Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Przyczyny palenia papierosów

Dlaczego ludzie palą papierosy? Motywów może być bardzo wiele. Sztandarową przyczyną palenia papierosów jest wszechobecny stres, który chce się zredukować, wypalając kolejne i następne paczki papierosów. Napięcie psychiczne nie stanowi jednak jedynej pobudki, popychającej w stronę nikotynizmu. Przyczyny palenia tytoniu można podzielić na te o charakterze psychosocjologicznym, jak i farmakologicznym. Papieros ułatwia nawiązywanie kontaktów społecznych, jest swego rodzaju „towarzyską rozrywką”, uspokaja albo stymuluje układ nerwowy, wycisza, pozwala bardziej skoncentrować się na pracy itd. Z jakich jeszcze powodów ludzie zaczynają palić papierosy?

1. Motywy palenia papierosów

Psychologowie dysponują narzędziami – testami psychologicznymi – które pozwalają odkryć indywidualne powody palenia papierosów u poszczególnych palaczy. Do takich narzędzi należy między innymi kwestionariusz „Dlaczego palę” w polskiej adaptacji M. Broszkiewicz, który składa się z 21 itemów (twierdzeń), do których muszą ustosunkować się respondenci. Każdy item został przydzielony do jednej z siedmiu skal, które nazywają główne przyczyny nikotynizmu. Należą do nich:

  1. pobudzenie;
  2. zajęcie;
  3. podpora/napięcie;
  4. przyjemność/relaksacja;
  5. motywy społeczne;
  6. zwyczaj;
  7. uzależnienie.

Wynik tego testu ma charakter opisowy i umożliwia zorientowanie się, w jaki sposób osoba paląca postrzega przyczyny, dla których sięga po papierosa. Okazuje się, że pod względem płci istnieją różnice w przyczynach nikotynizmu. Kobiety palą papierosy bardziej z potrzeby odczuwania przyjemności. Mężczyźni też rzadziej niż kobiety palą, dlatego że muszą rozładować napięcie poprzez nawyk behawioralny związany z czynnością palenia, jak bawienie się papierosem w dłoni czy wdychanie dymu papierosowego. Wiadomo, że palenie tytoniu jest motywowane policzynnikowo. Co to znaczy? To oznacza, że człowiek sięga po papierosa nie z powodu działania jednego bodźca, ale najczęściej przyczyn, dla których zaczyna palić jest więcej, np. stres + ciekawość + chęć odczuwania przyjemności.

2. Przyczyny nikotynizmu

Przyczyny palenia papierosów zmieniały się na przestrzeni wieków. Aztekowie palili tytoń, by uzyskać „stan spokoju”, ale traktowali go również jako środek przeciwbólowy, lek na choroby nosa czy zawroty głowy. Tabaka w zależności od okoliczności była albo skutecznym medykamentem, albo środkiem odurzającym. Pierwsze wzmianki o paleniu pochodzą z prastarych źródeł z około V wieku p.n.e. W Europie tytoń pojawił się za sprawą wypraw Krzysztofa Kolumba w XV wieku. Europejczycy również na początku używali tytoniu jako lekarstwa, by w XX wieku okrzyknąć nikotynę cichym wrogiem dla zdrowia. Zdano sobie sprawę, że nałogowe palenie uprawdopodabnia między innymi zachorowanie na raka płuc, astmę, rozedmę, osłabia libido i przyspiesza starzenie się skóry. Z jakich powodów ludzie obecnie zaczynają palić papierosy?

Zazwyczaj na przestrzeni lat „używania nikotyny” zmieniają się przyczyny palenia. Inicjacja nikotynowa najczęściej przypada na wiek dorastania. Młodzi ludzie sięgają po papierosa, gdyż ulegają namowom rówieśników, chcą poczuć się dorośli, nie potrafią asertywnie odmówić, pragną zaspokoić swoją ciekawość, doświadczyć nowego przeżycia, zachowują się konformistycznie, by przypodobać się innym, chcą zapomnieć o szarej rzeczywistości i poczuć odrobinę przyjemności, odprężenia, relaksu albo po prostu dowartościować się, dodać sobie pewności siebie faktem, że palą. Młodzież zaczyna palić, by czuć, że przynależy do grupy, na opinii której im zależy. Nie chcą być odtrąceni, nieakceptowani z powodu, że są abstynentami nikotynowymi. Nie bez znaczenia jest również wpływ mediów, reklamy papierosów, które roztaczają wizję szczęścia i przypływu energii po zapaleniu papierosa albo prezentują wizerunek palacza, który cieszy się uznaniem społecznym, odnosi same sukcesy na polu zawodowym, jak i towarzyskim.

Podsumowując, można stwierdzić, że ludzie palą papierosy, gdyż:

  • nikotyna wycisza, uspokaja, relaksuje i zmniejsza napięcie psychofizyczne, czyli staje się metodą na stres;
  • nikotyna pobudza, stymuluje, poprawia koncentrację uwagi, zwiększa aktywność organizmu;
  • palenie papierosów zaspokaja potrzebę ucieczki od różnych problemów – interpersonalnych, zawodowych, rodzinnych itp.;
  • palenie papierosów jest strategią radzenia sobie z trudnymi emocjami, jak smutek, złość, gniew, lęk;
  • nikotyna „reguluje” emocje, daje szybkie uczucie ulgi i uśmierza cierpienie;
  • palenie tytoniu pozornie wypełnia poczucie nudy, pustki i samotności;
  • palenie papierosów staje się pewnym automatyzmem, czynnością rytualną, nawykiem, uzależnieniem od czynności palenia – wyjmowanie papierosa z paczki, zapalanie, manipulowanie papierosem w dłoni itp.;
  • palenie tytoniu wiąże się z uzależnieniem farmakologicznym, potrzebą zwiększania dawki nikotyny we krwi, potrzebą walki z głodem nikotynowym;
  • palenie tytoniu wiąże się z uzależnieniem psychologicznym – pali się dla poprawy nastroju, podniesienia samooceny, dodania sobie pewności siebie;
  • palenie ułatwia komunikację, kontakty społeczne, stanowi rozrywkę towarzyską, pomaga podtrzymać dialog itp.;
  • palenie stanowi sposób czerpania przyjemności, zaspokajania swoich hedonistycznych pragnień;
  • pali się z potrzeby wolności i poszukiwania przygody, oderwania się od rutyny, codziennych trosk, chęci bycia niezależnym.

Jak widać, ludzie palą z przeróżnych przyczyn. By móc skutecznie walczyć z nałogiem nikotynowym, na początku należy zdemaskować indywidualne powody, dla których się pali. Czy to stres, czy potrzeba kontaktów społecznych, czy to rozrywka, czy rytuał, a może sposób poprawy nastroju? Analiza przyczyn nikotynizmu umożliwia zaprzestanie palenia i wytrwanie w abstynencji nikotynowej. Warto nad tym się zastanowić, tym bardziej, że nie szkodzimy jedynie sobie, ale i najbliższemu otoczeniu. Bierne palenie niesie ze sobą równie niebezpieczne konsekwencje, jak palenie aktywne.

Bibliografia

  • Cekiera Cz., Tytoń, Wydawnictwo KUL, Lublin 2005, ISBN 83-7363-252-2.
Komentarze (2)
~Osoba paląca
~Osoba paląca

Gówno prawda! 1. Stres - papierosy nie niwelują stresu. Papierosy go nasilają. Wystarczy spojrzeć na osobę niepalącą i na palacza. widać dokładnie że to palacz jest bardziej zestresowany. 2. Relaksuję? Chyba Ty. Nikotyna podnosi ciśnienie a nie obniża. Sprawdźcie jak macie ciśnieniomierz przed i po fajce albo 2 dla lepszych wyników. 3. Koncentracja? Coś w tym jest:) żeby się skoncentrować trzeba usunąć przedmioty i myśli które przeszkadzają nam w koncentracji. Palacze mają dodatkowe uczucie jaki jest głód nikotynowy, więc tylko palaczom to pomaga w koncentracji. 4. Aktywność organizmu? Napewno tak zniszczony przez chemię organizm napewno jest bardziej aktywny od zdrowego. Może tak jest bo organizm palacza musi walczyć z trucizną i to chyba jedyny punkt w którym organizm jest bardziej aktywny. 5. Ucieczka od problemów? Możliwe ale tylko dlatego że to kolejny problem. 6. Reguluje emocje? Proszę was autor chyba nie wie co pisze. Nikotyna nasila te emocje a moment odpalenia papierosa jest przyjemnością tylko palaczy bo mogą wkońcu ugasić głód nikotynowy. 7. "pali się z potrzeby wolności i poszukiwania przygody, oderwania się od rutyny, codziennych trosk, chęci bycia niezależnym." Jebłem bzdura kto to pisał bo napewno nie palacz. Wolność bycie nie zależnym? Bitch please! Paląc nie jesteś wolny i jesteś zależny od nikotyny. Papierosy stają się konieczną rutyną i napewno nie są przygodą.

Odpowiedz
~Osoba paląca
~Osoba paląca

Propo motywy społeczne? Tylko u nastolatków. Dorośli ludzie palą tylko i wyłącznie dlatego że nie potrafią przestać. To się nazywa uzależnienie

Odpowiedz

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Uzależnienie od papierosów - najnowsze pytania

Artykuły Uzależnienie od papierosów
Uzależnienie od papierosów

Psychoterapia behawioralno-poznawcza

Fragment książki "Zespół uzależnienia od nikotyny - ujęcie interdyscyplinarne" Psychoterapia behawioralno-poznawcza jest uznaną metodą wspomagania pacjenta uzależnionego od nikotyny w decyzji o niepaleniu i w wytrwaniu w abstynencji. Prowadzą ją...

Uzależnienie od papierosów

Rzucenie palenia bez przybrania na wadze

Nie od dziś wiadomo, że nałóg tytoniowy jest szkodliwy dla zdrowia. Zwiększa ryzyko nowotworów, zwłaszcza płuc, krtani, jamy ustnej, przełyku, trzustki, pęcherza moczowego, nerek i żołądka. Nikotyna przyspiesza akcję serca i zwiększa ciśnienie krwi, co...

Uzależnienie od papierosów

Elektroniczne papierosy bezpieczniejsze od tradycyjnych

Naukowcy potwierdzają: elektroniczne papierosy są znacznie bezpieczniejsze od tradycyjnych i mogą okazać się bardzo pomocne w zwalczaniu nałogu nikotynowego oraz jego poważnych konsekwencji... Zastrzeżenia wobec elektronicznych papierosów W Stanach...

Uzależnienie od papierosów

Rzucenie palenia może być proste!

23 listopada 2012 roku w sklepach ukazało się DVD "Rzuć palenie z Allenem Carrem – to naprawdę proste!". Do płyty DVD dołączona jest książeczka z informacjami na temat EASYWAY – nowatorskiej metody zrywania z nałogiem nikotynowym. Allen Carr,...

Uzależnienie od papierosów

Dlaczego nie warto palić?

Wydolność płuc, poprawa pracy układu sercowo-naczyniowego i kondycji psychofizycznej to tylko niektóre z długofalowych skutków rzucenia nałogu nikotynizmu. Na całym świecie codziennie spala papierosy niemal 1 miliard ludzi, z czego ponad połowę stanowią...

Uzależnienie od papierosów

Czy przemysł filmowy postawi na e-papierosy?

Jaka była kiedyś najbardziej typowa scena filmowa pokazująca moment poznawania się dwojga ludzi? On podchodzi do niej i... oferuje jej ogień do odpalenia papierosa. Cóż, ta metoda zdezaktualizowała się już dawno, wraz ze stopniowym eliminowaniem scen...

Uzależnienie od papierosów

Papierosy znikają z filmów!

Nałóg tytoniowy jest jednym z najpoważniejszych problemów współczesnego świata. Niemal dla każdego palacza kończy się poważnymi chorobami, rozwojem nowotworów, a często także śmiercią. Profilaktyka, zwłaszcza skierowana do dzieci i młodzieży, jest więc w...

Uzależnienie od papierosów

Czy e-papierosy są bezpieczne?

Elektroniczne papierosy, inaczej e-papierosy, to coraz bardziej popularne alternatywy dla tradycyjnych papierosów. Producenci tych gadżetów zapewniają o bezpieczeństwie ich stosowania. Ostatnie doniesienia ze świata nauki mówią jednak, że e-papierosy są w...

Uzależnienie od papierosów

Czy palenie ogłupia?

Pięć milionów ludzi rocznie umiera z powodu palenia lub jego konsekwencji. Takie szokujące fakty nie powstrzymują jednak młodzieży przed sięganiem po papierosy. To, czy młody człowiek zdecyduje się zapalić, ma ogromny wpływ na całe jego późniejsze życie.

Uzależnienie od papierosów

Choroby wywoływane przez palenie tytoniu

Choroby wywoływane przez palenie tytoniu

Palenie tytoniu powoduje wiele bardzo poważnych chorób, szczególnie chorób nowotworowych, układu oddechowego i układu krwionośnego... Powszechnie znane choroby wywołane paleniem tytoniu rak płuc, jamy ustnej, krtani, gardła, przełyku, trzustki, żołądka,...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500