Aura migrenowa – przyczyny, objawy, charakter

Aura migrenowa to zespół objawów neurologicznych, które pojawiają się nie wcześniej niż godzinę przed atakiem migreny. Migrena to zespół objawów, które charakteryzują się nawrotowymi atakami bólów głowy o umiarkowanym lub dużym natężeniu, które trwają od 4 do 72 godzin.

Zdarza się, że dolegliwości mają tak duże natężenie, że utrudniają, a nawet uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. Ból jest opisywany jako pulsujący i jednostronny. Migrena nie jest jednorodną jednostką chorobową. Występuje w postaci epizodycznej i przewlekłej.

Stanowi jedną z najbardziej powszechnych dolegliwości neurologicznych i występuje najczęściej u kobiet. Szacuje się, że ponad dziesięć procent populacji miewa napady migreny. Nie u wszystkich jednak jest to problem medyczny.

Przyczyny aury migrenowej, dokładnie jak i samej migreny, nie zostały poznane i ustalone. Specjaliści są zdania, że to zaburzenie o charakterze neurologicznym. Aura nie wynika z zaburzeń samego narządu wzroku, nie jest także związana z zaburzeniami w innych obszarach.

Jej główną przyczyną są dysfunkcje w obrębie mózgu. Aura migrenowa trwa od 5 do 60 minut.

Zdarza się jednak przewlekła aura migrenowa. To rzadko występujący zespół objawów, które przypominają klasyczną aurę migrenową z tą różnicą, że mogą utrzymywać miesiącami, a nawet latami. Badania nie wykazują konkretnych przyczyn dolegliwości, patogeneza przewlekłej aury migrenowej nie została poznana.

Atak migreny, według różnych źródeł, u 10-20% pacjentów poprzedzony jest aurą migrenową. Ta może przybrać postać zaburzeń: smaku, węchu, mowy, dotyku, a nawet osłabienia mięśni.

Ich cechą wspólną jest przemijający charakter oraz to, że nie pozostawiają trwałych następstw. Ustępują po kilku, czasem kilkunastu minutach. Wówczas zwykle pojawia się ból – atak migreny.

Najczęściej występuje tak zwana aura wzrokowa, nazywana również aurą oczną, aurą typową bądź aurą klasyczną. Typowe objawy aury wzrokowej to:

• zaburzenia ostrości widzenia,
• niedowidzenie,
• tymczasowa utrata wzroku.
• mroczki przed oczami,
• migocząca zygzakowata linia,
• błyskające światła,
• jasne plamy,
• widma fortyfikacji (iluzje o zygzakowatych, geometrycznych kształtach, przypominające blanki średniowiecznych fortyfikacji),
• pomniejszenie widzianych przedmiotów,
• elipsy migoczące wokół czarnego mroczka.

Aura wzrokowa może przebiegać pod postacią powtarzalnej sekwencji sensacji wzrokowych, a wszystkie dolegliwości mogą występować jednocześnie podczas jednego napadu.

Aura migrenowa może manifestować się w postaci różnych zaburzeń neurologicznych. To objawy:

• czuciowe, na przykład drętwienie, mrowienie, niedowład połowiczny,
• ruchowe: osłabienie, niezdarność,
• zaburzenia równowagi,
• zaburzenia mowy,
• zaburzenia funkcji nerwów czaszkowych, na przykład szumy w uszach, utrata słuchu, podwójne widzenie,
• nudności,
• wymioty,
• omdlenia.

O ile objawy wzrokowe mogą występować w prawie 99% epizodów aury, objawy czuciowe i afazja zdarzają się rzadko, a zaburzenia ruchowe sporadycznie.

W większości przypadków aura występuje z bólami głowy (migrena z aurą). Zdarza się również aura bez bólu głowy, dawniej nazywana migreną acefaliczną, migreną cichą lub ekwiwalentem migreny. Szacuje się, że dzieje się tak w przypadku 20% osób cierpiących na migrenę. Wówczas najczęściej obserwuje się zaburzenia wzrokowe.

Ten typ aury pojawia się u osób cierpiących na migrenę od wielu lat. Jeśli jednak aura bez bólu pojawiła się po raz pierwszy po ukończeniu 40. roku życia, należy wykonać badania w celu wykluczenia choroby niedokrwiennej mózgu.

Specyficzne zaburzenia zmysłowe zwane aurą mogą też rozpocząć się dopiero podczas bólów głowy. Aura migrenowa bez bólu głowy może przypominać napady halucynacji, bywa mylona z objawami takich schorzeń jak na przykład schizofrenia.

Inne symptomy, takie jak zaburzenia czucia, drętwienie rąk czy nóg mogą kojarzyć się z niebezpiecznymi chorobami, jak choćby stwardnienie rozsiane. To dlatego aura migrenowa bez bólu głowy, ze względu na brak najbardziej charakterystycznego dla migreny objawu, to jest bólu głowy, powinna być przedmiotem konsultacji lekarskiej.