie ma jednak swoich przeciwników, gdyż zbyt duża ilość oksytocyny powoduje bardzo bolesne skurcze, które nieraz muszą się kończyć cesarskim cięciem.

Wskazania do wywołania porodu

Wskazania do indukcji porodu można podzielić na dwie grupy. Pierwsza z nich jest bezpośrednio związana z ciążą i należą do niej następujące objawy:

• ciąża przeterminowana (ciąża przenoszona),
• preeclampsja, czyli stan przedrzucawkowy (objawiający się między innymi nadciśnieniem i białkomoczem),
• zahamowanie wewnątrzmacicznego wzrostu płodu (IUGR),
• ryzyko wystąpienia konfliktu serologicznego (niezgodność czynników krwi między matką a dzieckiem),
• przedwczesne odpłynięcie płynu owodniowego.

Wskazania do indukcji porodu, które nie są związane z ciążą:

• cukrzyca typu I matki,
• nadciśnienie tętnicze,
• przewlekłe choroby nerek,
• niewyrównana czynność tarczycy.

Kiedy powinno się stosować oksytocynę przy porodzie?

Nie we wszystkich wypadkach można wywołać akcję porodową, podając ciężarnej oksytocynę. Farmakologiczne przyspieszenie porodu nie powinno być stosowane, gdy mamy do czynienia z:

• wcześniakiem,
• niewspółmiernością porodową,
• przebytymi uprzednio operacjami macicy,
• niedojrzałością bądź rakiem szyjki macicy.

Wielu lekarzy uważa, że oksytocyna podczas porodu pozytywnie wpływa nie tylko na mamę, ale także na maleństwo. Wywoływanie skurczów macicy powoduje przyspieszenie porodu, a tym samym skraca wysiłek noworodka. Ponadto sądzi się, że oksytocyna „usypia” neurony dziecka, a dzięki temu chroni noworodków przed skutkami chwilowego niedotlenienia.

Oksytocyna a karmienie piersią

Działanie oksytocyny każda mama może zauważyć także przy karmieniu piersią. Właściwe stężenie hormonu powoduje przesuwanie się mleka przez kanaliki mleczne do ujścia gruczołu. Pomaga to przy tzw. wyrzucie mleka, które jest niezbędne niemowlakowi do spokojnego i miarowego ssania. Działanie oksytocyny powoduje ponadto, że kobieta odczuwa niemal fizyczną przyjemność z karmienia piersią. Pobudza instynkt macierzyński i wzmacnia więź z maleństwem. Kobiety, które odczuwają niedobór oksytocyny, mogą mieć trudności z akceptacją nowej sytuacji, a karmienie piersią może sprawiać im ból.

Pomimo iż podanie oksytocyny przy porodzie może wiązać się z pewnymi powikłaniami, to jej prawidłowe zaaplikowanie zdecydowanie przyspiesza akcję porodową, a tym samym skraca dolegliwości bólowe odczuwane przez matkę. Podanie odpowiedniej ilości hormonu gwarantuje przeprowadzony wcześniej tekst oksytocynowy. W przypadku, kiedy ciąża jest przenoszona, a dziecko nie śpieszy się, by wyjść z brzucha mamy, często podaje się kroplówkę z oksytocyną. Ma ona wywołać skurcze macicy i pobudzić szyjkę do rozwierania się. Kiedy podanie oksytocyny nie skutkuje, domiejscowo aplikuje się do kanału szyjki macicy prostaglandynę.