Stres u dzieci

Stres u dzieci może objawiać się w bardzo różny sposób. Jedne będą płakać, inne – krzyczeć, niektórzy – bić się, awanturować, chodzić na wagary, pozostali – zamkną się w sobie i będą unikać kontaktów z rówieśnikami. Źródła stresu u dzieci można podzielić na te związane z domem rodzinnym, szkołą czy dotyczące relacji z kolegami. Czy dzieci mogą żyć bez stresu? Od czego zależy odporność dziecka na stres? Jak kształtować kompetencje niezbędne do skutecznego radzenia sobie z trudnościami? Czy bezstresowe wychowanie dziecka jest możliwe?

Spis treści:
  1. 1. Bezstresowe wychowanie
  2. 2. Przyczyny stresu u dzieci
  3. 3. Jak zmniejszyć stres u dzieci?

1. Bezstresowe wychowanie

Każdy człowiek od momentu narodzin do śmierci jest skazany na stres. Nic na to nie da się poradzić. Bezstresowe wychowanie to mit, bowiem każda, nawet najmniejsza zmiana w życiu młodego człowieka niesie ze sobą nasilenie emocji. Nie ma zmiany bez stresu! Mimo iż nie można wyeliminować stresu, da się go zredukować, zmniejszyć jego intensywność, zakres i czas trwania.

Stres zwykle utożsamia się z czymś negatywnym, konfliktem, trudnością, frustracją, porażką. Zapomina się często, że pełni on także funkcję mobilizującą – stymuluje człowieka do działania, daje energię, motywuje do pracy i podejmowania wyzwań.

Intensywny stres wpływa destrukcyjnie na już posiadane kompetencje i uniemożliwia uczenie się nowych. Wówczas u dziecka może pojawić się szereg negatywnych symptomów – apatia, frustracja, rozdrażnienie, niepokój, mniejsza koncentracja uwagi, płacz, izolacja, agresja, bunt, niezadowolenie i smutek. Granica tolerancji na stres zależy od wielu czynników, np. cech osobowości, temperamentu, indywidualnych doświadczeń dziecka, aktualnej sytuacji życiowej itp.

2. Przyczyny stresu u dzieci

Źródłem stresu u dzieci może być dom rodzinny, np. autorytarny wzorzec wychowania, rozwód rodziców, kłótnie z rodzeństwem; szkoła, np. obowiązki szkolne, sprawdziany, egzaminy, srogi nauczyciel; albo grupa rówieśnicza, np. brak akceptacji, agresja ze strony kolegów. Głównym powodem napięcia emocjonalnego u młodego człowieka jest stres szkolny, związany z koniecznością odnalezienia się w nowym środowisku, ale też z presją ze strony dorosłych, by realizować nierzadko wygórowane oczekiwania.

Od dziecka żąda się wręcz, by było genialnym uczniem, wzorowym wychowankiem, idealnym synem/córką. Nie ma prawa przejawiać żadnych kłopotów w nauce. Jeżeli nie radzi sobie z jakimś przedmiotem, u dziecka pojawia się niejednokrotnie smutek, niezrozumienie, bunt, agresja, lęk i zaniżona samoocena. Stres rodzi niechęć do szkoły, a nawet może prowadzić do fobii szkolnej. Stres w szkole może wiązać się także z poczuciem winy, że nie spełnia się aspiracji nauczycieli i rodziców, że nie dorasta się do prezentowanego ideału. Uczucie poniżenia może wynikać też z negatywnych porównań z tzw. prymusami. Dorośli bardzo często wymagają też od dziecka dojrzałych zachowań. Pozbawiają własne pociechy radości bycia dzieckiem, np. poprzez obarczanie ich własnymi problemami i wyładowywanie na nich frustracji.

Dodatkowe źródło stresu u dzieci to presja mediów, które kultywują konieczność bycia najlepszym, najpiękniejszym, najmądrzejszym, najbogatszym. Prasa kolorowa i telewizja propagują wzorzec „idealnego człowieka”. Dziecko, porównując swoje życie z wizją życia prezentowanego w mediach, może doświadczać frustracji i czuć się gorsze. Dorośli niejednokrotnie sami rodzą lęk przed życiem w dzieciach, np. poprzez stwierdzenia typu: „Jak będziesz dorosły, to zobaczysz…”, „Życie to nie bajka”. Świat dorosłych może wydawać się straszny i niezrozumiały dla dziecka – tyle w nim przemocy, zła, konfliktów, agresji i niesprawiedliwości. Dziecko z obawy przed dorosłością może stosować liczne mechanizmy obronne, np. regresję. Dodatkowo rodzice często nieświadomie narażają pociechy na stres związany ze szkołą, np. mówiąc: „W szkole nauczą cię posłuszeństwa” itp.

3. Jak zmniejszyć stres u dzieci?

Bez względu na wiek dziecka, czy to przedszkolak, czy dziecko w młodszym wieku szkolnym, czy nastolatek, powinno się dbać o zaspokojenie podstawowych potrzeb, w tym potrzeby miłości i bezpieczeństwa. Warunkowa akceptacja, np. za dobre oceny, wzorowe zachowanie, wygrany konkurs muzyczny, kształtuje u dziecka niestabilną i niską samoocenę. Dziecko zdaje sobie sprawę, że na miłość musi zasłużyć. Musi być najlepsze, by być kochane. To pierwotne źródło stresu i frustracji u dzieci.

Ważne, by być wsparciem dla dziecka. Pomoc w walce ze stresem mogą nieść nie tylko rodzice, ale i nauczyciele, wychowawcy, starsze rodzeństwo, psycholog szkolny, starsi koledzy i koleżanki. Nie roztaczaj przed dzieckiem wizji „fatalnej szkoły”, która jest centrum samych kłopotów i frustracji. Niech dziecko pójdzie do szkoły bez niepotrzebnych uprzedzeń i stereotypów. W razie kłopotów w nauce miej stały kontakt z wychowawcą klasy, doceniaj postępy dziecka, chwal za małe osiągnięcia, nie utwierdzaj go, że nie ma talentów, ale zachęcaj do ciągłej pracy nad sobą. Stwórz dla dziecka jak najlepsze warunki do nauki. Pozwól na zabawę, relaks i odpoczynek.

Pamiętaj, że stresu nie da się wyeliminować, zresztą nie warto, bo stanowi mechanizm rozwoju i bodziec do podejmowania wyzwań, ale możesz kontrolować jego zakres. Z niektórymi zadaniami człowiek radzi sobie lepiej, z innymi – gorzej. Każdy potrzebuje innego rodzaju wsparcia, np. dziecko może odczuwać stres przed koniecznością wyrecytowania wiersza, ale nie będzie odczuwać strachu przed kartkówką z historii. Dla jednych dana sytuacja będzie potencjalnym źródłem lęku, dla innych – nie. To zależy od umiejętności radzenia sobie ze stresem i percepcji zagrożenia. Jednym z czynników odporności na stres jest wsparcie i warto, by rodzice o tym pamiętali, zanim wykrzyczą dziecku w twarz, że nie nadaje się do niczego, bo dostało jedynkę z matematyki. Pomocne w zmniejszaniu skutków stresu u dzieci jest zapewnienie odpowiedniej ilości potrzebnych minerałów w diecie. Jednym z najważniejszych pierwiastków jest magnez, który niweluje objawy stresu.

Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
0
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

Nie jem ze stresu? A może nie jem, bo nie lubię?

Witam, mam 23 lata i ważę 49 kg. Nie uważam, że jestem gruba, ale chyba nie za bardzo lubię...

lek. Agnieszka Jamroży Porady udziela lek. Agnieszka Jamroży psychiatra, absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
Jak sobie poradzić z trudnymi snami?

Witam. Mam 20 lat i jestem dziewczyną. Tydzień temu miałam sen, że moja mama i ciocia miały...

mgr Małgorzata Wierzbicka Porady udziela mgr Małgorzata Wierzbicka psycholog, pedagog.
pokaż 5 następnych

Artykuły Stres

Stres Stres pozytywny

Stres pozytywny – czy to w ogóle możliwe? Przecież stres wiąże się z lękiem, niepokojem, napięciem emocjonalnym i obniżonym samopoczuciem. W potocznym rozumieniu stres kojarzy się z sytuacją trudną, chorobą, zmartwieniem, przykrym przeżyciem ... ówić, że stres jest pozytywny? Co decyduje o tym, by można było uznać stres za mobilizujący i motywujący do działania? Jakie wyr ... ” uznaje się kanadyjskiego fizjologa, Hansa Selye’go. Wyróżnił on dwa rodzaje stresu: dystres (zły stres)...

Myślenie pozytywne
Stres Myślenie pozytywne

(...) ótnie, zgrzyty, napięcia, pośpiech, chora rywalizacja - stres udziela się wszystkim, spada motywacja do pracy i zadowolenie z efekt ... emocjonalna, Szczęśliwe życie, Sposoby na...

Cukrzyca a stres
Stres Cukrzyca a stres

Cukrzyca i stres to podwójny dyskomfort i napięcie emocjonalne. Choroba stanowi bowiem naturalne źr ... sobie z przeszkodami. W jaki sposób stres wpływa na cukrzycę? Jaki jest związek między cukrzycą a stresem? Jaki wpływ ma napięcie ... metabolicznymi. Co łączy cukrzycę i stres? Stres to stan mobilizacji sił organizmu, swoisty alarm dla człowieka, który komunikuje go: „Zacznij się bronić”. Każda potrzeba, zagrożenie czy wymagania ze strony środowiska to stres dla organizmu,...

Psychoneuroimmunologia
Stres Psychoneuroimmunologia

(...) adaptacyjny, traumatyczne przeżycia, permanentne stany napięcia emocjonalnego czy stres mogą prowadzić do zachwiania r ... czynników psychologicznych na zdrowie Liczne badania psychologiczne dowodzą, że długotrwały stres ma destrukcyjny wpływ ... ów oraz mniejszą ich aktywność. Stres katalizuje proces zachorowania u osób, które wykazują podatność na jakąś chorobę ... psychiczne, np. stres, mogą przyczyniać się do chorób, ale też odwrotnie – psychika może mieć swój...

Stres Jak się relaksować?

(...) ów wykonać więcej zadań w krótszym czasie. Jak jeszcze można efektywnie wypoczywać? Jak zwiększyć odporność na stres i zmęczenie? Jak pokonać stres? Jak się relaksować i regenerować siły? Zasady dobrego wypoczynku 15-minutowa drzemka– według ... czy przed sprawdzianem. Zwalczanie stresu Każdego dnia w miejscu pracy jesteśmy narażeni na stres. Napięcie i nerwowość można złagodzić ... oczy najszybciej relaksują się, jeśli spojrzymy w odległy, zielony punkt za oknem. Stres należy zwalczać pozytywnym...

Jak przetrwać lot samolotem?
Stres Jak przetrwać lot samolotem?

(...) dołożyć wszelkich starań, żeby pokonać stres i poczuć się swobodnie oraz bezpiecznie. Poniżej prezentujemy kilka sposob ... zregenerują, jak np. fistaszki czy rodzynki, oraz czekoladę, która pomoże zwalczyć stres. Dodatkowo, warto zwrócić uwagę ... transportu do twojego wymarzonego celu podróży.(Sposoby na stres, Stres a...

Stres Stres nie musi być problemem!

Codziennie jesteśmy narażeni na różnego rodzaju stres. Jedni z nas potrafią świetnie sobie z nim radzić i nie odczuwają jego negatywnych skutków. Inni borykają się ze stresem i nie wiedzą, jak go zwalczyć lub zminimalizować. Stres ... . Wypróbuj Bo-Tau Bo-Tau to technika, która pomaga rozładować stres za pomocą oddechu. „Gdy odczuwamy niepok ... zdrowe śniadanie Śniadanie zawierające dużą ilość tłuszczu obniża naszą odporność na stres w ciągu dnia. Dr Tavis...

Stres Bo-tau na stres!

(...) starodawne elementy sztuki Wschodu z nowoczesną nauką krajów Zachodu. Stres a oddech Entuzjaści techniki twierdzą, że Bo ... .(Sposoby na stres, Problemy z oddychaniem, Skutki stresu, Stres a zdrowie, Joga w...

Choroba XXI wieku
Stres Choroba XXI wieku

(...) wieńcowa, bezsenność albo zaburzenia lękowe. Okazuje się, że „plagą XXI wieku” jest stres. W świecie medycznym uznaje ... długotrwały stres? Czy osobowość wpływa na odczuwanie stresu? Co generuje sytuacje stresowe, a co determinuje odporność na stres? Stres a osobowość Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała syndrom XXI wieku jako wielkowymiarową chorobę, która objawia ... , ale i psychiczne, mogą pomóc w walce ze zmęczeniem i stresem.(Sposoby na stres, Skutki stresu, Stres a zdrowie, Hormon...

Stres Stres w ciąży

Stres jest zjawiskiem subiektywnym i może być definiowany jako fizyczne oraz psychiczne reakcje na sytuację, w kt ... . Czy urodzę zdrowe dziecko? Jak wychowam takiego maluszka? Jak sobie poradzę? Stres nasila się jeszcze bardziej, kiedy kobieta stoi ... . Jak stres wpływa na ciążę? Stres a ciąża Krótkotrwały i lekki stres nie jest szkodliwy dla zdrowia mamy ani dziecka ... , o tyle długotrwały stres jest już potencjalnie niebezpieczny. Szczególnie negatywne skutki dla rozwoju płodu ma...

Ciągły stres
Stres Ciągły stres

Ciągły stres i życie w napięciu to syndrom naszych czasów. Bezustannie się czymś stresujemy: korkiem na ulicy, egzaminem, kłótnią z partnerem, brakiem czasu albo pieniędzy. Dzieci stresują się szkołą, dorosłym towarzyszy stres zawodowy. Stres to nieodłączny element życia każdego człowieka. Kiedy stres jest umiarkowany, motywuje do działania i ambitnych osiągnięć. Jeśli jednak sytuacja stresowa trwa zbyt długo, a stres jest zbyt intensywny, może zagrażać naszemu zdrowiu i mieć...

Zapobieganie stresowi
Stres Zapobieganie stresowi

Stres to uczucie, które powstaje w reakcji na określone zdarzenia. Reakcja na stres mobilizuje organizm do sprostania ... małżonka, niezapłaconymi rachunkami. Niektórzy ludzie są jednak z natury bardziej podatni na stres ze względu na słaby układ ... ówczas stres wywołują takie sytuacje, jak: utrata pracy, trudności w domu lub w szkole. Jednak każda zmiana, nawet ta na lepsze, wywołuje stres, jak: ciąża, ślub czy zakup nowego domu. W idealnym świecie być może moglibyśmy odseparować się od sytuacji...

Skutki stresu
Stres Skutki stresu

(...) całego organizmu może mieć długotrwała ekspozycja na stres. Stres mobilizuje, ułatwia koncentrację, czasem pomaga wykonać zadanie, ale tylko wtedy, gdy trwa krótko, a po nim możemy wypocząć. Zupełnie inne skutki niesie stres intensywny i przewlekły. Może ... stresu? Jak sytuacje stresowe wpływają na psychikę i jak podnieść odporność na stres? Jak działa stres? Stres towarzyszy ... órka” – pojawiające się pod wpływem silnych emocji – któż z nas tego nie odczuł? Stres dotyczy każdego...

Stres Przyczyny stresu

(...) na ulicy, chorobą, egzaminem, rozwodem itd. Stres towarzyszy człowiekowi od narodzin do śmierci. Jesteśmy na niego skazani, ale wiedza o stresie stanowi jeden ze sposobów redukcji lęku przed nim i dostrzegania jego pozytywnego wydźwięku. Stres ... . dystres i eustres. Wymienia się także konkretne fazy reakcji na sytuacje trudne, czynniki determinujące odporność na stres oraz sposoby walki ze stresem. Rodzaje stresu Słownik psychologiczny rozróżnia dwa rodzaje stresu: stres psychiczny...

Stres Sposoby na dobre samopoczucie!

(...) sobie stawiają”. Stres może odcisnąć swoje piętno na naszym ciele – powoduje bóle mięśni, osłabia nasz system ... stres. Jako natychmiastową pomoc w złagodzeniu uczucia stresuAtkinson poleca technikę oddychania 4 na 7. Gdy jesteś...

Lęk a stres
Stres Lęk a stres

Dla kogoś kto boi się psów, widok psa będzie sytuacją stresującą a długotrwały stres związany z pobytem w szpitalu ... ówno lęk, jak i strach charakteryzują się przeżywaniem obaw, przykrości i stresu. Stres zatem jest jednym z przeżyć związanych z lękiem. Stres definiuje się jako zespół negatywnych emocji i zmian fizjologicznych – takich jak np.: podwyższone ... óżnego typu czynników niekorzystnych dla danej osoby. Czynnik wywołujący stres nazywa się stresorem. Czynniki wywołujące...

Jak uniknąć nadmiaru czynników stresujących?
Stres Jak uniknąć nadmiaru czynników stresujących?

(...) kontrolowania najistotniejszych czynników wywołujących stres: Możemy kontrolować własne myśli. Możemy kontrolować własną sytuację ... brzmi – dużo! Stres emocjonalny i umysłowy powoduje taką samą hormonalną reakcję w organizmie jak stres fizyczny, chemiczny i termiczny. Człowiek, który jest w stanie zmniejszyć stres emocjonalny i umysłowy, może obniżyć ryzyko rozwoju ... , że przewlekły niekontrolowany stres emocjonalny i umysłowy wiązał się z 6-krotnie większym prawdopodobieństwem wywołania raka i...

Stres Skala stresu

(...) brytyjscy naukowcy stworzyli tzw. skalę stresu LCA, pozwalającą ocenić wielkość stresu. Stres obecny w codziennym życiu przyspiesza pojawienie się różnych chorób, do których ludzie wykazują predyspozycje. Ponadto, stres może spowodować ... Narodzenia 12   Pomniejsze naruszenie prawa 11   LICZBA PUNKTÓW ZAZNACZONYCH ODPOWIEDZI   Stres w niewielkich dawkach jest bodźcem stymulującym nas do działania. Stres motywuje, dodaje energii, pobudza organizm, podwyższa...

Stres Stres - czy potrafisz sobie z nim radzić?

Stres jest nieodłącznym elementem współczesnego życia. Wraz z rozwojem cywilizacji staje się wszechobecny. Stresujemy ... możesz wybrać tylko jedną odpowiedź. Pytanie 1. Czy wysiłek fizyczny pomaga ci rozładować stres? a) Tak, bardzo. To jeden ... punkt)c) Nie, wolę bierny sposób radzenia sobie ze stresem. (0 punktów) Pytanie 2. Czy zdarza ci się zajadać stres ... ów)c) Nie. (2 punkty)d) Nie. Kiedy przeżywam silny stres, nie jestem w stanie nic przełknąć. (1 punkt) Pytanie 3. Czy po...

Stres Nie taki stres straszny, jak go malują!

(...) ? Zrezygnowanie i przygnębienie często wywołuje stres, który potrafi zepsuć nawet najpiękniejsze chwile. Choć krępujących ... tylko jedno – twoim sercem i duszą zawładnął stres! Nie daj mu się pokonać i przed spotkaniem na poprawę humoru zjedz dużą ... świeżo i bardziej komfortowo. Więcej na temat stresu znajdziesz w filmiku “Stres – co może Cię spotkać?”(Stres a zdrowie, Stres w...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij