Wirus EBV

Wirus EBV (wirus Epsteina-Barr) występuje dość powszechnie w naszej populacji. Szacuje się, że zarażonych może być nawet 80% osób powyżej 40. roku życia lub starszych. W badaniu surowicy krwi wykrywane są różne przeciwciała dla EBV. W zależności od rodzaju przeciwciała możemy zdiagnozować czy mononukleoza jest świeżo przebyta, trwa obecnie czy też przebyta była w dalekiej przeszłości. Badanie należy wykonać przede wszystkim u kobiet ciężarnych z objawami podobnymi do grypy, w celu zróżnicowania mononukleozy od innych chorób o podobnych objawach.

Kiedy wykonywane jest badanie na obecność wirusa EBV?

Badanie wykonywane jest u osób, u których występują objawy wskazujące na chorobę, jednak wynik testu na mononukleozę jest ujemny. Badanie zalecane jest także u kobiet ciężarnych, u których pojawiły się objawy grypopodobne. Wtedy też ma to na celu zdiagnozowanie, czy przyczyną jest wirus EBV czy też obecność innych drobnoustrojów. U kobiet ciężarnych, u których występują objawy zakażenia wirusowego, oznacza się jeden lub więcej rodzajów przeciwciał dla EBV. Umożliwia to zróżnicowanie zakażenia EBV i CMV, toksoplazmozy oraz innych infekcji o podobnych objawach. Powtórne badanie na obecność przeciwciał przeciw EBV wykonuje się także w celu monitorowania poziomu przeciwciał oraz w przypadku, gdy pierwszy test był ujemny, a lekarz nadal podejrzewa jako przyczynę objawów obecność wirusa EBV.

Na czym polega badanie na obecność wirusa EBV?

Wirus Epsteina-Barr odpowiedzialny jest za powstawanie zakaźnej choroby, mononukleozy, zwanej także „chorobą pocałunków”. Przenoszony jest drogą kropelkową. W organizmie wytwarzane są liczne przeciwciała przeciw wirusowi Epsteina-Barr. Są to białka produkowane w odpowiedzi na zakażenie EBV. Wyróżniamy tutaj przeciwciała:

  • VCA - IgM i IgG dla kapsydu wirusa;
  • EA-D - IgG dla wczesnego antygenu D;
  • EBNA - dla antygenu nuklearnego.

W badaniu oznacza się obecność przeciwciał dla EBV. Materiałem potrzebnym do badania jest surowica krwi, która pobierana jest ze zgięcia łokciowego. Podczas badania oznacza się poziom przeciwciał IgM-VCA oraz IgG-VCA, IgG-EA-D, IgG- EBNA.Wykryte przeciwciała IgM i IgG-VCA oraz IgG-EA-D wskazują na obecnie trwające lub świeżo przebyte zakażenie wirusem EBV. IgG-VCA i IgG-EBNA umożliwiają rozpoznanie dawnego zakażenia.

Wyniki badania na wirus EBV

Jeżeli u badanego zostaną wykryte przeciwciała IgM-VCA, oznacza to świeże zakażenie wirusem EBV. W przypadku, gdy oznaczone są przeciwciała IgG-VCA i IgG-EA-D wskazuje to na to, że chory obecnie jest zakażony EBV lub świeżo je przebył. Gdy nie zostały wykryte przeciwciała IgM-VCA ale inne, łącznie z IgG-EBNA, wskazuje to na przebyte wcześniej zakażenie EBV.
Jeżeli podczas badania u pacjenta, u którego brak jest jakichkolwiek objawów, nie zostały wykryte IgG-VCA świadczy to o tym, że nie miał on kontaktu z tym wirusem. Gdy podczas kolejnego wykonanego badania stwierdza się wzrost poziomu przeciwciał IgG-VCA wskazuje to na aktywne zakażenie, natomiast, gdy obserwowany jest ich spadek, można mówić o świeżo przebytej infekcji. Czasami jednak wysoki poziom przeciwciał IgG-VCA może utrzymywać się do końca życia.

Rodzaje przeciwciał dla EBV Wynik wskazujący na:
Uwagi
       
IgM-VCA + + pojawiają się jako pierwsze, znikają po 2-4 tygodniach
IgG-VCA + + pojawiają się po tygodniu od zakażenia, pozostają na całe życie
IgG-EBNA   + pojawiają się w 2.-4. miesiącu , pozostają na całe życie
IgG-EA-D + + pojawiają się w 1. tygodniu, znikają w 2. tygodniu, u 20% chorych pozostają na całe życie

Dla kogo wirus EBV jest niebezpieczny?

Powikłania po zakażeniu nie należą do częstych. Jednak mononukleoza może wiązać się z ich pojawieniem. Do możliwych powikłań zalicza się, np. pęknięcie śledziony. Choroba może także oznaczać rozwój niektórych nowotworów (chłoniak Burkitta, choroba Hodgkina, rak jamy nosowo-gardłowej). Zakażenie wirusem Epsteina-Barr jest szczególnie niebezpieczne dla osób z osłabionym układem odpornościowym, czyli np. dla osób zakażonych wirusem HIV czy biorców narządów.

Przypisy
Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9
Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Artykuły Wirus EBV

Wirusowe zapalenie stawów może być wynikiem zakażenia kilku rodzajów wirusów, w tym wirusa HIV. Często jest mylone z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Jak więc je odróżnić?

Mononukleoza zakaźna wywoływana jest przez wirus Epsteina-Barr z grupy wirusów opryszczki. Zespół podobny do mononukleozy mogą wywoływać również inne wirusy i pierwotniak Toxoplasma gondii. ...

Wymaz krwi pacjenta z mononukleozą zakaźną przedstawiające zmienione limfocyty.

Normy laboratoryjne

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »