Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu może powstawać pod wpływem takich czynników, jak: bakterie (meningokoki, pneumokoki), wirusy i pierwotniaki. W zależności od czynnika wywołującego, rozwój choroby może być nagły i bardzo burzliwy (meningokoki) lub powoli postępujący i podstępny (gruźlica). Zapalenie mózgu może być wywołane także czynnikami nieinfekcyjnymi, do których zaliczamy nowotwory mózgu, białaczkę, zatrucie ołowiem czy zażywanie leku, jakim jest metotreksat. Choroba ma charakterystyczne objawy oponowe, ogólnie nazywane terminem: objaw Brudzińskiego. W celu zdiagnozowania najcześciej pobiera się do badania płyn mózgowo-rdzeniowy.
Przyczyny zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu
Bakterie Neisseria meningitidis (obraz mikroskopowy)Meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych spowodowane są przez... »
Pneumokoki - obraz mikroskopowySzkodliwe pneumokoki - obraz mikroskopowy.... »
Główną przyczyną etiologiczną zapalenia mózgu są wirusy neurotropowe. Najczęstsze jest opryszczkowe zapalenie mózgu wywołane wirusem opryszczki pospolitej. Zapalenie mózgu może być wywołane także przez bakterie (gruźlicze i boreliozowe zapalenie mózgu), a także przez niektóre pierwotniaki.
Do przyczyn nieinfekcyjnych zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu zaliczamy nowotwory (białaczka, nowotwory tkanki limfatycznej, guzy mózgu, przerzuty do mózgu), sarkoidozę, zatrucie ołowiem, a także stosowanie niektórych leków, np. metotreksatu.
Objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu
Choroba rozwija się szybko i jej pierwszym objawem jest ból głowy. Jest typowy dla tzw. ropnego, czyli bakteryjnego zapalenia opon oraz wirusowego zapalenia opon mózgowych i mózgu. W typowych przypadkach obok silnych bólów głowy, nudności i wymiotów występują też gorączka i dreszcze. Chory ma objawy oponowe, sztywność karku oraz tzw. objaw Brudzińskiego. Zaliczamy tutaj:
- objaw karkowy – przy biernym przygięciu głowy do klatki piersiowej występuje zgięcie kończyn dolnych w stawach kolanowych i biodrowych,
- objaw policzkowy – ucisk na policzek poniżej kości jarzmowej powoduje uniesienie przedramion i ich zgięcie,
- objaw łonowy – zdecydowany ucisk na spojenie łonowe powoduje zgięcie kończyn dolnych w stawach kolanowych i biodrowych.
U niektórych chorych pojawia się przeczulica na bodźce, pobudzenie, zaburzenia świadomości, nawet utrata przytomności. Gdy dojdzie do zajęcia mózgu, pojawiają się drgawki padaczkowe.
Diagnostyka i leczenie zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu rozpoznaje się dopiero, gdy zostanie zbadany płyn mózgowo-rdzeniowy – jest w nim wtedy podwyższone stężenie białka i liczba krwinek białych. Stosowane jest leczenie przyczynowe, a więc polegające na zwalczeniu patogenu, który wywołał chorobę. Dlatego też stosuje się leki przeciwbakteryjne (antybiotyki, np. penicylina, aminoglikozyda, cefalosporyna III generacji), leki przeciwgruźlicze oraz leki działające przeciwgrzybiczo. W przypadku infekcji wirusowej nie jest możliwe usunięcie przyczyny, dlatego podawane są leki objawowe, ogólnie podtrzymujące, a w skrajnie ciężkich przypadkach leki przeciwwirusowe i interferon.
Dostępne na rynku są także szczepionki przeciwko niektórym patogenom wywołującym zapalenie opon mózgowo - rdzeniowych. Są to preparaty przeciwko meningokokom, pneumokokom, Haemophilus influenzae typ B oraz wirusowi kleszczowego zapalenia opon mózgowych. Zapalenie opon i mózgu traktowane jest stale jako poważna choroba zagrażająca życiu chorego. Nawet przy łagodnym przebiegu choroby może dojść do powikłań.
Artykuły Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu
Meningokokowe zapalenie opon to rzadko występująca, lecz bardzo groźna infekcja, atakująca opony mózgowo-rdzeniowe. Szacuje się, że na przykład w Stanach Zjednoczonych przynajmniej 2 600 osób ...
Zapalenie opon mózgowych jest to proces zapalny obejmujący oponę miękką mózgu, który powoduje charakterystyczne zmiany w płynie mózgowo-rdzeniowym oraz kliniczny zespół oponowy. Ponadto proces ...
Kleszczowe zapalenie mózgu i borelioza – obie te choroby przenoszą kleszcze. Nie są to jednak choroby powodowane przez samego kleszcza, ale przez drobnoustroje, którymi ten pajęczak jest ...
Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) znane także jako wczesnoletnie lub wiosenno-letnie zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych jest wirusową chorobą sezonową roznoszoną przez Flavivirusa z rodziny ...
Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu zalecana jest osobom przebywającym na terenach częstego występowania choroby oraz pracującym w lasach. Schemat podawania szczepionki obejmuje 3 dawki i ...
Wodogłowie to z języka greckiego – hydrocephalus . Hydro znaczy „woda”, natomiast cephalus to „głowa”. Wodogłowie jest stanem nieprawidłowego nagromadzenia płynu mózgowo-rdzeniowego w jamach ...
Kryptokokoza, inaczej zwana tolurozą lub grzybicą europejską, jest to przewlekła, podostra lub ostra choroba układu oddechowego, wywoływana przez drożdżaki z gatunku Cryptococcus neoformans. ...
Wirus Coxsackie A i B należą do tak zwanych enterowirusów. Wirusy te są przenoszone drogą kropelkową oraz fekalno-oralną. Człowiek zaraża się nimi przez kontakt z brudem lub wydzielinami. Infekcje ...
Kleszczowe zapalenie mózgu jest to ostra wirusowa choroba zakaźna, która występuje w różnych postaciach klinicznych i dotyczy głównie ośrodkowego układu nerwowego. Chorobę wywołuje flawirus. W ...
Kalendarz szczepień jest to zbiór zaleceń specjalistów chorób zakaźnych, ustalany przez Główny Inspektorat Sanitarny. Zatwierdzony jest on przez Ministerstwo Zdrowia i publikowany jako Program ...
Zakażenie ośrodkowego układu nerwowego wywołuje poważne schorzenia i wymaga natychmiastowego leczenia. Ze względu na specyficzny charakter tego układu, objawy i przebieg zakażenia mogą być różne. ...
Ucho środkowe stanowi część narządu słuchu i znajduje się między uchem zewnętrznym a uchem wewnętrznym. Składa się z jamy bębenkowej oddzielonej od przewodu słuchowego zewnętrznego błoną ...
Ślinianki, inaczej gruczoły ślinowe, należą do układu trawiennego i są odpowiedzialne za wydzielanie śliny. Człowiek posiada duże gruczoły ślinowe, a także kilkaset małych gruczołów rozsianych w ...
Pneumokoki wzbudzają w każdym rodzicu strach o zdrowie swojego dziecka. Obecnie zakażonych pneumokokami jest ok. 2 mln dzieci i 1 mln dorosłych. Zakażenie jest niebezpieczne, ponieważ może ...
Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego polega na pobraniu go przez wkłucie igły punkcyjnej do kanału kręgowego. Płyn poddawany jest ocenie pod względem właściwości fizycznych, chemicznych i ...
Hib – Haemophilus influenzae typu b – to jednokomórkowa bakteria o kształcie pałeczki, mająca otoczkę, która zabezpiecza ją przed przeciwciałami organizmu ludzkiego i pozwala przeżyć w trudnych ...
Polio (choroba Heinego i Medina) wywoływane jest przez wirus polio, który przenoszony jest drogą pokarmową lub wziewną. W Europie szeroko rozpowszechnione są szczepienia przeciwko tej chorobie, ...
Choroby neurologiczne wpływają na funkcjonowanie organizmu, na zachowanie człowieka, a co najgorsze – mogą także doprowadzić do śmierci. Zarówno choroby neurodegeneracyjne, takie jak choroba ...
Ochrona przed kleszczami jest niezbędna, gdy mieszkasz w terenie silnie zalesionym lub wybierasz się tam na dłuższy wypoczynek. Kleszcze mogą powodować boreliozę czy kleszczowe zapalenie mózgu.
Wirus Coxsackie należy do rodziny enterowirusów. Zakażenia wirusem Coxsackie powstają w wyniku zarażenia wirusem drogą kropelkową lub pokarmową od zakażonej osoby lub za pośrednictwem wody (wirusy ...
Zdjęcia
Video
Konsultanci działu Zdrowie
farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.
lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu
lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku
