Alergologia i pulmonologia

Alergia dotyczy ludzi z w każdym wieku. Typowa choroba alergiczna to atopowe zapalenie skóry, które zazwyczaj ustępuje przed ukończeniem 10. roku życia, natomiast w późniejszych latach pojawia się astma oskrzelowa. Jeśli objawy alergii dotyczą układu oddechowego, tak jak w przypadku astmy oskrzelowej, wówczas z pomocą przychodzi pulmonologia.

Przyczyny alergii

Alergia bardzo często występuje rodzinnie. Gen, który jest odpowiedzialny za kontrolę wytwarzania immunoglobuliny IgE, znajduje się na piątym chromosomie. Pierwsze objawy alergii mogą ujawnić się jeszcze w wieku niemowlęcym, kiedy dana osoba ma kontakt z dużym stężeniem substancji uczulającej, tzw. alergenem.

Zauważa się, że zapadalność na różne alergie mieszkańców Europy Środkowo-Wschodniej rośnie z każdym dniem. Dużą rolę odgrywają współczesne zanieczyszczenia środowiska. Niebagatelną rolę w nasilaniu się alergii odgrywają alergeny domowe: kurz, preparaty czyszczące, rozpuszczalniki, kosmetyki oraz palenie papierosów.

Pospolite alergeny to:

  • pyłki traw i drzew,
  • odchody roztoczy kurzu domowego,
  • zarodniki pleśni,
  • składniki sierści zwierząt domowych,
  • produkty mleczne, jaja, ryby, orzeszki ziemne, owoce (np. truskawki),
  • jady os i pszczół.

Alergie objawiają się częściej w wieku niemowlęcym (alergie pokarmowe), inne w wieku szkolnym (astma), jeszcze inne w gimnazjum (katar sienny) lub u osób dorosłych (wyprysk alergiczny, pokrzywka, uczulenie na jady).

Diagnostyka alergii

Alergię jest łatwo zdiagnozować, jeśli objawy występują dość szybko, kiedy zadziała alergen. Napad kichania, łzawienia i swędzenia spojówek w słoneczny dzień - to objawy kataru siennego. Duszności, świszczący oddech u młodej osoby to objawy astmy. Zaczerwienienie skóry i bąble po zjedzeniu truskawek czy orzeszków ziemnych - to alergia pokarmowa.

W rozpoznaniu chorób alergicznych i ustaleniu przyczyny astmy oskrzelowej kluczową rolę odrywa wywiad przeprowadzony przez lekarza z chorym. Dotyczy okoliczności ujawnienia się lub nasilenia się choroby, np. alergia na roztocza kurzu domowego. Istotne jest, czy reakcje alergiczne występują u kogoś z członków rodziny, są to bowiem skłonności dziedziczne.

Diagnostyka alergii polega na przeprowadzeniu różnych badań, np. testów skórnych, które polegają na wprowadzeniu pod skórę (testy punktowe) lub nałożeniu na jej powierzchnię alergenów w niskim stężeniu (testy płatkowe). W przypadku alergii pokarmowej, najskuteczniejszym sposobem wykrycia alergenu jest zastosowanie diety eliminacyjnej, która polega na wykluczenia z diety potraw.

Do rozpoznania astmy stosuje się badania spirometryczne, polegające na pomiarach ilościowych wdychanego i wydychanego powietrza. Podczas tego badania uwzględnia się prędkość przepływu powietrza w drogach oddechowych pacjenta. Jeśli pacjent jest chory na astmę, to badanie wykazuje, że ilość powietrza wydychanego w trakcie jednej sekundy i podczas maksymalnego natężenia jest stosunkowo mniejsza.

Alergologia i pulmonologia zajmuje się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu oddechowego związanych z nieprawidłową reakcją organizmu ludzkiego opartą o mechanizm immunologiczny. Niestety, leczenie astmy jest bardzo złożone, gdyż nie polega jedynie na zastosowaniu leków, ale też na zmianie dotychczasowego trybu życia i odżywiania. Każdy chory wymaga indywidualnego postępowania, ponieważ przy doborze leczenia należy wziąć pod uwagę wiele czynników, które u każdego mogą być zupełnie inne.