Przyczyny depresji

Mgr Kamila Krocz - absolwentka psychologii społecznej na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.
Trudno wskazać konkretne przyczyny depresji, ponieważ jest to schorzenie o wielopłaszczyznowym podłożu, stąd też istnieje kilka hipotez, które przybliżają złożoność patomechanizmu choroby. Depresja może wynikać z zaburzeń w poziomie neuroprzekaźników, czynników genetycznych czy środowiskowych. Zaburzenia nastroju mogą czerpać swoje źródło w negatywnych doświadczeniach, jak i pesymistycznym myśleniu. W niniejszym artykule zostały przedstawione niektóre twierdzenia znajdujące odzwierciedlenie w polietiologicznym pochodzeniu depresji.
Hipoteza biochemiczna
Według hipotezy biochemicznej, podłożem depresji jest okresowe nieprawidłowe funkcjonowanie układu limbicznego, podwzgórza lub układu siatkowego, a dokładnie zakłócenia w przekazywaniu substancji chemicznych (serotoniny, noradrenaliny i dopaminy) w tych obszarach mózgu.
- Serotonina oddziałuje na przewód pokarmowy i mózg, bierze udział w kontrolowaniu emocji, apetytu, zachowań impulsywnych, stanu snu i czuwania (dlatego jej brak przyczynia się do zaburzeń snu).
- Noradrenalina to hormon o podobnym działaniu, co adrenalina. Pojawia się ona w organizmie podczas sytuacji stresowych, podnosi ciśnienie, przyspiesza czynność serca, oddechu, wpływa bezpośrednio na podniesienie poziomu cukru we krwi.
- Dopamina to substancja chemiczna działająca w ośrodkowym układzie nerwowym, wpływająca na aktywność, koordynację ruchową, procesy emocjonalne w ludzkim organizmie.
Hipoteza biologiczna
Depresja jest łączona z chorobami, takimi jak: cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, nieswoiste zapalenia jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna), choroby nowotworowe.
Hipoteza genetyczna
Naukowcy udowodnili, jak na razie tylko tyle, że warunkowana genetycznie jest choroba dwubiegunowa (występowanie na przemian depresji z nadmiernym pobudzeniem). Przekazywana jest jednak skłonność do zaburzeń depresyjnych. Badacze wykazali, że ujawnienie się choroby w następnych pokoleniach jest w dużej mierze uzależnione od działania czynników środowiskowych. Uświadamia nam to, w jaki sposób przyczyny zaburzeń depresyjnych przenikają się wzajemnie.
Psychologiczna koncepcja poznawcza uwarunkowań depresji
Koncepcję poznawczą uwarunkowań depresji stworzył Aaron Beck. Podstawą koncepcji jest założenie, że jeszcze przed zachorowaniem osoby przejawiają swoiste zaburzenia w zakresie postrzegania siebie. Według Becka, chorzy posługują się depresjogennymi schematami myślenia – nie dopuszczają do siebie pozytywnych spostrzeżeń, tylko negatywne, co przekłada się na pesymistyczny sposób myślenia o własnej osobie, otoczeniu i przyszłości. W ciemnych barwach widzą swoje postępowanie, wysiłki i szanse.
Teoria psychoanalityczna mówi, że depresja ma swoje źródło we frustrujących bądź nieprzyjemnych wydarzeniach z dzieciństwa (m.in. w zaburzeniach kontaktu dziecko - rodzic). Upatruje się przyczyny w przebytej w przeszłości utracie bliskiej osoby (bądź stracie abstrakcyjnej, jak utrata marzeń czy wyobrażeń o świecie). Wyuczona bezradność to przekonanie pacjentów o braku wpływu na własne życie, przekonanie, że żadne efekty nie przyniosą korzyści, brak wiary w lepszą przyszłość. W konsekwencji może pojawić się apatia, rozluźnienie kontaktów międzyludzkich i depresja.
Objawy depresji mogą zostać wywołane także przez przyjmowane leki, takie jak: glikokortykosteroidy, niektóre beta-blokery, neuroleptyki, niektóre niesteroidowe leki przeciwzapalne, doustną antykoncepcję hormonalną (pigułki lub plastry antykoncepcyjne). Co ciekawe, symptomy choroby ustępują, gdy przestanie się przyjmować te środki. Do depresji może przyczynić się także nadużywanie alkoholu i narkotyków. W przypadku alkoholu trudno czasem stwierdzić, co było pierwsze – uzależnienie czy depresja, bowiem alkohol często jest traktowany jako środek antydepresyjny. W przypadku narkotyków depresja występuje raczej przy odstawieniu substancji uzależniającej.
Artykuły Depresja i mania
Jak rozróżnić gorszy dzień od rzeczywistej depresji? Otóż istnieją objawy, których wystąpienie może być zapowiedzią tego problemu emocjonalnego. Jeśli zauważysz je u siebie, udaj się do specjalisty!

Depresja maskowana przybiera „maski” innych dolegliwości chorobowych, np. zaburzeń snu, anoreksji, myśli natrętnych albo zaburzeń lękowych. Jak rozpoznać depresją atypową?
Aleksytymia oznacza dosłownie „brak słów dla emocji”. Inaczej bywa określana jako analfabetyzm emocjonalny albo ślepota uczuciowa. Aleksytymik myli stany uczuciowe z pobudzeniem fizjologicznym.
Według ostatnich badań naukowych, depresja w połączeniu z zażywaniem antydepresantów może przyczynić się do zwiększenia ryzyka udaru mózgu. Stwierdzenie to dotyczy w szczególności kobiet.

Depresja i mania to zaburzenia nastroju. Wiele osób traktuje depresję jako wymysł, wymówkę, która pozwoli na nieproduktywną pracę, lenistwo. Głęboki, uporczywy smutek, który nie pozwala na ...

Antydepresanty wydawane są wyłącznie na receptę. Do głównych leków przeciwdepresyjnych należą związki trójpierścieniowe, SSRI, inhibitory monoaminooksydazy oraz stabilizatory nastroju, np. sole litu.
Wyuczona bezradność przypomina bardzo depresję. Osoby bezradne i depresyjne wierzą w swoją bezwartościowość, nieskuteczność działań, roztaczają wizję samych porażek, są bierne i apatyczne.
Depresja wśród dzieci i młodzieży to coraz częstszy problem. Niestety, brak apetytu, drażliwość, dąsy, złe wyniki w nauce odczytuje się częściej jako problem wychowawczy niż zaburzenia nastroju.
Depresja anaklityczna to rodzaj depresji u niemowląt w wyniku długotrwałego rozstania z matką. Maluch odseparowany od matki jest apatyczny, drażliwy, nie chce jeść i wykazuje zahamowania rozwoju.

Depresję endogenną nazywa się zamiennie depresją ciężką albo depresją dużą. Powstaje ona w wyniku zaburzeń biologicznych. Objawy osiowe to melancholia i utrata radości życia.

Depresja jednobiegunowa objawia się m.in. smutkiem, niską samooceną i lękiem. Przeciwieństwo depresji jednobiegunowej to depresja dwubiegunowa, inaczej zaburzenie maniakalno-depresyjne.

Epizod maniakalny to zaburzenie afektywne, które objawia się euforią, podnieceniem psychoruchowym, drażliwością i wzrostem samopoczucia. Stany maniakalne mogą wiązać się z objawami psychotycznymi.
Cyklotymia to utrwalone zaburzenie nastroju, które charakteryzuje się niestabilnością samopoczucia. Cyklotymik doświadcza wahań nastroju od lekkiej postaci depresji do stanów hipomanii.
Kto jest najbardziej narażony na depresję ? Bez wątpienia kobiety. Ryzyko depresji u kobiet jest dwukrotnie większe niż u mężczyzn. Dodatkowo bardziej narażone na depresję są kobiety rozwiedzione ...

Depresja postrzegana jest w społeczeństwie jako wstydliwa przypadłość. Znanych jest jednak wiele osób ze świata show-biznesu czy polityki, które otwarcie mówią o swojej chorobie. Wśród nich należy ...

Dzięki postępowi medycznemu rozwinęły się również metody leczenia depresji . Sposoby, które stosowano wcześniej – odpowiednia dieta, upuszczanie krwi, elektrowstrząsy i lobotomia – dziś stopniowo ...

Depresja pogarsza jakość życia chorego, ogranicza jego zdolność do pracy i nauki, wpływa na kontakty z bliskimi. Co zrobić, gdy praca przestaje być możliwa? Czy wrócić do pracy po epizodzie ...

Depresję bardzo trudno jest zdiagnozować, dopóki nie manifestują się nasilone objawy. Niestety nie ma nadal opracowanych testów laboratoryjnych czy też badań obrazowych, które pomogłyby w ...

Depresja to ciężka choroba – można ją jednak pokonać. By tak się stało, trzeba przede wszystkim zacząć się leczyć. Ten krok jest dla chorego zwykle bardzo trudny. Często, mimo coraz gorszego ...

Szacuje się, że kobiety chorują na depresję aż dwa razy częściej niż mężczyźni. Jaki jest dokładny związek depresji z płcią i czy rzeczywiście kobiety są bardziej podatne na zaburzenia nastroju? Z ...
Rozpoczęcie leczenia depresji to dla chorego może być bardzo trudny moment, wiążący się ze zgodą na wizytę u lekarza psychiatry lub lekarza pierwszego kontaktu, zrozumieniem diagnozy i akceptacją ...

Wiele osób traktuje depresję jak wyrok i poddaje się jeszcze przed rozpoczęciem leczenia. Tymczasem, chociaż choroba jest ciężka, można ją pokonać. Jednym z rodzajów depresji jest dystymia. ...
Osobowość człowieka kształtuje się przez całe jego życie pod wpływem życiowych doświadczeń. Ludzie różnią się między sobą pod względem nasilenia cech osobowości, a niektóre z nich sprzyjają ...

Samobójstwo to tragedia, która zdarza się coraz częściej. Czasem nie da się jej zapobiec, ale są również takie sytuacje, kiedy człowiek daje otoczeniu znać, że dzieje się z nim coś złego, że życie ...

Depresja to najczęściej występujące zaburzenie nastroju. Należy pamiętać, że tylko lekarz może w pełni zdiagnozować i orzec, że dany pacjent cierpi na zaburzenia nastroju. Testy psychologiczne ...
Jesteś zmęczony, nie możesz spać, boli cię głowa, serce albo żołądek, nie masz apetytu? Uważaj, to może być depresja . Ta podstępna choroba objawia się nie tylko złym nastrojem. Spadek ...

Rodzina i przyjaciele osób chorych na depresję często nie wiedzą, jak zachowywać się w ich towarzystwie, co robić, co mówić, czego unikać. Nie wiedzą, jak dana osoba zareaguje i czy nie zrobią jej ...

Depresja dotyka i kobiety, i mężczyzn. Panom trudniej jednak zdecydować się na leczenie. Bo przecież facet to twardziel, a chłopaki nie płaczą. Jak więc mogliby się przyznać do słabości? Gdyby ...

Sport to zdrowie . Czy może być panaceum na wszystkie choroby? Czy w przypadku depresji sport może poprawić samopoczucie ? Większość twierdzi, że sport gwarantuje zadowolenie z życia. Lekarze i ...

Depresja duża, depresja lękowa, depresja poporodowa, depresja sezonowa, depresja maskowana – to tylko niektóre rodzaje depresji. Klasyfikacja zaburzeń depresyjnych jest trudna i niejednoznaczna. ...

„Jest taki dzień i każdy tak ma, że czasem jest źle i jakoś nie tak, a potem jest noc i znowu jest dzień i uwierz mi, że uśmiechniesz znów się”. Tak mówią słowa piosenki i jej autor ma rację, ...

Według najnowszych badań przeprowadzonych przez amerykańskich naukowców, psychoterapia kognitywna (poznawcza) jest skuteczną metodą zwalczania objawów depresji . Co więcej, okazuje się, że ...
Neurofeedback to nowoczesna metoda terapii, która według badaczy z Uniwersytetu w Montrealu może okazać się skuteczna w leczeniu depresji . Jest to terapia pokrewna do biofeedbacku, która pozwala ...

Szaro, ponuro, dzień coraz krótszy – jesień to moment, kiedy najczęściej atakuje nas depresja sezonowa. SAD (ang. Seasonal Affective Disorder) powoduje obniżenie nastroju, rozdrażnienie, senność , ...

W zależności od rodzaju depresji , nasilenie i rodzaj objawów u chorych może mieć inny charakter. Ze względu na czas trwania zaburzenia nastroju depresję dzieli się na epizod depresyjny, ...

Depresja (ang. depression ) to poważna choroba afektywna, która skutecznie obniża jakość życia. Dlatego dobrze jest zrobić wszystko, by jej zapobiec. W tym celu należy poznać, jakie są pierwsze ...

Choroba afektywna dwubiegunowa to zaburzenie psychiczne, które charakteryzuje się naprzemiennym występowaniem depresji i manii. Są to dwa zupełnie odmienne stany, które łączy jedna rzecz, a ...

Smutek , zniechęcenie, niewytłumaczalne poczucie przygnębienia i brak zrozumienia ze strony najbliższych. To tylko niektóre trudności, które towarzyszą każdego dnia osobie z dystymią. Jeszcze nie ...



