Angiografia fluoresceinowa – wskazania, przygotowanie i przebieg, powikłania

Angiografia fluoresceinowa to badanie oczu, które służy do oceny niewielkich zmian w naczyniach siatkówki i naczyniówki, pomaga diagnozować niektóre uszkodzenia plamki żółtej i różnicować silnie unaczynione zmiany nowotworowe. Angiografia fluoresceinowa pozwala wykryć obszary niedokrwienia siatkówki i naczyniówki oraz odróżnić miejsca świeżego zapalenia od starych zmian bliznowatych lub ognisk zwyrodnienia dna oka.

Wskazaniami do wykonania badania angiografii fluoresceinowej są:

• zwyrodnienie plamki żółtej;
• retinopatia;
• nowotwory;
• choroby zakaźne.

Angiografia fluoresceinowa jest wykonywana na zlecenie lekarza okulisty.

Przed badaniem angiografii fluoresceinowej należy maksymalnie rozszerzyć źrenicę kroplami krótko działającymi. Aby nie wystąpiły nudności i wymioty, przed angiografią oka nie należy jeść obfitego posiłku. Badanie poprzedzające fluoroangiografię to badanie dna oka.

Pacjent siada przed aparatem do robienia zdjęć dna oka, opierając brodę i czoło na podpórkach. Głowa badanego przez cały czas powinna być unieruchomiona, a on powinien patrzeć na punkt wskazany przez lekarza. Osobie badanej do żyły łokciowej podaje się środek cieniujący (fluoresceina). Wprowadza się go bardzo szybko, by otrzymać falę krwi z odpowiednim stężeniem barwnika. Od momentu podania kontrastu wykonuje się automatycznie serię zdjęć. Przez pierwsze dwie minuty wykonuje się 2,3 zdjęcia w ciągu sekundy. Następnie co sekundę, potem co kilka sekund. Po pięciu minutach wykonuje się zdjęcia co 30 minut.

Badanie angiografii fluoresceinowej trwa zwykle 1,5 lub 2 godziny. Wykonywaniu zdjęć dna oka towarzyszy błysk i trzask aparatu fotograficznego. U małych dzieci, ze względu na nieumiejętność współpracy podczas badania, fluoroangiografię wykonuje się niezwykle rzadko. Wynik badania angiografii fluoresceinowej przekazywany jest w formie opisu, niekiedy z dołączonymi zdjęciami.

Lekarza należy poinformować o:

• skłonności do krwawień;
• alergii, np. na niektóre leki;
• dolegliwościach, które nagle pojawiają się podczas badania, np. dreszcze, nudności.

Po angiografii fluoresceinowej skóra, spojówka oka i śluzówka są żółte z powodu nagromadzenia się barwnika. Fluoresceina opuszcza organizm przez nerki, dlatego przez jedną dobę mocz ma intensywnie żółte zabarwienie. Fakt ten nie powinien niepokoić badanego.

Fluoresceina może wywołać nudności i wymioty, jeśli badany był po obfitym posiłku. Wprowadzony dożylnie barwnik jest na ogół dobrze tolerowany przez ustrój. Wyjątkowo mogą pojawić się objawy uczuleniowe, takie jak wysypka, dreszcze, duszność, które wymagają natychmiastowego podania innych leków. U pacjentów z niewykrytą jaskrą zamkniętego kąta przy prawidłowym ciśnieniu ocznym mogą wystąpić powikłania po podaniu leków rozszerzających źrenicę. W wyniku tego może nastąpić jatrogenny atak jaskry, który objawia się poprzez silny ból oka i niekiedy ból głowy, a także pogorszenie widzenia. Czasem mogą wystąpić nudności i wymioty.

• Dioptrie w ocenie ostrości widzenia
• Ostrość wzroku
• Środki konserwujące w kroplach do oczu

Gałka oczna jest twarda z powodu wysokiego ciśnienia ocznego. Atak występuje najczęściej kilka godzin po podaniu leków rozszerzających źrenicę. W razie ataku należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem okulistą.

Fluoroangiografia może być wykonywana wielokrotnie. Przeprowadza się ją u osób w każdym wieku.

Źródła

1. Angiografia fluoresceinowa
2. Berkow J., Flower R., Kelly J., Orth D. Angiografia fluoresceinowa i indocyjaninowa - technika i interpretacja, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2003, ISBN 83-89009-16-1
3. Chapman S., Nakielny R. Metody obrazowania radiologicznego, Medycyna Praktyczna, Kraków 2006, ISBN 83-89015-89-7
4. Wicke L. Atlas anatomii radiologicznej, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-019-1