Uzależnienie od amfetaminy

Amfetaminy stanowią grupę środków psychostymulujących, pochodnych fenylopropylanu. Potoczne nazwy amfetaminy, to: speed, base ice, czarnulka, uppers. Okazjonalnie przyjmuje się zwykle 5-15 mg na dobę. Amfetamina ma postać białego lub lekko różowego proszku. Podobnie jak kokaina, działa stymulująco na OUN, ale jest o wiele od niej tańsza i daje dłużej utrzymujące się efekty psychotropowe. W zależności od dawki narkotyku stan pobudzenia może trwać od dwóch do trzech godzin, a nawet dłużej. Amfetamina prowadzi do silnego uzależnienia psychicznego i fizycznego. Ponadto, długotrwałe przyjmowanie amfetaminy skutkuje różnymi powikłaniami i zagrożeniami, np. myślami samobójczymi, depresją, zanikiem samokontroli, silnymi stanami pobudzenia albo psychozą amfetaminową.

Działanie amfetaminy

Amfetamina wywołuje długotrwałe pobudzenie. Nie od początku stosowano ją jako nielegalną używkę. Od 1927 roku używano jej do leczenia astmy oskrzelowej oraz narkolepsji (napadowej senności). Amfetaminę wykorzystywano również jako środek odchudzający albo jako doping wśród sportowców, by podnieść wydolność organizmu. Obecnie zastosowanie amfetaminy w medycynie radykalnie ograniczono, a w Polsce została ona wykreślona ze spisu leków. Tylko w niektórych krajach używa się jej do leczenia zespołów nadpobudliwości psychoruchowej i napadów senności. W jaki sposób amfetamina działa na człowieka?

• Wywołuje pobudzenie psychoruchowe.
• Zmniejsza łaknienie.
• Rozszerza źrenice.
• Przyspiesza akcję serca.
• Wywołuje przyspieszony oddech.
• Podwyższa ciśnienie krwi.
• Zwiększa wydalanie moczu.
• Wywołuje jadłowstręt.
• Powoduje suchość w ustach.
• Uszkadza szkliwo zębów – siarczan amfetaminy powoduje mikrouszkodzenia w szkliwie.
• Powoduje wzrost aktywności ruchowej.
• Daje poczucie energii.
• Znosi uczucie zmęczenia.
• Wywołuje pewność siebie i zawyżoną samoocenę.
• Wywołuje zaburzenia koordynacji ruchów i równowagi.
• Powoduje wzrost gadatliwości.
• Wywołuje tachykardię i skurcz naczyń krwionośnych.
• Podwyższa nastrój aż do euforii.
• Znosi potrzebę snu.
• Upośledza zdolność krytycznej oceny własnego postępowania.

Do pseudopozytywnych efektów działania amfetaminy zalicza się między innymi: zwiększenie wydolności psychomotorycznej, polepszenie koncentracji uwagi, gotowość do działania i przypływ energii, odsunięcie poczucia lęku, pewność siebie, euforię i wewnętrzne poczucie mocy. Niestety, amfetamina niesie ze sobą szereg negatywnych skutków, jak chociażby wybuchy agresji, drażliwość, irytację czy formikacje, czyli wrażenia obecności na skórze różnych insektów, co prowadzi do samookaleczeń.

Skutki zażywania amfetaminy

Wyróżnia się zasadniczo cztery drogi podania amfetaminy. Amfetamina może być połykana, wciągana przez nos (wciąganie kreski, jak w przypadku kokainy), wstrzykiwana dożylnie albo palona. W zależności od jakości narkotyku efekty mogą trwać nawet kilka godzin. Najszybsze działanie amfetaminy obserwuje się po paleniu lub inhalowaniu podgrzewanej amfetaminy. Po iniekcjach w ciągu kilkunastu sekund występuje tzw. kop, czyli krótkotrwała, intensywna euforia, a amfetamina podana donosowo wywołuje tzw. haj. Uliczna postać amfetaminy to bezwonny proszek o cierpko-gorzkim smaku. W zależności od różnej procedury produkcyjnej i licznych domieszek amfetamina może przyjmować barwę od białej do ceglastej. Z powodu niedokładnego oczyszczenia narkotyku z substratu – octanu ołowiu – może dojść do ostrego zatrucia ołowiem.

Osoby skarżą się wówczas na bóle brzucha, nudności, wymioty, bóle nóg i drętwienie kończyn. Przedawkowanie amfetaminy skutkuje pobudzeniem, wzrostem temperatury ciała, niewydolnością krążenia, omamami wzrokowymi, a w skrajnych przypadkach śmiercią z powodu zawału serca lub udaru mózgu. Na co warto zwrócić uwagę? Na pewno na obecność w pokoju igieł i strzykawek, różnych tabletek i kapsułek oraz plastikowych opakowań zawierających biały proszek lub kryształy. Osoby zażywające amfetaminę są nerwowe, łatwo się irytują, wykazują kłopoty ze snem i znaczny ubytek wagi, nie reagują na światło, mają wahania nastroju – od poczucia pewności siebie, do nieuzasadnionego lęku. Kiedy działanie narkotyku stopniowo ustaje, może pojawić się depresja, niepokój, agresja, zaburzenia psychotyczne oraz zaburzenia owulacji i miesiączkowania u kobiet.

Zespół uzależniania

Amfetamina wykazuje silny potencjał uzależniający, podobnie jak kokaina. Euforia, radość, zadowolenie, poczucie pewności siebie zachęcają do ponownego sięgnięcia po narkotyk. Przykre dolegliwości związane z odstawieniem amfetaminy z kolei wzmacniają głód psychiczny. Osoba uzależniona, której dotyczą objawy abstynencyjne, takie jak: złe samopoczucie, zmęczenie, apatia, drażliwość, zaburzenia gastryczne, zaburzenia ze strony układu krążenia, niepokój, dreszcze, wpada w błędne koło nałogu. Amfetamina silnie uzależnia psychicznie. Uzależnienie fizyczne jest słabiej manifestowane. Po ciągu amfetaminowym może występować czasami jedynie przedłużony sen, nawet do kilku dni. Innym towarzyszy apatia, wewnętrzny lęk, senność, bóle głowy, myśli samobójcze i spadek napięcia mięśni.

Objawy odstawienne rozwijają się dość powoli, gdyż metabolizm amfetaminy w organizmie zachodzi powoli. Uzależnienie od amfetaminy może prowadzić też do anhedonii – niezdolności cieszenia się z czegokolwiek, stanów majaczeniowych, omamów, urojeń przypominających schizofrenię, głębokiej depresji, spadku potencji, zaburzeń seksualnych (zaburzeń erekcji i ejakulacji), gwałtownych zachowań, skrajnego wyczerpania organizmu, a w końcu do śmierci wskutek zapaści sercowo-naczyniowej lub udaru mózgu. Zanim sięgnie się po narkotyk, warto przeanalizować konsekwencje „ćpania”. Nie warto umierać „na raty”, a niewinnie brzmiąca z nazwy amfa, witamina A, feta czy setka wcale nie jest taka „niewinna”.