Aspiryna - działanie, zastosowanie, skutki uboczne

Przeziębienie, grypa, ból głowy? Większość Polaków w takich sytuacjach sięga po aspirynę, znaną także jako kwas acetylosalicylowy lub polopiryna. Słusznie, ponieważ według Światowej Organizacji Zdrowia jest ona jednym z bezpieczniejszych środków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Czy jednak uśmierzenie bólu i zlikwidowanie objawów zbliżającej się choroby to jedyne, w czym pomoże nam aspiryna - ta niepozorna biała tabletka?

7 leków, które posiadasz w domu i nawet o tym nie wiesz
7 leków, które posiadasz w domu i nawet o tym nie wiesz [7 zdjęć]

Gospodynie domowe używają sody oczyszczonej zamiast proszku do pieczenia, dodając ją do wypieków. Jednak...

zobacz galerię

1. Aspiryna - historia

Historia aspiryny rozpoczyna się w starożytności. Już wtedy Hipokrates poznał lecznicze i przeciwbólowe działanie ekstraktu z kory wierzby. Jednak prawdziwa kariera kwasu salicylowego, czyli aktywnego składnika wierzbowej kory, rozpoczęła się w 1899 roku, kiedy to został wyodrębniony z niego kwas acetylosalicylowy, który w przeciwieństwie do swojego poprzednika nie powodował uciążliwych efektów ubocznych. Wraz z jego popularyzacją, dzięki niemieckiej firmie Bayer, zyskał nazwę aspiryny.

Zobacz film: "Leczenie przeciwzakrzepowe - aspiryna"

2. Aspiryna - działanie

Początkowo stosowany w formie proszku kwas acetylosalicylowy zdobył popularność wśród pacjentów cierpiących na zapalenie opłucnej, pęcherza moczowego i migdałków. Z czasem zaczęto podawać go chorym na dolegliwości stawowe, rzeżączkę czy gruźlicę. Dlaczego aspiryna jest tak wszechstronna? Wynika to z jej działania. Aby zrozumieć ten proces, warto wiedzieć, w jaki sposób ból i stan zapalny rodzą się w naszym organizmie.

Każda komórka naszego ciała jest otoczona ochronną błoną. Kiedy następuje jej uszkodzenie, uwalniany jest kwas arachidonowy. W połączeniu z innymi enzymami powoduje on wysyłanie informacji do organizmu o uszkodzonej komórce oraz powstawanie bólu, gorączki i stanów zapalnych. Aspiryna hamuje proces uwalniania enzymów towarzyszących tym procesom. W dodatku kwas acetylosalicylowy zapobiega powstawaniu zakrzepów i zatorów w naczyniach krwionośnych. Badania przeprowadzone przez naukowców ze Stanford University School of Medicine pokazały także, że aspiryna chorni przed powstawaniem czerniaka.

3. Aspiryna - zastosowanie

Przeziębienie i grypa to nie jedyne choroby, na które jest w stanie pomóc nam aspiryna. Dużo ważniejsza wydaje się  jej zdolność do leczenia schorzeń naczyniowo-sercowych, np. zawał. Pacjentowi, który wyszedł ze szpitala zaleca się przyjmowanie aspiryny, by uniknąć kolejnego zawału.

To także lek, który pozwala diabetykom na uniknięcie powikłań cukrzycy. Jednym z nich jest zanikanie małych naczyń wieńcowych, umiejscowionych w oku, co może doprowadzić do ślepoty. Okazuje się, że przyjmowanie aspiryny przez rok, pod opieką lekarza, może zmniejszyć ryzyko utraty wzroku nawet o połowę.

Kwas acetylosalicylowy jest podawany też kobietom będącym w III trymestrze ciąży. W tym okresie u przyszłych mam często dochodzi do tzw. stanu przedrzucawkowego, który może doprowadzić do niebezpiecznej dla kobiety i dziecka rzucawki. Za taki stan jest odpowiedzialne wahanie hormonów w organizmie matki. Podana w odpowiednim momencie aspiryna przywraca równowagę hormonalną oraz nie dopuszcza do rozwoju stanu zagrażającego życiu mamy i dziecka. Ale uwaga – aspiryna jest bardzo niebezpieczna dla matki i dziecka w pierwszych dwóch trymestrach ciąży.

Podawana w czasie chirurgicznej operacji wydaje się nieocenionym lekiem, mogącym ocalić życie pacjenta. Na stole operacyjnym ważne są zwłaszcza jej właściwości zapobiegające powstawaniu zakrzepów. Podczas operacji często dochodzi do zakrzepicy lub zatoru, który powstaje najczęściej podczas zabiegów kardiochirurgicznych.

Według ostatnich badań amerykańskich naukowców z Uniwersytetu w Pittsburghu aspiryna może też odgrywać istotną rolę w przeciwdziałaniu powstawania nowotworów, zwłaszcza jelita grubego i piersi. Regularne jej przyjmowanie przez chorych na te rodzaje raka spowodowało zmniejszenie się guzów nowotworowych i ryzyka pojawienia się przerzutów w innych częściach ciała. Jednak dotychczas udowodnione antynowotworowe działanie aspiryny nie pozwala jeszcze na włączenie jej do terapii przeciwrakowych, ale dalsze badania dają szansę na to, że już w 2020 roku wyprodukowana „superaspiryna” będzie w stanie przedłużyć życie milionów osób cierpiących na raka.

Aspirynę można wykorzystać na wiele sposobów. Wiele osób stosuje aspirynę na pryszcze. Maseczka z aspiryny na pryszcze to bardzo znana mikstura, która pomoże na łagodny trądzik. Jednak należy pamiętać, że stosując aspirynę na pryszcze na skórze wrażliwej i naczynkowej, możemy mocno podrażnić naskórek.

Cena aspiryny na pewno zachęca do eksperymentów. W aptece aspirynę znajdziemy w cenie już kilku złotych. Oczywiście cena aspiryny zależy od wielkości opakowania, ale i tak jest to jeden z najtańszych leków na rynku.

Jednak ze względu na niską cenę aspiryny i ogólną dostępność należy uważać z dawkowaniem aspiryny. Aspirynę należy dawkować zgodnie z ulotką. Jeśli mamy wątpliwości co do dawkowania aspiryny lepiej zapytać farmaceutę.

4. Aspiryna - skutki uboczne

Tak jak każdy lek, tak i aspiryna może wywołać w naszym organizmie skutki uboczne. Warto wiedzieć, które osoby powinny unikać jej stosowania. Jak już wspomniano, jest ona stanowczo zabroniona w I i II trymestrze ciąży, ponieważ może spowodować uszkodzenie płodu i doprowadzić do wad rozwojowych u dziecka. Ostrożni powinni być także cierpiący na chorobę wrzodową żołądka, astmatycy oraz pacjenci przyjmujący leki przeciwzakrzepowe. W czasie epidemii świńskiej grypy wielu lekarzy uważało, że kwas acetylosalicylowy może być niebezpieczny. Według specjalistów "śmiercionośna aspiryna" miała prowadzić do powikłań pogrypowych, a w rezultacie do śmierci wielu pacjentów.

Jeśli po przyjęciu aspiryny pojawiły się szumy w uszach, nudności, wymioty i zawroty głowy, zapewne mamy do czynienia z przedawkowaniem lub niewłaściwą reakcją organizmu na lek. W takiej sytuacji należy niezwłocznie udać się do lekarza, ponieważ w dalszej kolejności może pojawić się śpiączka lub zapaść, a w najgorszym wypadku nawet zgon.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!